Η Κλεοπάτρα, υπήρξε μία από τις πιο ξακουστές και χαρισματικές προσωπικότητες της Αρχαία Αιγύπτου. Οι σύγχρονοι ιστορικοί και βιογράφοι κάνουν συχνά λόγο για την εξυπνάδα, την προσωπικότητα και τη γοητεία της. Σπανίως αναφέρουν το ρόλο της ως μητέρα. Γνωρίζουμε πως είχε τέσσερα παιδιά-τον Πτολεμαίο XV, τον Καισαρίωνα, τον Αλέξανδρο Ήλιο, την Κλεοπάτρα Σελήνη Β΄ και τον Πτολεμαίο Φιλάδελφο. Ωστόσο, λίγα πράγματα γνωρίζουμε σχετικά με το τι συνέβη στους απογόνους της Κλεοπάτρας.
Ποια ήταν τα παιδιά της Κλεοπάτρας;
Το πρώτο παιδί της Κλεοπάτρας, ήταν ο Καισαρίων που γεννήθηκε το 47 π.Χ. Σύμφωνα με την Κλεοπάτρα, πατέρας του Καισαρίωνα ήταν ο Ιούλιος Καίσαρας καθώς η βασίλισσα της Αιγύπτου είχε μια σύντομη σχέση με τον Ρωμαίο στρατηγό και πολιτικό κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αίγυπτο. Η σχέση τους δεν ήταν ρομαντικής φύσης αλλά από πολιτική σκοπιμότητα καθώς και η δύο ήταν παντρεμένοι: ο Καίσαρας με την Καλπουρνία και η Κλεοπάτρα με τον αδερφό της, Πτολεμαίο XIII (τον οποίο νίκησε στη μάχη ο Καίσαρας, αντικαθιστώντας τον με τον Πτολεμαίο XIV ως συγκυβερνήτη της Κλεοπάτρας).
Ο Καίσαρας ποτέ δεν τον αναγνώρισε επίσημα ως γιο του, αλλά και δεν αρνήθηκε ποτέ ότι ήταν ο πατέρας, γεγονός που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων μεταξύ των πολιτικών του αντιπάλων στη Ρώμη. Παρόλα αυτά, ο Καισαρίων ανατράφηκε στην Αίγυπτο και ανακηρύχθηκε από την Κλεοπάτρα ως συγκυβερνήτης και διάδοχός της στο θρόνο.
Το 46 π.Χ., η Κλεοπάτρα και ο Καισαρίωνας πήγαν στη Ρώμη ως φιλοξενούμενοι του Καίσαρα. Επέστρεψαν στην Αίγυπτο μετά τη δολοφονία του Καίσαρα, το 44 π.Χ. Μήνες αργότερα, ο σύζυγος της Κλεοπάτρας, Πτολεμαίος XIV πέθανε (πιθανότατα σκοτώθηκε με εντολή της) και αμέσως έβαλε τον 3χρονο Καισαρίωνα ως συγκυβερνήτη της.
Κατά τη διάρκεια μιας «τολμηρής» πολιτικής πράξης που έγινε το 34 π.Χ. (γνωστή και ως Δωρεές της Αλεξάνδρειας), ο διοικητής των ανατολικών εδαφών της Ρώμης, Μάρκος Αντώνιος – με τον οποίο η Κλεοπάτρα είχε έκτοτε ξεκινήσει μια σχέση- όρισε τον 13χρονο Καισαρίωνα ως τον πραγματικό κληρονόμο του Καίσαρα και τον ονόμασε βασιλιά των βασιλέων και βασιλιά της Αιγύπτου.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε τον θυμό του ύπατου Οκταβιανού που ήταν εγγονός και υιοθετημένος γιος του Καίσαρα καθώς ο Καίσαρας είχε ορίσει εκείνον κληρονόμο στη διαθήκη του. Δεν δίστασε μάλιστα να αποδοκιμάζει δημόσια τη σχέση της Κλεοπάτρας και του Αντωνίου. Σύμφωνα με τα λεγόμενα του ο Αντώνιος απέρριπτε μια Ρωμαία σύζυγο (ήταν παντρεμένος με την αδελφή του Οκταβιανού, Οκταβία, στην αρχή της σχέσης του με την Κλεοπάτρα) για μια ξένη γυναίκα.
Μετά την κήρυξη πολέμου μεταξύ Αιγύπτου και Ρώμης, οι δυνάμεις του Οκταβιανού νίκησαν την Κλεοπάτρα και τον Αντώνιο στη ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ.. Η Κλεοπάτρα έστειλε τον μεγαλύτερο γιο της (είχε αποκτήσει άλλα τρία παιδία με τον Αντώνιο) μακριά με τον δάσκαλό του στην Ινδία, καθώς η ζωή του κινδύνευε στην Αίγυπτο. Ο Αντώνιος και η Κλεοπάτρα αυτοκτόνησαν το 30 π.Χ. ενώ ο Καισαρίων αργότερα επέστρεψε πίσω στη Ρώμη μετά από υποσχέσεις ασφάλειας, αφού και ο Οκταβιανός είχε κατακτήσει πια την Αίγυπτο. Η επιστροφή του όμως δεν του βγήκε σε καλό.
Ο Οκταβιανός – που τώρα ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας Αύγουστος Καίσαρας – ήταν επίσημα ο διάδοχος του Ιούλιου Καίσαρα. Δεν ήταν ωστόσο διατεθειμένος να μοιραστεί τον θρόνο με άλλον κληρονόμο και πιθανό διάδοχο. Έτσι ο Καισαρίωνας δολοφονήθηκε το 30 π.Χ., σε ηλικία 17 ετών με εντολή του Αυγούστου. Ωστόσο, δεν δολοφόνησε τα παιδιά που είχε η Κλεοπάτρα με τον Μάρκο Αντώνιο.
Τι συνέβη στους απογόνους της Κλεοπάτρας, τα παιδιά, δηλαδή, που απέκτησε με τον Μάρκο Αντώνιο; Το 40 π.Χ. η Κλεοπάτρα έφερε στον κόσμο δύο παιδιά δίδυμα, τον Αλέξανδρο Ήλιο (ονομάστηκε έτσι πιθανότατα από τον Μ. Αλέξανδρο και τον θεό Ήλιο) και την Κλεοπάτρα Σελήνη (από την θεά Σελήνη), που ήταν παιδιά του Αντωνίου. Στις δωρεές της Αλεξάνδρειας το 34 π.Χ., ο Αντώνιος παραχώρησε τα βασίλεια της Αρμενίας, της Μηδίας και της Παρθίας στο γιο του. Σε αντίθεση με τον Ιούλιο Καίσαρα, ο Μάρκος Αντώνιος αναγνώρισε επίσημα τα παιδιά του με την Κλεοπάτρα, προκαλώντας έτσι την αποξένωση του από τη Ρώμη.
Κατά τη διάρκεια των μαχών της Κλεοπάτρας και του Αντωνίου με τον Οκταβιανό, η Κλεοπάτρα έστειλε τα παιδιά τους στη Θήβα. Μετά το θάνατο των γονιών τους και του ετεροθαλούς αδελφού τους Καισαρίωνα, ο Αλέξανδρος και η Σελήνη ήταν επίσημα οι ηγεμόνες της Αιγύπτου. Έτσι τα παιδιά μεταφέρθηκαν πίσω στην Αλεξάνδρεια, ενώ μετά από την κατάληψη της Αιγύπτου από δυνάμεις των Ρωμαίων μεταφέρθηκαν στη Ρώμη μαζί με τον Οκταβιανό.
Ο Οκταβιανός έστειλε τα υπόλοιπα τρία παιδιά να ζήσουν στο σπίτι της αδελφής του Οκταβίας, όπου ανατράφηκαν μαζί με τα δικά της παιδιά. Η μοίρα του Αλεξάνδρου παραμένει άγνωστη μετά από αυτό, καθώς εξαφανίζεται από τα ιστορικά αρχεία. Πιθανότατα πέθανε νέος καθώς δεν υπάρχουν πληροφορίες για τη μετέπειτα ζωή του.
Η Κλεοπάτρα Σελήνη II, είχε καλύτερη τύχη από τα αδέρφια της καθώς είναι η μοναδική που επέζησε και κυβέρνησε. Κατά τη διάρκεια των δωρεών της Αλεξάνδρειας το 34 π.Χ., ο Μάρκος Αντώνιος παραχώρησε τα βασίλεια της Κρήτης και της Κυρηναϊκής στην κόρη του. Μετά το θάνατο των γονιών της, η Κλεοπάτρα Σελήνη έζησε με τα αδέλφια της στο σπίτι της Οκταβίας. σε ηλικία 15 ετών, παντρεύτηκε τον βασιλιά Ιούβα Β΄ της Νουμιδίας. Ο Οκταβιανός έστειλε το ζευγάρι να κυβερνήσει στη Μαυριτανία, όπου η Κλεοπάτρα Σελήνη ασκούσε σημαντική πολιτική δύναμη, ακολουθώντας συμβουλές από λόγιους και συμβούλους από την αυλή της μητέρας της και επεκτείνοντας έτσι το βασίλειο. Απέκτησε δύο παιδιά και κυβέρνησε για είκοσι χρόνια. Πέθανε σε ηλικία 35 ετών.
Τι συνέβη στους απογόνους της Κλεοπάτρας: ο τελευταίος Πτολεμαίος
Ο μικρότερος γιος της Κλεοπάτρας, Πτολεμαίος Φιλάδελφος, γεννήθηκε ίσως το 36 π.Χ. και πήρε το όνομα του από τον δεύτερο Φαραώ της δυναστείας των Πτολεμαίων. Στην τελετή των δωρεών της Αλεξάνδρειας το 34 π.Χ. του παραχωρήθηκαν τα βασίλεια της Συρίας, της Φοινίκης και της Κιλικίας. Ο Πτολεμαίος στάλθηκε επίσης στη Ρώμη με τα αδέλφια του για να ζήσει στο σπίτι της Οκταβίας. Όπως και με τον αδελφό του Αλέξανδρο, η μοίρα του μετά από αυτό το σημείο είναι άγνωστη. Πιθανολογείται ότι εκτελέστηκε μαζί με τον ετεροθαλή αδερφό του, Καισαρίωνα.
Πηγές:
McGrath, S. (2022). The Royal Rundown on Cleopatra’s Children. Mental floss. Ανακτήθηκε από: www.mentalfloss.com (Τελευταία πρόσβαση στις 7/9/ 2025)
Nachampassack-Maloney, M. (2025). What Happened to Cleopatra’s Four Children? TheCollector. Ανακτήθηκε από: www.thecollector.com (Τελευταία πρόσβαση στις 7/9/ 2025)
