Στο προηγούμενο άρθρο αναλύσαμε 5 από τους 10 πιο διαδεδομένους μύθους στον κλάδο της ψυχολογίας. Ήρθε η ώρα να εξηγήσουμε και τους υπολοίπους μύθους που συνεχίζουν να υπάρχουν στον χώρο αυτό. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι κάθε μύθος επηρεάζει αρνητικά την κριτική σκέψη των ανθρώπων και οδηγεί στη δημιουργία λανθασμένων απόψεων.
6) Η όραση εξαρτάται από τα σήματα που εκπέμπονται από τα μάτια
Στην πραγματικότητα, η ανθρώπινη όραση εξαρτάται από τις ακτίνες φωτός που αντανακλούν στον αμφιβληστροειδή στο πίσω μέρος του ματιού.
Ωστόσο, αυτός ο αρχαίος μύθος ότι το μάτι λειτουργεί με τον αντίθετο τρόπο- με τις ακτίνες, δηλαδή, να “εκπέμπονται” από τα μάτια προς το εξωτερικό περιβάλλον- εξακολουθεί να πιστεύεται από πολλούς ανθρώπους μέχρι σήμερα, όπως αποδεικνύεται από έρευνες που διεξήχθησαν κατά τη δεκαετία του 1990 και του 2000.
Για παράδειγμα, το 1/3 των φοιτητών φαίνεται να πιστεύουν ότι «κάτι» εκπέμπεται από τα μάτια όταν βλέπουμε πράγματα. Ο λόγος για τον οποίο αυτός ο μύθος παραμένει ακόμη ζωντανός είναι άγνωστος.
7) Το πείραμα του Stanford δείχνει πως η “λάθος κατάσταση” μετατρέπει τους ανθρώπους σε εχθρικούς
Μια από τις πιο περίφημες μελέτες στην ψυχολογία είναι το πείραμα του “Stanford Prison” που διεξήχθη το 1971. Στο πείραμα αυτό συμμετείχαν φοιτητές στους οποίος είχε δοθεί ο ρόλος των φυλακισμένων ή των καταχρηστικών φρουρών.
Ο Philip Zimbardo, επικεφαλής της έρευνας, δήλωσε πως μια τέτοια δυναμική κατάσταση μπορεί να μετατρέψει τον καθένα σε εχθρικό. Ο ίδιος ενήργησε σαν ειδικός μάρτυρας σε πραγματική δική για την υπεράσπιση ενός από τους καταχρηστικούς φρουρούς.
Ωστόσο, το πείραμα του Stanford ήταν λανθασμένο και έχει παρερμηνευτεί. Μεταγενέστερες έρευνες, όπως το πείραμα των φυλάκων του BBC, έδειξαν πως η ίδια κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε συνεταιριστική συμπεριφορά και όχι σε εχθρική. Αυτό εξαρτάται από τον τρόπο με το οποίο οι διαφορετικοί άνθρωποι αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλον.
Δυστυχώς, πολλά σύγχρονα βιβλία ψυχολογίας συνεχίζουν να διαδίδουν μια απλοϊκή και άκριτη αναφορά στο Πείραμα του Stanford, με αποτέλεσμα να συνεχίζει να υπάρχει αυτός ο μύθος.
8) Η συντριπτική πλειοψηφία των πράξεων οικογενειακής βίας διαπράττεται από άντρες
Βρετανική έρευνα (2014) διαπίστωσε ότι πάνω από το 65% πίστευε ότι η ενδοοικογενειακή βία προκαλείται κατά κύριο λόγο από άνδρες. Η άποψη αυτή υπάρχει επειδή οι άντρες είναι κατά μέσο όρο πιο εύσωμοι και δυνατοί, κάτι το οποίο οδηγεί στο να θεωρούνται ως πιο πιθανή απειλή.
Ωστόσο, επίσημα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η βία των γυναικών κατά των αντρών είναι εξίσου ένα σημαντικό πρόβλημα.
Για παράδειγμα, εθνική έρευνα διαπίστωσε ότι 1 στους 4 Αμερικάνους άνδρες έχει βιώσει σωματική βία, βιασμό και παρακολούθηση κατά 83% από τις συντρόφους του.
Αυτό δεν αναιρεί τη σοβαρότητα της ενδοοικογενειακής βία από τους άντρες στις συντρόφους τους. Τα δεδομένα αυτά τονίζουν ότι υπάρχει ένα σημαντικό και λιγότερο γνωστό ζήτημα βίας από τις γυναίκες προς τους άντρες.
9) Ο νευρογλωσσικός προγραμματισμός (NLP) είναι επιστημονικός
Ένα μικρό μέρος ψυχολόγων εκπαιδεύεται στο NLP και υποστηρίζει την χρήση του. Ωστόσο, είναι λάθος να πιστεύουμε ότι το NLP βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα της ψυχολογίας και των νευροεπιστημών.
Στην πραγματικότητα αυτή η μέθοδος, που χρησιμοποιείται για την επίτευξη προσωπικής επιτυχίας, αναπτύχθηκε από 2 γκουρού τη δεκαετία του 70’. Αυτοί βασίστηκαν σε δίκες τους ψυχολογικές αρχές μέσω της παρακολούθησης που έκαναν σε ψυχοθεραπευτές που δούλευαν με τους πελάτες τους.
Το NLP θεωρείται ένας μύθος γεμάτος από ψευδείς ισχυρούς, όπως ότι ο καθένας έχει ένα προτιμώμενο σύστημα αναπαράστασης του τρόπου με τον οποίο σκέφτεται τον κόσμο και ότι ο καλύτερος τρόπος να επηρεάσουμε κάποιον είναι να αντικατοπτρίσουμε το προτιμώμενό μας σύστημα.
10) Οι ψυχικές ασθένειες προκαλούνται από μια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλο.
Μια έρευνα στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι πάνω από το 80% των ανθρώπων πίστευαν ότι η ψυχική ασθένεια προκαλείται από μια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλο. Στην πραγματικότητα, κάθε ειλικρινής ψυχολόγος και νευροεπιστήμονας θα σας πει ότι κάνεις δεν ξέρει ποια είναι η σωστή ισορροπία των χημικών ουσιών του εγκέφαλου.
Ένα μέρος αυτού του μύθου προέρχεται από το γεγονός ότι η αντικαταθλιπτική φαρμακευτική αγωγή μεταβάλλει τα επίπεδα των χημικών ουσιών στον εγκέφαλο. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι μια χημική ανισορροπία προκαλεί ένα πρόβλημα.
Ο μύθος υποστηρίζεται από πολλούς ανθρώπους με προβλήματα ψυχικής υγείας και από ορισμένες εκστρατείες ψυχικής υγείας. Αυτό ενδεχομένως να το πιστεύουν επειδή προσδίδει μια ιατρική ερμηνεία σε καταστάσεις όπως η κατάθλιψη και το άγχος.
Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι οι βιολογικές ερμηνείες σε ψυχικές ασθενείς (συμπεριλαμβανομένης της θεωρίας της χημικής ανισορροπίας) μπορούν να αυξήσουν το στίγμα. Αυτό μπορεί να συμβεί ενθαρρύνοντας την ιδέα ότι τα παραβλήματα ψυχικής υγείας είναι κατά κανόνα βιολογικά και μόνιμα.
Πηγή: https://www.insider.com/popular-misconceptions-about-psychology-2016-8#7-the-stanford-prison-experiment-shows-how-the-wrong-situation-can-turn-anyone-bad-7
