Ο Carl Gustav Jung (1875-1961) ήταν ψυχίατρος, θεωρητικός, καλλιτέχνης, συγγραφέας και κοινωνικός κριτικός. Αφιέρωσε τη ζωή του στην πληρέστερη εξερεύνηση της ανθρώπινης ψυχής. Συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους ψυχιάτρους όλων των εποχών. Ίδρυσε την αναλυτική ψυχολογία και ήταν ανάμεσα στους πρώτους που εξερεύνησε τη θρησκευτική φύση. Ο Jung προσπάθησε να συνδέσει την εμπειρική με την ανθρωπιστική επιστήμη. Πίστευε ότι ο ανθρώπινος ψυχισμός αποτελείται από το συνειδητό και το ασυνείδητο. Μίλησε επίσης για την αντικειμενική ψυχή, στην οποία συμπεριέλαβε τις έννοιες persona, anima. Σύμφωνα με τον Jung, η αιτία της ψυχοπαθολογίας βρίσκεται στο ασυνείδητο. Βασική διαφωνία του με τον Freud αποτέλεσε η πεποίθηση του τελευταίου πως η σεξουαλικότητα έχει καθοριστικό ρόλο στη ζωή του ατόμου. Οι θεωρίες του επηρέασαν το έργο και άλλων σημαντικών ανθρώπων, όπως το έργο του J.Campbell, του P.Tillich, του A.Toynbee, του J.Joyce, του S.Beckett και του H.Hesse.
-
Ορισμένες αρχές της θεωρία του C.Jung
1. Συλλογικό ασυνείδητο
Αποτελείται από αρχέτυπα, απεικονίσεις μορφών και σχέσεων, ανθρωπίνων εμπειριών, εικόνων και συμβόλων τα οποία δε γνωρίζουν σύνορα χώρου και χρόνου. Σύμφωνα με το συλλογικό ασυνείδητο υπάρχει ένα υπόβαθρο, κοινό για όλους, το οποίο εκδηλώνεται στις θρησκευτικές θεωρίες και πρακτικές, στα έργα τέχνης και στους μύθους. Ο Jung πίστευε ότι ήταν μια κληρονομική συλλογή γνώσεων και εικόνων που κάθε άνθρωπος έχει ως επίκτητο χαρακτηριστικό. Επίσης, θεωρούσε πως τα όνειρα ήταν ένα σημαντικό παράθυρο προς το ασυνείδητο, καθώς πολλά σύμβολα έχουν καθολικό, ομοιόμορφο νόημα.
Όλοι μοιραζόμαστε ένα μαζικό ασυνείδητο νου, διαμορφωμένο από τις μνήμες και τα πρότυπα συμπεριφοράς σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας. Από εδώ πηγάζουν πράγματα όπως οι αρχέγονοι φόβοι και ο μυστικισμός.
2. Εξωστρέφεια και εσωστρέφεια
Ο Jung ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε αυτά τα δύο χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Υποστήριζε πως η ολοκλήρωση και η εξισορρόπηση των διπλών πτυχών της προσωπικότητας, όπως της σκέψης και του συναισθήματος, της εσωστρέφειας και της εξωστρέφειας, του προσωπικού ασυνείδητου και του συλλογικού ασυνείδητου, συντελούν στην επίτευξη της ψυχικής ακεραιότητας.
3.Ψυχολογικά συμπλέγματα
Είναι μια συναισθηματικά φορτισμένη ομάδα ιδεών ή εικόνων, ένα σύνολο συμπεριφορών, αναμνήσεων και συναισθημάτων που συνδέονται ασυνείδητα από το άτομο με ένα συγκεκριμένο θέμα και επηρεάζουν τη συμπεριφορά του. Μια εικόνα μιας συγκεκριμένης ψυχικής κατάστασης, η οποία είναι έντονα επιφορτισμένη συναισθηματικά και είναι επιπρόσθετα ασυμβίβαστη με τη συνήθη στάση της συνείδησης. Το σύμπλεγμα είναι ένας ψυχικός παράγοντας, ο οποίος, στην πραγματικότητα, μας βάζει στιγμιαία κάτω από μια κατάσταση καταναγκασμού, που οδηγεί σε έλλειψη ευθύνης της συμπεριφοράς μας.
4. Έμφαση στην πνευματικότητα
Η αναλυτική ψυχολογία παρέχει έναν τρόπο διερεύνησης του περιεχομένου της βαθιάς συλλογικής στρώσης της ψυχής και διευκολύνει την ενσωμάτωση αυτών των ασυνείδητων περιεχομένων με τις συνεχιζόμενες προσωπικές εμπειρίες της ζωής που ζούμε. Ο Jung υποστήριξε ότι η πνευματικότητα και η αίσθηση της συνεκτικότητας της ζωής θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη συναισθηματική υγεία. Η επίτευξη ισορροπίας στην ψυχή και η ικανότητα συγκράτησης ευθυγραμμίζουν ένα άτομο με τον Εαυτό. Αυτή η μέθοδος διερεύνησης είναι μια συνεχής διαδικασία.
5. Εξατομίκευση
Συνιστά μια διαδικασία που φέρνει το ασυνείδητο δυναμικό μας στη συγκεκριμένη ζωντανή πραγματικότητα, συμβάλλοντας στη διασφάλιση ενός διαύλου επικοινωνίας μεταξύ ατόμου και ασυνείδητου. Ο Jung υποστήριξε ότι οι άνθρωποι που έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία της εξατομίκευσης είναι πιο ευτυχισμένοι, πιο ηθικοί και πιο υπεύθυνοι.
6.Η περσόνα και η σκιά
Η δημόσια εικόνα του εαυτού, χρησιμεύει ως μάσκα για το εγώ, ενώ η σκιά είναι ένα σύνολο παιδικών καταπιεσμένων συμπεριφορών και διαθέσεων. Διάφορες μέθοδοι χρησιμοποιούνται στην ψυχοθεραπεία, όπως η εξερεύνηση των ονείρων, η διερεύνηση του έμβιου πολιτισμικού πλαισίου μέσω μύθων και συμβόλων και η διευκόλυνση της μη λεκτικής συνειδητοποίησης μέσω της τέχνης. Ο Jung πίστευε ότι η ψυχολογική δυσφορία είναι αποτέλεσμα μιας ανισορροπίας στο άτομο που συχνά αντιμετωπίζεται ως αποξένωση από την βαθύτερη προσωπικότητα, τον Εαυτό.
Οι αισθήσεις μάς λένε ότι κάτι υπάρχει.
Η σκέψη μάς λέει τι είναι αυτό το κάτι.
Τα αισθήματα μάς λένε τι είναι αυτό το κάτι για μας…
Βιβλιογραφία :
- Carl Jung – Συλλογικό ασυνείδητο. (nd). Ανακτήθηκε από το http://www.carl-jung.net/
- Colman, ΑΜ (2006). Oxford λεξικό της ψυχολογίας . Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη: Press University of Oxford
- https://www.gnomikologikon.gr/
- https://el.wikipedia.org/
