Οι πολίτες μπορούν να συμμετάσχουν στη δικαστική διαδικασία ως ένορκοι. Είναι προφανές ότι μέσα από αυτόν τον ρόλο επηρεάζουν πολύ σημαντικές αποφάσεις. Πόσο αμερόληπτοι όμως μπορούν να είναι;
Από έρευνες έχει βρεθεί πως οι ένορκοι είναι πιθανόν να επηρεαστούν από τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του κατηγορούμενου. Ελκυστικοί κατηγορούμενοι είναι πιο πιθανόν να λάβουν ελαφρύτερη ποινή ή ακόμη και να αθωωθούν. Η εθνικότητα παίζει επίσης ρόλο της στην απόφαση των ενόρκων. Στις Η.Π.Α. ένας μαύρος κατηγορούμενος έχει πιο πολλές πιθανότητες να καταδικαστεί με ποινή φυλάκισης (Hogg & Vaughan, 2010).
Οι γυναίκες είναι πιο πιθανόν από τους άνδρες ενόρκους να καταδικάσουν κατηγορούμενους σε περιστατικά βιασμών. Παράλληλα, ένορκοι χαμηλότερης κοινωνικοοικονομικής θέσης, μεγαλύτερης ηλικίας και κατώτερου εκπαιδευτικού επιπέδου έχει βρεθεί πως είναι πιο πιθανόν να καταδικάσουν τον κατηγορούμενο (Hogg & Vaughan, 2010).
Ένορκοι με αυταρχικές θέσεις τείνουν να είναι υπέρ μιας καταδίκης όταν το θύμα του εγκλήματος κατέχει μια θέση εξουσίας. Αντίθετα, ένορκοι με στάσεις υπέρ της ισότητας τείνουν να είναι υπέρ της καταδίκης όταν ο κατηγορούμενος κατέχει θέση εξουσίας.
Η επίδραση του πρόσφατου
Τα στοιχεία που παρουσιάζονται τελευταία στη δική τείνουν να έχουν πιο βαριά σημασία στην τελική απόφαση. Αυτό συμβαίνει διότι τα σώματα των ενόρκων έχουν να διαχειριστούν έναν μεγάλο όγκο πληροφοριών και έτσι οι αποφάσεις δέχονται τροποποίηση από την επίδραση του πρόσφατου. Από την άλλη, τα μη αποδεικτικά στοιχεία, όπως αυτά που έχουν απορριφθεί από τον δικαστή, έχει βρεθεί πως συνεχίζουν να έχουν επιρροή στη λήψη αποφάσεων των ενόρκων.
Ταυτόχρονα οι ένορκοι έχουν να αντιμετωπίσουν πολύπλοκους νόμους, μεγάλες ποσότητες πληροφοριών, καθώς και μια εξειδικευμένη νομική γλώσσα. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων γίνεται αρκετά περίπλοκη, ώστε να κινδυνεύει η ορθότητα μιας απόφασης.
Βλέπουμε, λοιπόν, πως υπάρχουν πολλά στοιχεία που μπορεί να επηρεάσουν την τελική απόφαση των ενόρκων σε ένα δικαστήριο. Οι ένορκοι δεν μπορούν να είναι απόλυτα αμερόληπτοι στις αποφάσεις τους, και πολλές φορές επηρεάζονται από παράγοντες που δεν συνειδητοποιούν.
Βιβλιογραφία:
Hogg, M.A., & Vaughan, G.M. (2010). ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Εκδόσεις: Gutenberg, Αθήνα.
