Η εσωστρέφεια και η εξωστρέφεια θεωρούνται δύο από τα κύρια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Επειδή δεν υπάρχει ένας ακριβής ορισμός, είναι προτιμότερο να προσδιορίσουμε τα δύο αυτά χαρακτηριστικά βάσει των διαφορών τους.
Αρχικά λοιπόν οι εσωστρεφείς είναι αυτοί που ταράζονται περισσότερο. Πράγματι, το νευρικό σύστημα των εσωστρεφών διεγείρεται ευκολότερα από εκείνο των εξωστρεφών (Cain, 2014. Cervone, & Pervin, 2013). Πολλές ώρες σε έναν χώρο με δυνατή μουσική, γέλια και ομιλίες πιθανώς να προκαλέσουν σε έναν εσωστρεφή ένταση και δυσφορία, ενώ από δίπλα ο εξωστρεφής θα βρίσκεται απλώς «μέσα στα νερά του».
Οι εξωστρεφείς πιο συχνά θα είναι το κέφι της παρέας, θα μιλούν με άνεση και αυτοπεποίθηση, θα ανοίγονται σε καινούριες γνωριμίες. Από την πλευρά τους οι εσωστρεφείς θα μιλήσουν ύστερα από σκέψη, περιορίζοντας τον αυθορμητισμό. Η ομιλία άλλωστε δεν είναι και το δυνατό τους σημείο, καθότι οι εσωστρεφείς συνήθως εκφράζονται καλύτερα όταν γράφουν παρά όταν συζητάνε. Παρ’ όλ’ αυτά, απολαμβάνουν τις βαθυστόχαστες συζητήσεις, ενώ η τυπική κουβέντα συνήθως τους κουράζει (Cain, 2014).
Δεν πρέπει πάντως να καταλήξουμε στο αυθαίρετο συμπέρασμα πως οι εσωστρεφείς είναι και ντροπαλοί. Είναι διαφορετικό πράγμα ένας άνθρωπος να αποφεύγει την πολυκοσμία επειδή αισθάνεται ένταση (εσωστρέφεια) και διαφορετικό επειδή φοβάται την κοινωνική αποδοκιμασία (συστολή). Στην πραγματικότητα, ένας εξωστρεφής άνθρωπος μπορεί να είναι το ίδιο ντροπαλός με έναν εσωστρεφή (Cain, 2014).
Για τους εσωστρεφείς υπάρχουν και άλλοι μύθοι. Χαρακτηρίζονται συχνά ως απόμακροι και ψυχροί. Στην πλειονότητά τους ωστόσο οι εσωστρεφείς είναι ευαίσθητοι άνθρωποι με υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη. Δεν είναι ψυχροί ή απόμακροι, επειδή είναι ψυχροί η απόμακροι, αλλά επειδή περιμένουν τις κατάλληλες συνθήκες για να εκφραστούν.
Περνώντας στον τομέα της εργασίας, οι εξωστρεφείς τείνουν να λαμβάνουν γρήγορα αποφάσεις, βγάζουν εις πέρας πολλές ασχολίες ταυτόχρονα και σχεδόν λατρεύουν τα ρίσκα (εξίσου και τα τυχερά παιχνίδια). Η έξαψη που προκαλείται όταν κυνηγούν υψηλόβαθμες θέσεις, χρήματα και κοινωνική καταξίωση, αποτελεί γι’ αυτούς απόλαυση.
Οι εσωστρεφείς εργάζονται με ηπιότερους τόνους. Προτιμούν να προχωρήσουν σε μιαν απόφαση ύστερα από καλή σκέψη και εστιάζουν σε ένα πράγμα τη φορά. Η καλή φήμη και οι υψηλές απολαβές δεν τους συγκινούν τόσο. Τέλος, ένα εξωστρεφές άτομο είναι πιο πιθανό να νιώσει φόβο απέναντι στη μοναξιά, ενώ ένα εσωστρεφές απέναντι σε μια κοινωνική σύγκρουση (Cain, 2014. Cervone, & Pervin, 2013).
Αυτά είναι μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά των εσωστρεφών και των εξωστρεφών. Χρειάζεται ωστόσο να είμαστε προσεκτικοί στην ερμηνεία τους. Ο Καρλ Γιουνγκ το έθεσε πολύ σωστά: «Δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να προσδιοριστεί ως καθαρά εξωστρεφής ή καθαρά εσωστρεφής. Ένας τέτοιος άνθρωπος θα βρισκόταν σε άσυλο φρενοβλαβών» (Cervone, & Pervin, 2013). Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας δεν είναι απόλυτα. Είναι προτιμότερο να σκεφτούμε την εσωστρέφεια και την εξωστρέφεια ως τα δύο άκρα ενός δίπολου. Κάθε άνθρωπος τείνει προς το ένα ή το άλλο άκρο ανάλογα με τις συνθήκες.
Βιβλιογραφία:
Cervone, D., & Pervin, L.A. (2013). ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Αθήνα: Gutenberg.
Cain, S. (2014). Η δύναμη των εσωστρεφών σ’ έναν κόσμο που δεν σταματάει να μιλάει. Εκδόσεις: Key Books.
