Υπάρχουν άνθρωποι που παραδέχονται με δυσκολία πως παραμιλούν και άλλοι που θεωρούν αυτό το είδος εξωτερικού μονόλογου μια συνειδητή, ή ασυνείδητη τεχνική.
Η διαδικασία του εξωτερικού μονόλογου
Παρατηρούνται στιγμές στη ζωή μας που ο καλύτερος ακροατής μας επιλέγεται να μην διαθέτει σώμα στην ιδιότυπη συνομιλία μας. Αναλύουμε , ή επικοινωνούμε σε έναν χώρο συνήθως άδειο από ζωντανό ακροατήριο. Η επιλογή των στιγμών έχει σύνηθες κριτήριο την ένταση και τη σημασία του συναισθήματος ή του γεγονότος που μας απασχολεί.
Μιλάμε μόνοι μας, σημαίνει ότι απευθυνόμαστε είτε στον εαυτό μας, είτε σε κάποιο υπαρκτό πρόσωπο, που δεν είναι παρόν. Ο υποθετικός αποδέκτης μπορεί κάλλιστα να γίνει ο «άλλος» σε μια προσπάθεια διαλεκτικής αντιπαράθεσης.
Τα είδη
1.- Εγώ κι εγώ
Άνθρωποι, που συνηθίζουν να μιλούν μόνοι τους, δημιουργούν ένα νοητικό μονοπάτι επικοινωνίας. Απευθύνουν ερωτήματα, μερικές φορές χωρίς καν να περιμένουν απάντηση. Απλά νοιώθουν την ανάγκη της αυτο-επιβεβαίωσης, της αυτο-επιβράβευσης, ακόμη και της αυτο-τιμωρίας.
Υπάρχουν άτομα που συνηθίζουν να αναρωτιούνται δυνατά, να προβάλλουν ένα παράπονο που δεν τολμούν να εκστομίσουν σε ακροατήριο. Μπορεί να παρηγορούν τον εαυτό τους ή αντίθετα να τον μαλώνουν.
2.-Εγώ και οι άλλοι
Κάποιες φορές παραμιλάμε απευθυνόμενοι στο πρόσωπο ή στα πρόσωπα που μας ενέπλεξαν σε μια προβληματική κατάσταση. Ο «άλλος άνθρωπος» απλά τοποθετείται σε βουβή θέση, σαν υποθετικός ακροατής. Εφόσον θεωρούμε ότι χρειάζεται, στοιχειοθετούμε αντιδράσεις σε πιθανολογούμενες ενστάσεις. Έτσι προκύπτουν νέα επιχειρήματα και η «κουβέντα» συνεχίζεται μέχρι να ολοκληρωθούν οι θέσεις και οι αντί-θέσεις.
Σε τι μας βοηθά μια τέτοια διαδικασία;
Σε κάθε περίπτωση είτε υποκαθιστούμε έναν κριτή ,είτε προετοιμαζόμαστε να αντικρούσουμε υποθετικές απόψεις κάποιου ή κάποιων τρίτων. Ενίοτε απλώς μιλάμε, όπως θα καταγράφαμε σε άλλη περίπτωση τις σκέψεις μας.
Όποτε τοποθετούμε τον εαυτό μας στη θέση του συνομιλητή μας, στην ουσία επιχειρούμε μια ηχηρή παράθεση των σκέψεών μας, σαν μια πρόβα τζενεράλε! Όπως δηλαδή θα την επιθυμούσαμε, αν συνέβαινε πραγματικά. Η απόστασή μας από το γεγονός που επεξεργαζόμαστε, χρονική ή τοπική, βοηθούν τη συγκρότηση σκέψεων και επιχειρημάτων.
Εκθέτουμε, αναλύουμε, διαθέτουμε χρόνο αυτοσυγκέντρωσης και έχουμε δυνατότητες ελιγμών, χωρίς τη φυσιολογική πίεση μιας πραγματικής παρουσίας.
Θεατρικός μονόλογος
Ο μονόλογος είναι ένα δύσκολο αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρον θεατρικό είδος.
Η φόρμα αυτή επιτρέπει στον θεατή να αντιληφθεί το ποιοτικό βάθος του ήρωα. Το κοινό παρακολουθεί απελευθερωμένο από τα συνήθη δεσμευτικά όρια του χωροχρόνου και τους περισπασμούς χαρακτήρων και σκηνικών. Ο μονόλογος, εν προκειμένω, δεν υποδεικνύει μοναχικότητα, αλλά εσωτερικότητα και υψηλή ανάλυση.
Είναι τελικά φυσιολογικό να μιλάμε μόνοι μας;
Ο εξωτερικός μονόλογος είναι μια φυσιολογική συνήθεια, ανακουφιστική και χρήσιμη, αρκεί να μην γίνεται τόσο συχνά που να δηλώνει έλλειψη επικοινωνίας και να υπάρχει πάντα συνείδηση ότι αυτός που μας ακούει είναι ο εαυτός μας!
