Μπορούμε να συναντήσουμε λεκτική βία σε κάθε είδους σχέση όπως σε έναν γάμο, μια φιλική ή ερωτική σχέση, στο εργασιακό περιβάλλον, στο σχολείο κλπ. Η συνθήκη θα είναι πάντα η ίδια. Ένας θύτης και ένα θύμα. Η λεκτική βία εμπεριέχει διάφορες συμπεριφορές όπως : έντονες φωνές, εξυβρίσεις, λεκτικό εξευτελισμό έως και απειλές, οι οποίες έχουν σκοπό να τρομοκρατήσουν το θύμα. Ο θύτης χρησιμοποιεί τις λέξεις με τέτοιο τρόπο ώστε να υπονομεύσει το θύμα και να μπορεί τελικά να το ελέγχει. Συχνά θα διορθώνει το θύμα όταν μιλάει ή θα το διακόπτει. Ακόμα και η παρατεταμένη σιωπή είναι μια μορφή λεκτικής κατάχρησης, αφού ο θύτης προσπαθεί να τιμωρήσει το θύμα αρνούμενος να του μιλήσει.
“Δεν έχω σημάδια πάνω μου. Αν ψάξεις δε θα βρεις τίποτα που να μαρτυράει τις “ανοιχτές πληγές μου”. Η ζημία είναι εσωτερική, δε φαίνεται αλλά είναι εκεί”.
Από την άλλη πλευρά…
Το θύμα νιώθει φυλακισμένο. Η αυτοεκτίμησή του μειώνεται όλο και πιο πολύ και νιώθει ανεπαρκές και ανίκανο. Το θύμα αμφιβάλλει για τον εαυτό του και σε πολλές περιπτώσεις ταυτίζεται με τους χαρακτηρισμούς που του αποδίδει ο θύτης. Παγιδεύεται σε αυτήν την τοξική σχέση και είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγει. Είναι, επίσης, πιθανό το θύμα να νιώθει και αισθήματα φόβου, δεδομένου ότι δεν είναι λίγες οι φορές που η λεκτική βία εξελίσσεται σε σωματική.
Ύστερα από την έκθεση στην λεκτική βία, τα θύματα είναι πιθανό να παρουσιάσουν κατάθλιψη, άγχος αλλά και συμπτώματα μετατραυματικού στρες.
¨Ήθελα να ξεφύγω αλλά δεν ήξερα ποιο κομμάτι του εαυτού μου είχε μείνει να παλέψει. Κι αν ήμουν όλα όσα έλεγε;”.
Αναγνωρίζοντας τη λεκτική βία
Έρευνες δείχνουν πως η λεκτική βία είναι εξίσου τραυματική για το άτομο όσο και οι υπόλοιπες μορφές βίας, ειδικά όταν ξεκινά από μικρή ηλικία. Δυστυχώς, όμως, σε αντίθεση με τις άλλες μορφές βίας, δεν είναι ευδιάκριτη. Τα θύματα συχνά αμφισβητούν το αν δέχονται λεκτική βία με αποτέλεσμα να αργούν να αντιδράσουν σε αυτό. Παρακάτω θα δούμε μερικά είδη λεκτικής βίας με σκοπό να μπορούμε να την αναγνωρίζουμε:
- Σας φωνάζει με διάφορα ονόματα (name-calling).
- Χρησιμοποιεί λέξεις με σκοπό να σας ντροπιάσει.
- Σας υποτιμά.
- Σας επικρίνει.
- Σας φωνάζει ή χρησιμοποιεί υβριστικές λέξεις εις βάρος σας.
- Εκφράζει απειλές.
- Σας κατηγορεί.
Κλείνοντας, θα επισημάνω πως η λεκτική βία δεν είναι απαραίτητο να αφήσει μια μόνιμη πληγή. Από την στιγμή που το θύμα θα αναγνωρίσει την κατάσταση, μπορεί να ξεφύγει από αυτήν.
