Ολόκληρη η ανθρώπινη ύπαρξη περιστρέφεται γύρω από αυτό που καλούμε ως συναίσθημα. Η έμφυτη τάση του ανθρώπου για συναισθηματική επικοινωνία γίνεται αντιληπτή ήδη από τα πρώτα χρόνια παρουσίας του στη Γη. Για αυτό και άλλωστε δημιουργεί. Η παραγωγή καλλιτεχνικών πονημάτων δείχνει την άρρηκτη σχέση του δημιουργού με τον κόσμο των συναισθημάτων. Εξάλλου, ολόκληρη η ζωή μας περιλαμβάνει πληθώρα συναισθημάτων για αυτό και έχουμε την ανάγκη να εξωτερικεύσουμε όλα όσα νιώθουμε. Στο κατάλληλο κοινωνικό περιβάλλον το άτομο έχει τη δυνατότητα να εκφράσει όσα αισθάνεται.
Ήδη από την μικρή μας ηλικία, στα πλαίσια της οικογένειας προσπαθούμε να εκφράσουμε τα συναισθήματα μας. Η οικογένεια, οι γονείς και ο στενός περίγυρος είναι η πρώτη ομάδα στην οποία εναποθέτουμε την εμπιστοσύνη μας. Η εν λόγω διαδικασία, αμφίδρομης συναισθηματικής επικοινωνίας δεν συντελείται από τη μια μέρα στην άλλη. Πρόκειται για το αποτέλεσμα πολλών διεργασιών που έχουν προηγηθεί έτσι ώστε να δομηθεί η σχέση σε σωστές βάσεις.
Μέσα από τη σχέση με τους γονείς μαθαίνουμε ότι η διαδικασία της συναίσθησης και της αναγνώρισης του εαυτού μας είναι βιωματική. Ένα συναισθηματικά γόνιμο περιβάλλον, πλαισιώνεται από έκφραση και επικοινωνία συναισθημάτων. Δύο γονείς που εκφράζουν τα συναισθήματα στο παιδί τους μέσα από μη λεκτική και λεκτική επικοινωνία, κατανοούν και συναισθάνονται την ανάγκη του να αποκτήσει την εμπιστοσύνη στην ύπαρξή του. Γίνονται οι πρώτοι που θα ορίσουν την ψυχική και συναισθηματική εξέλιξη του. Καθορίζουν αν θα μεταμορφωθούμε σε συναισθηματικά «ανθεκτικούς» ανθρώπους ή σε ανθρώπους που αλλοιώνονται για να επιβιώσουν συναισθηματικά.
Οι συναισθηματικά ανθεκτικοί μπορούν να βιώνουν και να διαχειρίζονται όλες τις μορφές ματαιώσεων και να ζουν με αυτές. Έχουν βιώσει την αρχή και εξέλιξη της ύπαρξης τους με την εκπλήρωση των αναγκών τους. Οι συναισθηματικές ανάγκες δημιουργούνται από το ένστικτο επιβίωσης.
Όταν το περιβάλλον είναι συναισθηματικά πλούσιο το παιδί μπορεί να νιώσει αποδοχή, να σκέφτεται, να νιώθει, να έχει αξία. Έτσι, λειτουργεί αθροιστικά η εμπιστοσύνη στο εαυτό του. Το «είμαι αρκετός και έχω αξία για τους γονείς μου» μεταμορφώνεται στο «είμαι έτοιμος να βγω στον κόσμο και να συνδεθώ με ανθρώπους».
Ένα συναισθηματικά στείρο περιβάλλον αφαιρεί την έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να δημιουργήσει και να ανθίσει.
Αντίθετα, αν μεγαλώσουμε το συναισθηματικά στείρο περιβάλλον απόρριψης, επιβολής και υποτίμησης ορίζει να παρεμβαίνουμε με βία σε αυτό που γινόμαστε για να προστατευθούμε. Τότε δημιουργούμε «μάσκες» που μας αφαιρούν την όρεξη να ζούμε. Μπορεί να θεωρούμε ότι λειτουργούν αμυντικά, αλλά μας καθηλώνουν σε ψυχικές ανάγκες που δεν εκπληρώνονται. Πυροδοτούν εσωτερική μοναξιά, που ίσως γίνεται απομόνωση. Ο φόβος δημιουργεί φοβίες, η θλίψη μπορεί να γίνει κατάθλιψη και ο θυμός αυτοκαταστροφή. Ένα συναισθηματικά στείρο περιβάλλον αφαιρεί την έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να δημιουργήσει.
Πηγή: Αντιγόνη Συμεωνίδου
