Οι διαγνώσεις βοηθούν τους επιστήμονες της ψυχικής υγείας στην καλύτερη συνεννόηση και κατανόηση. Γνωρίζοντας συγκεκριμένα πράγματα για μια διαταραχή, είναι ευκολότερο να διεξαχθούν έρευνες και ευκολότερο οι ψυχοθεραπευτές να σχεδιάσουν μια αντιμετώπιση πραγματοποιώντας προβλέψεις.
Ωστόσο, το γεγονός ότι η Μαρία έχει κατάθλιψη και η Αλεξάνδρα έχει κατάθλιψη, δεν σημαίνει πως αυτά τα δύο άτομα αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα. Μπορεί κάποια συμπτώματα να είναι κοινά, αλλά ο τρόπος αντίληψης και επίλυσης του προβλήματος, η αντίδραση του περιβάλλοντος και τα βοηθητικά μέσα μπορεί να διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό. Σε τελευταία ανάλυση, τι θα πει σχιζοφρενής από τη στιγμή που η επιστημονική κοινότητα δεν έχει κατανοήσει ακόμη πλήρως τι είναι σχιζοφρένεια;
Είναι πραγματικά δύσκολο να αποφύγει κανείς την κατηγοριοποίηση. Όταν σκεφτόμαστε με κατηγορίες, έχουμε την τάση να υπερτονίζουμε τις διαφορές μεταξύ των κατηγοριών και τις ομοιότητες εντός της κατηγορίας. Αυτό για τη γνωστική ψυχολογία δεν είναι καινούριο. Από τη στιγμή που θα κάποιος θα λάβει μια διάγνωση, οι γύρω του τείνουν να τον βλέπουν με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Πολλές φορές μάλιστα δεν πρόκειται για σκόπιμη συμπεριφορά. Το στίγμα σε αυτήν την περίπτωση είναι πολύ πιθανόν να εμφανιστεί. Δεν είναι απαραίτητο να λάβει τη μορφή απομόνωσης. Μπορεί να εμφανιστεί μέσω καχυποψίας, οίκτου ή παρεξήγησης ορισμένων συμπεριφορών.
Συνυπολογίζοντας όμως και την αυθεντία του ειδικού, ένα άτομο που έλαβε μια διάγνωση μπορεί να καταλήξει να συμπεριφέρεται με τρόπους που επιβεβαιώνουν την καινούργια του ταυτότητα. Πρόκειται για το φαινόμενο της αυτοεκπληρούμενης προφητείας.
Αν κάποιο κοντινό μας πρόσωπο ή εμείς οι ίδιοι αντιμετωπίζουμε μια ιδιαίτερη ψυχολογική κατάσταση, είναι προτιμότερο να τη βλέπουμε με τρόπο ολικό και μοναδικό. Έτσι αποφεύγουμε τις προκαταλήψεις. Το ίδιο οφείλει να ισχύει και για τους επιστήμονες της ψυχικής υγείας. Οι διαγνώσεις βοηθούν κάποιες φορές στην κατανόηση και την επικοινωνία, αλλά ένας άνθρωπος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν μια διαταραχή.
