Η νόσος Gilles de la Tourette αποτελεί μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που τις περισσότερες φορές εμφανίζεται κατά την παιδική ηλικία. Χαρακτηρίζεται από κινητικά και φωνητικά τικ σε μια κατά τ’ άλλα φυσιολογική συμπεριφορά. Με τον όρο τικ εννοούμε συμπεριφορές οι οποίες είναι ξαφνικές, τυχαίες, επαναλαμβανόμενες και άσκοπες.
Συμπτωματολογία
Τα κινητικά τικ αναφέρονται σε σπασμωδικές κινήσεις μερών του σώματος, όπως του κεφαλιού, βλεφάρισμα των ματιών και περίεργες εκφράσεις του προσώπου που μοιάζουν με γκριμάτσες. Τα φωνητικά τικ περιλαμβάνουν ρουθουνίσματα, επανάληψη λέξεων και χρήση ακατάλληλων εκφράσεων ή βρισιών.
Η αθυροστομία αποτελεί ένα αρκετά ενδιαφέρον σύμπτωμα της διαταραχής. Πέρα από τη γενική εντύπωση που προκαλεί, αποκαλύπτει μια νευρωνική βάση. Αυτό το τελευταίο σημαίνει πως η τάση ορισμένων ανθρώπων να βρίζουν είναι μάλλον εντοπισμένη στον εγκέφαλο. Η αθυροστομία ωστόσο δεν χαρακτηρίζει όλους τους ασθενείς με σύνδρομο Gilles de la Tourette. Το ποσοστό κυμαίνεται από 20% ως 50%. Οι βρισιές, πάντως, εκφράζονται στη μητρική γλώσσα (Martin, 2006).
Αιτιολογία
Τα πορίσματα των ερευνών, αν και αντιφατικά, τείνουν να αποδίδουν αυτήν την τάση σε δυσλειτουργία της σύνδεσης των βασικών γαγγλίων και του κογχομετωπιαίου φλοιού (Martin, 2006). Στο σημείο αυτό επισημαίνουμε πως ο μετωπιαίος φλοιός (μέρος του οποίου αποτελεί και ο κογχομετωπιαίος) είναι το τμήμα του εγκεφάλου που ρυθμίζει κατεξοχήν την κοινωνική συμπεριφορά.
Μία ακόμη εξήγηση για την αθυροστομία των ασθενών αυτών είναι η δυσλειτουργία των ντοπαμινικών νευρώνων. Η ντοπαμίνη είναι η φυσική ουσία της χαράς και αυξάνεται σε φυσιολογικά επίπεδα όταν είμαστε ερωτευμένοι ή όταν τρώμε ένα λαχταριστό γλυκό. Η δυσλειτουργία της ντοπαμίνης μπορεί να οδηγήσει σε παθολογικές συμπεριφορές (π.χ. ψευδαισθήσεις, εκρήξεις μανίας). Η εμπλοκή της με το συγκεκριμένο σύνδρομο μοιάζει να επιβεβαιώνεται από την καταστολή της αθυροστομίας των ασθενών όταν τους χορηγούνται νευροληπτικά ή αντιψυχωτικά φάρμακα που καταστέλλουν τους υποδοχείς ντοπαμίνης (Martin, 2006).
Θεραπεία
Η συνηθέστερη θεραπεία της νόσου Tourette είναι η χορήγηση αλοπεριδόλης. Η αλοπεριδόρη (haloperidol) είναι ένα αντιψυχωτικό φάρμακο που μπλοκάρει τους υποδοχείς ντοπαμίνης στον εγκέφαλο καταστέλλοντας τη δράση τους. Η φαρμακοθεραπεία είναι σημαντική, καθώς η διαταραχή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά προβλήματα στην κοινωνική ζωή του ατόμου.
Όταν τα συμπτώματα της νόσου δεν είναι σοβαρά, παιδοψυχίατροι, παιδοψυχολόγοι και παιδονευρολόγοι με εξειδικευμένες γνώσεις για το σύνδρομο Gilles de la Tourette μπορούν να παρέχουν αποτελεσματική θεραπεία χωρίς τη χορήγηση φαρμάκου. Το οικογενειακό περιβάλλον πρέπει να είναι υποστηρικτικό και να αποφεύγει τις επιπλήξεις για τα γλωσσικά και κινητικά τικ. Το σχολείο, τέλος, οφείλει να ενημερωθεί για την κατάσταση προκειμένου να μπορεί να ανταποκριθεί κατάλληλα (Martin, 2006).
Βιβλιογραφία:
Martin, G. N. (2006). ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: εγκέφαλος και συμπεριφορά. Αθήνα: Ίων/εκδόσεις έλλην, 2011.
Σημείωση: Το άρθρο δεν συνιστά εργαλείο διάγνωσης.
