Τι είναι τα βραδύπορα;
Τα βραδύπορα ( Tardigrades) όπως δηλώνει το όνομα τους είναι μικροί οργανισμοί που κινούνται πολύ αργά και συγκαταλέγονται στα αρθρωτά ζώα. Τα μεγέθη τους ποικίλουν από 1.2 χιλιοστό τα μεγαλύτερα ενώ τα συνήθη μεγέθη ανήκουν στο φάσμα των 0.3-0.5 χιλιοστών.
Τα βραδύπορα απαντώνται από τις κορυφές των Ιμαλαΐων (6000 μέτρα) έως και τα βάθη των ωκεανών (κάτω από 4000 μέτρα βάθος) και από τις πολικές περιοχές έως τον ισημερινό. Έχουν παρατηρηθεί περισσότερα από 1000 είδη και αν ένας θέλει να τα παρατηρήσει δεν έχει παρά να κοιτάξει σε κρύα βρύα, λειχήνες, αμμόλοφους, παραλίες καθώς και ιζήματα θαλασσών και ποταμών. Τα περισσότερα από αυτά είναι φυτοφάγα και βακτηριοφάγα άλλα υπάρχουν και κάποια που μπορούν να χαρακτηριστούν ως θηρευτές.
Τι είναι αυτό που κάνει τα βραδύπορα τόσο ξεχωριστά;
Σε αντίθεση με τους ανθρώπους και τα υπόλοιπα ζώα και μικροοργανισμούς, τα βραδύπορα μπορούν να αντέξουν και να αντεπεξέλθουν σε τρομερά αντίξοες συνθήκες. Συνθήκες κάτω από τις οποίες το μεγαλύτερο ποσοστό των γνωστών ειδών στη γη δεν θα άντεχε ούτε για 0.1 δευτερόλεπτα.
Είναι ικανά να επιβιώσουν σε θερμοκρασίες από -272 °C (κοντά στο απόλυτο μηδέν) έως και 150°C για αρκετά λεπτά! Κάποια είδη μπορούν να αντέξουν πιέσεις τις τάξεως των 6000 ατμοσφαιρών. Αυτό είναι περίπου 6 φορές μεγαλύτερη πίεση από αυτήν στα μεγαλύτερα βάθη των ωκεανών (τάφρος των Μαριανών)! Όταν βρίσκονται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες μεταβαίνουν σε μία κατάσταση αφυδάτωσης από 85% σε μόλις 3% ποσοστό νερού στον οργανισμό τους. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν ”θρυμματίζονται” σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Μπορούν να επιβιώσουν σε αυτήν την κατάσταση αφυδάτωσης (ένα αντίστοιχο της χειμερίας νάρκης) για σχεδόν 10 χρόνια! Σε κανονική κατάσταση είναι ικανά να αντέξουν χωρίς τροφή και νερό για περίπου 30 χρόνια.
Μπορούν να δεχτούν τεράστια ποσά ακτινοβόλησης, 1000 φορές παραπάνω από το επιτρεπτό όριο για τους ανθρώπους και τα ζώα. Είναι τέλος το πρώτο είδος που μπορεί να αντέξει το κενό του διαστήματος, το οποίο εύκολα μπορεί να δικαιολογηθεί από τα παραπάνω. Ερευνητές υποστηρίζουν πως θα συνεχίσουν να ζούνε για πολλά ακόμη χρόνια από την εξαφάνιση του ανθρώπου και κάθε άλλου είδους στον πλανήτη.
Βιολόγοι και χημικοί έχουνε ήδη αρχίσει την προσπάθεια για αξιοποίησης των δυνατοτήτων των βραδύπορων. Η πιο σημαντική, πρωτίστως για μας τους ανθρώπους, είναι η αντοχή τους στην ακτινοβολία. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον για την πρόληψη των ανεπιθύμητων ενεργειών σε ασθενείς που υποβάλλονται σε ακτινοβολία. Το ίδιο ισχύει για τον οποιοδήποτε έρχεται σε επαφή με ακτίνες χ, ακτίνες γάμμα κ.α.
