Η βιταμίνη C ανήκει στις υδατοδιαλυτές βιταμίνες του οργανισμού μαζί με το σύμπλεγμα των βιταμινών B. Είναι γνωστή και ως ασκορβικό οξύ, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δράσεις της και τι προκαλείται από την ελλιπή ή υπερβολική πρόσληψή της. Πρόκειται για βιταμίνη που δεν συντίθεται στον οργανισμό, οπότε η πρόσληψή της γίνεται μόνο μέσω της διατροφής.
- Πηγές Βιταμίνης C και συνιστώμενες προσλήψεις
Η βιταμίνη C εντοπίζεται, κυρίως στα τρόφιμα φυτικής προέλευσης. Τα εσπεριδοειδή, αποτελούν σημαντική πηγή ασκορβικού οξέος, δηλαδή τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια και τα γκρέιπφρουτ. Επίσης, βιταμίνη C περιέχεται και στην κόκκινη πιπεριά, την παπάγια, τις φράουλες και το μπρόκολο. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (RDA), για αγόρια και κορίτσια από δεκατεσσάρων έως δεκαοκτώ ετών είναι στα 65 και 75mg αντίστοιχα ημερησίως. Στους ενήλικους άνδρες, αυξάνεται η πρόσληψη στα 90mg και στις γυναίκες στα 75mg.
Ελαφρώς αυξημένες ανάγκες για βιταμίνη C εμφανίζουν οι εγκυμονούσες (80-85mg) και αυτές που θηλάζουν (115-120mg). Επιπροσθέτως, επειδή το κάπνισμα μειώνει τα αποθέματα ασκορβικού οξέος στο σώμα, οι καπνίζοντες συστήνεται να καταναλώνουν ημερησίως 35mg περισσότερα, για να αντισταθμιστεί η οξειδωτική επίδραση της νικοτίνης.
- Δράσεις Βιταμίνης C
- Η βιταμίνη C αρχικά συμβάλλει στην σύνθεση του κολλαγόνου, της δομικής πρωτεΐνης που συγκρατεί το δέρμα, τους ιστούς και τους μύες συνδεδεμένους. Επιπροσθέτως, παρουσιάζει σημαντική δράση ως αντιοξειδωτικό και εξουδετερώνει παράλληλα τις ελεύθερες ρίζες.
- Συμβάλλει στη διατήρηση της σταθερότητας των τοιχωμάτων των τριχοειδών και των αιμοφόρων αγγείων, προφυλάσσοντας κατά αυτόν τον τρόπο από μελανιές. Ακόμη, οδηγεί στη γρηγορότερη αποκατάσταση ύστερα από τραυματισμούς ή κοψίματα.
- Συμβάλλει στην απορρόφηση του σιδήρου και του φυλλικού οξέος από τις φυτικές πηγές. Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά τον σίδηρο, η καθημερινή πρόσληψη Βιταμίνης C, ενδέχεται να αυξήσει από δύο έως τέσσερις φορές την απορρόφηση της μη αιμικής μορφής του σιδήρου.
- Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέ ρον παρουσιάζει η αντιοξειδωτική της δράση. Δρα στον καρκίνο, επιβραδύνοντας την καρκινογέννεση, ενώ συμβάλλει στην πρόληψη του καταρράκτη πάλι λόγω της αντιοξειδωτικής της δράσης.
- Ανεπάρκεια Βιταμίνης C
Σοβαρή έλλειψη της βιταμίνης C οδηγεί σε μια θανατηφόρα νόσο γνωστή από το παρελθόν, το σκορβούτο. Το σκορβούτο εμφανιζόταν, κυρίως στους ναυτικούς, λόγω του ότι δεν κατανάλωναν για μεγάλο χρονικό διάστημα φρούτα και λαχανικά. Στα συμπτώματα, περιλαμβάνονται οι αιμορραγίες, η ουλίτιδα, καθώς και προβλήματα στην επούλωση τραυμάτων. Πρόκειται για σπάνια νόσο που μπορεί να εμφανιστεί σε ηλικιωμένους, αλκοολικούς, διαβητικούς αλλά και καρκινοπαθείς.
- Τοξικότητα Βιταμίνης C
Το ανώτερο ανεκτό επίπεδο πρόσληψης για τη Βιταμίνη C είναι τα 2.000mg ημερησίως για τους ενήλικες και τα 1.800mg ημερησίως για εφήβους δεκατεσσάρων έως δεκαοκτώ ετών. Εφόσον ξεπεραστούν αυτά τα όρια, η βιταμίνη καθίσταται τοξική για τον οργανισμό προκαλώντας κοιλιακά άλγη, διάρροια, νεφρολιθίαση και διαταραχές στον μεταβολισμό του σιδήρου.
Πηγές άρθρου:
Duyff, R.L.-Κοΐδου,Ε. (2014) Εγχειρίδιο Τροφίμων και Διατροφής της Αμερικανικής Διαιτητικής Εταιρίας προσαρμοσμένο στον Ελληνικό Τρόπο Διατροφής. Θεσσαλονίκη: σοφία
Το σκορβούτο κάνει comeback – Τι πρέπει να γνωρίζετε για την ξεχασμένη ασθένεια – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: onmed.gr (τελευταία πρόσβαση: 27-2-21)
