Ο γέρος και η θάλασσα γράφτηκε το 1951 και αποτελεί ένα από τα τελευταία έργα του Έρνεστ Χέμινγουεϊ. Όταν το 1952 η νουβέλα δημοσιεύεται στο Life Magazine, αυτό πουλάει πέντε εκατομμύρια αντίτυπα σε δύο μόλις ημέρες. Σήμερα, ο γέρος και η θάλασσα θεωρείται το αριστούργημα του Χέμινγουεϊ, ενώ χαρακτηρίζεται ως το σπουδαιότερο ίσως κείμενο που γράφτηκε για τη σχέση ανθρώπου και φύσης. Το 1952 ο Χέμινγουεϊ κερδίζει το Βραβείο Πούλιτζερ και το 1954 του απονέμεται το Βραβείο Νόμπελ για τη νουβέλα του Ο γέρος και η θάλασσα.
Στο έργο ο αναγνώστης θα παρακολουθήσει τη μάχη που θα δώσει ο Σαντιάγο, ένας ηλικιωμένος και μοναχικός ψαράς, μαζί με έναν τεράστιο ξιφία. Η ιστορία εκτυλίσσεται στα βαθιά νερά, ανοιχτά της Κούβας. Η μάχη είναι σκληρή και θα διαρκέσει τρεις μέρες. Ο Σαντιάγο θα νικήσει. Οι καρχαρίες όμως θα μυριστούν το αίμα και θα ορμήσουν για να κατασπαράξουν τον τρόπαιό του. Ο ήρωας δεν τα παρατάει εύκολα. Είναι αποφασισμένος να παλέψει μαζί τους μέχρι τελικής πτώσης… Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, ο ήρωας επιστρέψει στο λιμάνι μαζί με το τεράστιο κόκαλο του ψαριού. Έχασε τη μάχη απο τους καρχαρίες. Ή μήπως ο Σαντιάγο είναι ήδη νικητής;
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, παρακολουθούμε τον ήρωα να μηχανεύεται τρόπους για να τα βγάλει πέρα με τις δυσκολίες που συναντά. Ενίοτε αποθαρρύνεται, αλλά ζητά από τον εαυτό του να κάνει κουράγιο. Προσπαθεί, σκαρφίζεται και ελπίζει. Η θάλασσα, όπως και γενικότερα η φύση, μπορεί να είναι φιλική ή εχθρική, να βοηθά ή να δυσκολεύει, να εγείρει ελπίδες ή να τις διαψεύδει. Αυτό όμως δε συμβαίνει και στις σχέσεις μας με τους ανθρώπους;
Ο γέρος και η θάλασσα αποτελεί μία δυνατή αλληγορία για τη ζωή, η οποία είναι γεμάτη από αγώνες, μάχες, νίκες και απογοητεύσεις. Ακόμη και σε μία ήττα, μας υπενθυμίζει ο Χέμινγουεϊ, ο άνθρωπος μπορεί να βγει νικητής, έχοντας παλέψει και διασώσει την αξιοπρέπειά του. Το μήνυμα του κειμένου παραμένει διαχρονικό και επίκαιρο. “Τελικά ο άνθρωπος μπορεί να καταστρέφεται, αλλά αυτό δε σημαίνει πως νικιέται”.
Περιττό μάλλον να σημειώσουμε ότι ο γέρος και η θάλασσα είναι ένα λογοτεχνικό έργο που αναμφίβολα αξίζει να διαβάσει κανείς. Παρακολουθώντας τον Σαντιάγο στη βάρκα του, παρακολουθούμε την ίδια τη ζωή. Το έργο εγείρει συναισθήματα και σκέψεις γύρω από τον εαυτό και τη σχέση του εαυτού με τον κόσμο. Πότε παλέψαμε τελευταία φορά και γιατί τα παρατήσαμε; Έχει σημασία μόνο τι κατακτούμε ή και πώς το κατακτούμε; Κι όταν τελικά χάνουμε, τι είναι αυτό που έχουμε κερδίσει;
