Ακόμη μαθαίνουμε και θα μαθαίνουμε να αγαπάμε… τους εαυτούς μας κάθε μέρα λίγο και περισσότερο, κάθε μέρα και με έναν καινούριο τρόπο. Ακόμη μαθαίνουμε και θα μαθαίνουμε να αγαπάμε… τους γύρω μας, κάθε μέρα και με διαφορετικούς τρόπους. Μπορεί να ξέρουμε να αγαπάμε με το δικό μας τρόπο, αλλά υπάρχουν και πολλοί άλλοι, τρόποι που δε γνωρίζουμε, δεν έχουμε έρθει καν σε επαφή μαζί τους, τρόποι που θα μάθουμε αύριο, μεθαύριο, μετά από καιρό. Ένα τα πιο δύσκολα μαθήματα, όσο κι αν δεν το παραδεχόμαστε, είναι αυτό της αγάπης: προς εμάς, προς τους δικούς μας, προς όσους έχουν σημαντική θέση για εμάς στη ζωή μας.
Ξέρουμε να αγαπάμε με τον δικό μας τρόπο — όπως μάθαμε, όπως μπορέσαμε, όπως αντέξαμε. Αλλά δεν είναι ο μόνος τρόπος. Οι άνθρωποι γύρω μας έχουν τις δικές τους ανάγκες, τις δικές τους γλώσσες τρυφερότητας, εκείνες που ίσως δεν έχουμε ιδέα ότι υπάρχουν. Κι όμως, αν κάποιος έχει σημασία για εμάς, θα βρεθούμε στην ευχάριστη… και λίγο αγχωτική θέση να τις μάθουμε. Όχι για να ακυρώσουμε το δικό μας τρόπο, αλλά για να τον ισορροπήσουμε με το δικό τους. Γιατί κάθε άνθρωπος χρειάζεται να αγαπιέται με τρόπους που τον αγγίζουν αληθινά, τον κάνουν να νιώθει ζωντανός. Είτε πρόκειται για φίλο, συγγενή ή σύντροφο, η αγάπη δεν είναι μία. Είναι πολλές, και ευτυχώς μπορούμε να τις μαθαίνουμε μία-μία — όσο μαθαίνουμε κι εμάς. Όσο μαθαίνουμε να αγαπάμε κι εμάς.
Αν θέλουμε να αγαπήσουμε πραγματικά κάποιον, δεν γίνεται να παρακάμψουμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Χωρίς να στρίψουμε το βλέμμα προς τα μέσα, χωρίς να δούμε ποιοι είμαστε στα σκοτάδια, δύσκολα θα μάθουμε να δίνουμε αγάπη με βάθος και αλήθεια. Κι εκεί μέσα, ναι, θα συναντήσουμε και τις πληγές μας: πώς πληγώσαμε εμάς τους ίδιους, αλλά και όσους βρέθηκαν κοντά μας. Θα χρειαστεί να αγκαλιάσουμε την αποδοχή, να δούμε ό,τι κάναμε λάθος και να το αντιστρέψουμε τώρα κάνοντας το σωστό. Αυτός είναι ο τρόπος να πεις “το βλέπω, το αναλαμβάνω, και θέλω να γίνω καλύτερος”. Να κάνουμε χώρο για συγχώρεση, να δώσουμε χρόνο στον εαυτό μας και να του δείξουμε ότι αξίζει και τη φροντίδα και τη δεύτερη ευκαιρία. Κι όταν αρχίσουμε να μαθαίνουμε να μας αγαπάμε ουσιαστικά λίγο παραπάνω, τότε μπορούμε να μοιράσουμε αυτή τη βαθύτερη, καθαρότερη αγάπη και στους ανθρώπους που έχουμε δίπλα μας. Με τρόπους που να τους ακουμπάνε πραγματικά, όπως τη χρειάζονται — και όχι όπως τη φανταζόμασταν. Να τους αγαπάμε και με τρόπους, πέρα από τον δικό μας.
Οι άνθρωποι αλλάζουν για αυτούς που αγαπούν, προσαρμόζοντας συμπεριφορές και ωριμάζοντας για μια σχέση. Φυσικά, η υγιής αυτή αγάπη περιλαμβάνει αμοιβαία προσπάθεια, ανάπτυξη και αποδοχή, όχι μονόπλευρη θυσία και μερικές φορές η αλλαγή σημαίνει να αφήνεις τα πράγματα να κυλήσουν πηγαίνοντας με το ρεύμα χωρίς αλλάζοντας για το καλύτερο να χάσεις και τον πραγματικό σου εαυτό. Η αγάπη εμπνέει τους ανθρώπους να γίνουν καλύτερες εκδοχές του εαυτού τους, συναντώντας το άλλο πρόσωπο κάπου στη μέση. Η αληθινή αγάπη δεν απαιτεί την αγνόηση των ορίων, απαιτεί την ελευθερία και την αποδοχή, όχι τον έλεγχο ή την τροποποίηση της συμπεριφοράς. Όλα πρέπει να γίνονται αβίαστα, πάντοτε με ένα όριο.
Μπορούμε να αγαπάμε, αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Ειδικά αν επιλέγεις το φως, σίγουρα έχεις μεγάλες ικανότητες να αγαπάς, δεν σημαίνει όμως πως ο τρόπος που ξέρουμε εμείς να αγαπάμε είναι αυτός και μόνος, είναι ο ένας, και ταιριάζει και σε όλους. Συχνά μαθαίνουμε να εκφράζουμε την αγάπη με βάση τις δικές μας εμπειρίες, αλλά η αληθινή σύνδεση περιλαμβάνει την αναγνώριση και την αποδοχή διαφορετικών τρόπων αγάπης, την υπέρβαση των εγωκεντρικών συναισθημάτων και την κατανόηση ότι η αγάπη μεταμορφώνεται και αναπτύσσεται, αγκαλιάζοντας την ατέλεια και την αλλαγή, τις διαφορετικές εκφράσεις, βαθαίνει μέσω της σύνδεσης και βρίσκει νόημα πέρα από την αρχική μας κατανόηση. Είναι τρομακτικά υπέροχο να συνειδητοποιήσεις πως ένας άνθρωπος σε φέρνει σε θέση να μάθεις να αγαπάς και με έναν άλλο τρόπο, να σου γνωρίσει και κάτι άλλο γι αυτό το περίεργο και ιδιαίτερο συναίσθημα που ονομάζεται αγάπη. Η αγάπη δεν είναι στατική. Είναι ένα ταξίδι όπου και οι δύο άνθρωποι εξελίσσονται, αποκαλύπτοντας νέα βάθη καθώς μαθαίνουμε να λαμβάνουμε και να δίνουμε αγάπη διαφορετικά.
Ακόμη μαθαίνουμε και θα μαθαίνουμε να αγαπάμε… Η αγάπη είναι ένας τρόπος γνώσης. Το να μάθουμε να αγαπάμε κάποιον όπως θέλει, με έναν δικό του τρόπο πέρα από τον δικό μας, σημαίνει να κατανοούμε τις ιδιαίτερες ανάγκες του, συχνά μέσα από τη γλώσσα αγάπης του και να εκφράζουμε στοργή με τρόπους που τον αγγίζουν πραγματικά — όχι μόνο με τον τρόπο που μας είναι φυσικός. Είναι η στιγμή που η αγάπη παύει να είναι απλώς συναίσθημα και γίνεται επιλογή, ενεργό ρήμα, αγαπώ και όντως το κάνω, προσαρμογή και σταθερή προσπάθεια κάνοντας τον άλλον να νιώθει ορατός, άξιος και ουσιαστικά συνδεδεμένος. Κι αυτό απαιτεί να αφήσουμε πίσω τη ζώνη άνεσης μας, να ξεπεράσουμε τον εγωισμό του «έτσι ξέρω να αγαπώ» και να αναγνωρίσουμε ότι η δική του αντίληψη για την αγάπη έχει σημασία — ίσως και μεγαλύτερη από τη δική μας, παρόλο που μπορεί να μην μας είναι κατανοητή, κάτι σημαίνει για τον άλλον. Μαθαίνεις σιγά σιγά να αφήνεις τον εγωισμό πίσω και να αναρωτιέσαι: πώς μπορώ για αυτόν τον άνθρωπο να γίνω και μια άλλη μορφή αγάπης; Μια μορφή πέρα από αυτή που γνωρίζω μέχρι τώρα. Κι εκεί, κάπου ανάμεσα στην προσπάθεια και την πρόθεση, αρχίζει η βαθύτερη, πιο ώριμη, πιο αληθινή αγάπη.
«Μπορούμε να αγαπήσουμε μόνο αυτό που γνωρίζουμε και ποτέ δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πλήρως τι δεν αγαπάμε. Η αγάπη είναι ένας τρόπος γνώσης…» – Aldous Huxley
