Ο Άγγλος «ντοκιμαντερίστας», Πίτερ Γουάτκινς, γύρισε το διάσημο σήμερα «ψευδοντοκιμαντέρ», «The War Game», το 1965, με χρηματοδότηση του BBC και σκοπό να γνωστοποιήσει στο τηλεοπτικό κοινό του Ηνωμένου Βασιλείου τους κινδύνους που κρύβει ένας πυρηνικός πόλεμος. Στην εποχή, όμως, του Ψυχρού Πολέμου, το τελικό αποτέλεσμα, αν και «ντοκιμαντερίστικο» μόνο ως προς την τεχνική με την οποία έχει κινηματογραφηθεί, φαινόταν τόσο ρεαλιστικό, που τρόμαξε την επιτροπή και τελικά δεν προβλήθηκε στην τηλεόραση. Ο Γουάτκινς έστειλε, παρόλα αυτά, το «War Game» σε διάφορα φεστιβάλ ανά τον κόσμο μέσα στο 1966, όπου και διακρίθηκε και τελικά η Ακαδημία των Όσκαρ του έδωσε το βραβείο «Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους» το 1967. Η Βρετανική τηλεόραση το έδειξε για πρώτη φορά μόλις τον Ιούλιο του 1985, 40 χρόνια μετά τον βομβαρδισμό της Χιροσίμα.
Είτε παρουσιάζει τη βιογραφία μιας διάσημης προσωπικότητας (όπως, για παράδειγμα, τον Έντβαρντ Μουνκ) είτε ένα κοινωνικοπολιτικό πρόβλημα, όπως είναι η αστυνομική βία ή ο πόλεμος, ο Γουάτκινς προσπαθεί πάντα να προσεγγίζει το θέμα του με μη-παραδοσιακούς τρόπους, προσθέτοντας έτσι μια νέα και πρωτότυπη οπτική γωνία. Ο λόγος που το «War Game» είναι τόσο σκληρό είναι επειδή ο σκηνοθέτης βάζει το θεατή μέσα σε αυτή την υποθετική κατάσταση και τα γεγονότα εξελίσσονται γρήγορα μπροστά στα μάτια του, χωρίς εκείνος να μπορεί να κάνει κάτι για να τα αποτρέψει. Ο Γουάτκινς, ουσιαστικά, μας λέει πως η κατάσταση δεν αργεί να πάρει μια καταστροφική τροπή και φυσικά το γενικότερο μήνυμα της ταινίας είναι πως ο πόλεμος, όχι απλά δεν λύνει κανένα πρόβλημα, αλλά η απάντηση «οφθαλμός αντί οφθαλμού» καταλήγει να τους αφήσει όλους τυφλούς.
Μέσα, λοιπόν, σε 48 λεπτά, η ταινία του Γουάτκινς πηγαίνει από μία ειρηνική μεν, αλλά πολιτικά τεταμένη κατάσταση παγκοσμίως, σε μία κακή εξέλιξη των πραγμάτων στον πόλεμο του Βιετνάμ, ένα παγκόσμιο casus belli, την αμερικανική δράση και τη ρωσική αντίδραση, την ακρίβεια στις πρώτες ύλες, που είναι το πρώτο που συμβαίνει σε περίπτωση κρίσης και τέλος στην παρέμβαση του στρατού και τις ατομικές ενέργειες της κάθε οικογένειας, ούτως ώστε να προστατευτεί από το πυρηνικό ολοκαύτωμα. Δεν είναι τόσο αυτά που βλέπουμε κατά τη διάρκεια της ασπρόμαυρης ταινίας, όσο αυτά που εννοούνται και έτσι τα μουτζουρωμένα πρόσωπα των παιδιών στο τέλος, αρκούν για να νιώσουμε τις επιπτώσεις που έχει ένας τέτοιος πόλεμος στη ζωή των ανθρώπων.
Η ταινία του Γουάτκινς σήμερα, δυστυχώς, μόνο αναχρονιστική δεν είναι. Το «War Game» περιέχει ένα μήνυμα που δεν πρέπει να το ακούσει μόνο ο λαός, αλλά και εκείνοι που βρίσκονται σε θέσεις-κλειδιά και παίρνουν σημαντικές αποφάσεις για τη μοίρα των χωρών, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους το ανθρώπινο κόστος. Η πυρηνική ενέργεια είναι ένα από τα πράγματα που η ιστορία έχει δείξει πως δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελεί εναλλακτική. Η διπλωματία και οι φιλειρηνικές προσπάθειες για συζήτηση μεταξύ των κρατών πρέπει πρώτα να εξαντλούνται, πριν παρθεί η απόφαση να προχωρήσουν δύο ή και παραπάνω χώρες σε ένα πόλεμο, αμοιβαία καταστροφικό και από τον οποίο δεν υπάρχει γυρισμός.
Δείτε ένα απόσπασμα από την ταινία στο YouTube:
