Μια μεγάλη μελέτη υποδηλώνει ότι τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία μπορεί να έχουν συνέπειες που εκτείνονται πολύ πέρα από το σχολείο και τη συμπεριφορά.
Οι ερευνητές μελέτησαν σχεδόν 11,000 άτομα από την παιδική ηλικία έως τη μέση ηλικία και διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν σοβαρά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ στην ηλικία των 10 ετών ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν πολλαπλά προβλήματα σωματικής υγείας και αναπηρία που σχετίζεται με την υγεία μέχρι τα μέσα της δεκαετίας των 40.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open και είναι μία από τις μεγαλύτερες και πιο διαχρονικές μελέτες που εξετάζουν πώς τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία συνδέονται με τη σωματική υγεία αργότερα στη ζωή.
Οι ερευνητές λένε ότι τα αποτελέσματα πιθανότατα αντικατοπτρίζουν τους ευρείς κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με τη ΔΕΠΥ, μαζί με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του τρόπου με τον οποίο τα άτομα με ΔΕΠΥ αντιμετωπίζονται και υποστηρίζονται κατά την ενήλικη ζωή.
Προκλήσεις για την Υγεία
Ο κύριος συγγραφέας, Καθηγητής Joshua Stott (UCL Psychology & Language Sciences) δήλωσε:
«Τα άτομα με ΔΕΠΥ είναι πιο πιθανό να έχουν χειρότερη υγεία από τον μέσο όρο καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Τα άτομα με ΔΕΠΥ μπορούν να είναι καλά και υγιή με την κατάλληλη υποστήριξη, αλλά αυτή συχνά απουσιάζει, τόσο λόγω της έλλειψης εξατομικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης όσο και επειδή η ΔΕΠΥ παραμένει υποδιαγνωσμένη, ιδιαίτερα στα άτομα μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, με ανάγκες που δεν αντιμετωπίζονται».
Πώς Μπορεί η ΔΕΠΥ να Επηρεάσει την Καθημερινή Λειτουργικότητα;
Τα άτομα με ΔΕΠΥ βιώνουν διαφορές στην προσοχή, μαζί με αυξημένα επίπεδα υπερκινητικότητας ή παρορμητικότητας. Πολλά έχουν υψηλή ενέργεια και μπορούν να επικεντρωθούν έντονα σε δραστηριότητες που τραβούν το ενδιαφέρον τους, αλλά μπορεί να δυσκολεύονται να παραμείνουν συγκεντρωμένα σε μια ρουτίνα ή σε λιγότερο ενδιαφέρουσες εργασίες.
Αυτές οι προκλήσεις μπορούν να επηρεάσουν τον προγραμματισμό, τη διαχείριση του χρόνου και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μπορεί να κάνει το σχολείο και την εργασία πιο δύσκολα, αυξάνοντας τον κίνδυνο μακροπρόθεσμων κοινωνικών και επαγγελματικών δυσκολιών.
Η ΔΕΠΥ ξεκινά στην παιδική ηλικία και, παρόλο που είναι πλέον ευρέως αναγνωρισμένο ότι συχνά συνεχίζεται στην ενήλικη ζωή, οι υπηρεσίες υποστήριξης παραμένουν περιορισμένες.
Αποτελέσματα Υγείας σε Διάστημα Δεκαετιών
Για να εξετάσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 10,930 συμμετέχοντες στη Βρετανία. Η έρευνα η οποία διεξήχθη από το UCL, ακολούθησε άτομα από τη γέννηση έως τη μέση ηλικία.
Τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ αξιολογήθηκαν χρησιμοποιώντας ερωτηματολόγια συμπεριφοράς που συμπληρώθηκαν από γονείς και εκπαιδευτικούς όταν οι συμμετέχοντες ήταν 10 ετών. Αυτά τα ερωτηματολόγια χρησιμοποιήθηκαν ανεξάρτητα από το αν ένας συμμετέχοντας είχε λάβει ποτέ επίσημα τη διάγνωση της ΔΕΠΥ.
Υψηλότερα Ποσοστά Χρόνιας ασθένειας και Αναπηρίας
Η μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα με σοβαρότερα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία ήταν πιο πιθανό να αναφέρουν προβλήματα σωματικής υγείας μέχρι την ηλικία των 46 ετών. Είχαν επίσης 14% υψηλότερες πιθανότητες να αναφέρουν δύο ή περισσότερες παθήσεις, όπως η ημικρανία, τα προβλήματα με την πλάτη,τον καρκίνο, την επιληψία ή τον διαβήτη.
Μεταξύ εκείνων με σοβαρότερα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ στην ηλικία των 10 ετών, το 42% ανέφερε ότι είχε τουλάχιστον δύο προβλήματα σωματικής υγείας στη μέση ηλικία. Συγκριτικά, το 37% όσων είχαν λιγότερο σοβαρά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ, ανέφεραν το ίδιο.
Οι συμμετέχοντες με σοβαρότερα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία ήταν επίσης πιο πιθανό να αναφέρουν αναπηρία που σχετίζεται με τη σωματική υγεία (αναφορά προβλημάτων με την εργασία ή άλλες καθημερινές δραστηριότητες ως αποτέλεσμα της σωματικής τους υγείας) στην ηλικία των 46 ετών.
Πιθανοί Λόγοι Πίσω από τις Διαφορές στην Υγεία
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα χειρότερα αποτελέσματα σωματικής υγείας συνδέονταν εν μέρει με υψηλότερα ποσοστά προβλημάτων ψυχικής υγείας, αυξημένο ΔΜΣ και υψηλότερα ποσοστά καπνίσματος μεταξύ των ατόμων με ΔΕΠΥ.
Προηγούμενες μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι τα άτομα με ΔΕΠΥ είναι πιο πιθανό να βιώσουν αγχωτικά γεγονότα στη ζωή τους και κοινωνικό αποκλεισμό και είναι λιγότερο πιθανό να λάβουν έγκαιρη ιατρική εξέταση και φροντίδα.
Η συσχέτιση μεταξύ των χαρακτηριστικών της ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία και της αναπηρίας που σχετίζεται με τη σωματική υγεία φάνηκε να είναι ισχυρότερη στις γυναίκες παρά στους άνδρες.
Ο Καθηγητής Stott πρόσθεσε:
«Όλοι αυτοί οι πιθανοί παράγοντες ευθυγραμμίζονται με το γεγονός ότι η ΔΕΠΥ δυσκολεύει τον έλεγχο των παρορμήσεων, την ανάγκη για άμεση ικανοποίηση και πιο έντονη ανταμοιβή και ότι σχετίζεται επίσης με χειρότερη ψυχική υγεία, εν μέρει λόγω του κοινωνικού μειονεκτήματος που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ΔΕΠΥ».
Υποστήριξη και Δημόσια Υγεία
Μια ξεχωριστή μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι από την ίδια ερευνητική ομάδα ανέφερε μια πιθανή μείωση του προσδόκιμου ζωής μεταξύ των ενηλίκων που διαγνώστηκαν με ΔΕΠΥ, αν και αυτό το εύρημα δεν ήταν μέρος της τρέχουσας έρευνας.
Η Επικεφαλής Συγγραφέας, Δρ. Amber John, τόνισε τη σημασία της κατάλληλης υποστήριξης:
«Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα άτομα με ΔΕΠΥ είναι μια ετετογενής ομάδα, με μια σειρά από διαφορετικά δυνατά σημεία και εμπειρίες, και τα περισσότερα θα ζήσουν μακρά και υγιή ζωή. Ωστόσο, πολλά άτομα αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην έγκαιρη διάγνωση και την κατάλληλη υποστήριξη. Αυτό είναι σημαντικό επειδή η παροχή της σωστής υποστήριξης και η κάλυψη των αναγκών των ατόμων με ΔΕΠΥ μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής τους υγείας. Επιπλέον, οι στρατηγικές της δημόσιας υγείας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με ΔΕΠΥ, όπως κάνοντας τα προγράμματα ελέγχου και τη συνεχή παρακολούθηση της υγείας πιο προσβάσιμα για τα άτομα με ΔΕΠΥ».
Βιβλιογραφία
Stott, J., O’Nions, E., Corrigan, L., Cotton, J., Donnellan, W. J., Nimmons, D., Shelford, H., El Baou, C., Stewart, G. R., Cheung, R. W., Desai, R., McKechnie, D. G. J., Eshetu, A., Saunders, R., Suh, J. W., Mandy, W., Gaysina, D., Asherson, P., Agnew-Blais, J., & John, A. (2026). Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Traits in Childhood and Physical Health in Midlife. JAMA network open, 9(1), e2554802. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2025.54802
