Το παρόν άρθρο, με τίτλο Προσχολική εκπαίδευση: Μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες; θα παρουσιάσει τον ερευνητικό σκοπό και τα ερευνητικά ευρήματα μιας πρόσφατης διαχρονικής έρευνας στη Γαλλία.
Τα υψηλής ποιότητας προγράμματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας μπορούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη γνωστικών και μη γνωστικών δεξιοτήτων, σύμφωνα με μια πρόσφατη διαχρονική έρευνα στη Γαλλία.
Οι ερευνητές πήραν συνεντεύξεις από τις μητέρες λίγο μετά τη γέννηση του παιδιού/των παιδιών της και τηλεφωνικά και με τους δύο γονείς όταν τα παιδιά ήταν περίπου 2 μηνών, 1 έτους, 2 ετών και 3,5 ετών. Η συλλογή των δεδομένων στην ηλικία των 3,5 ετών περιελάμβανε επίσης μια αξιολόγηση στο σπίτι του παιδιού.
Οι κύριες μετρήσεις περιλαμβάνουν τις γνωστικές δεξιότητες του παιδιού και τη συνολική ανάπτυξή του στην ηλικία των 3,5 ετών. Χρησιμοποίηθηκαν μια σειρά δοκιμασιών όπως το BAS και το CDI και αξιολογήθηκαν ποικίλες πτυχές της ανάπτυξης του παιδιού, όπως η κοινωνικοποίηση, η αυτονομία, η γλωσσική έκφραση, η γλωσσική κατανόηση και η λεπτή και αδρή κινητικότητα.
Κύριος προγνωστικός παράγοντας της έρευνας ήταν η διάρκεια φοίτησης στο νηπιαγωγείο. Οι ερευνητές βρήκαν ότι η πλειοψηφία των παιδιών που γεννήθηκαν τον Νοέμβριο/Δεκέμβριο φοίτησαν 6-9 μήνες στο νηπιαγωγείο, η πλειοψηφία των παιδιών που γεννήθηκαν τον Απρίλιο είχαν φοιτήσει μόνο 1-4 μήνες. Η πλειοψηφία των παιδιών που γεννήθηκαν τον Ιούνιο/Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο/Οκτώβριο είχαν φοιτήσει 2-5 και 5-8 μήνες, αντίστοιχα.
Ευρήματα
Τα παιδιά των πιο μορφωμένων γονέων είχαν, κατά μέσο όρο, βαθμολογίες υψηλότερες από το ένα τέταρτο της τυπικής απόκλισης σε σχέση με εκείνα των λιγότερο μορφωμένων γονέων τόσο στο BAS (το οποίο αξιολογεί τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού) όσο και στο CDI (το οποίο αξιολογεί στη συνολική ανάπτυξη του παιδιού).
Επιπλέον, οι ερευνητές βρήκαν ότι τα παιδιά που γεννήθηκαν τον Απρίλιο και τον Ιούνιο/Ιούλιο είχαν σημαντικά χαμηλότερες βαθμολογίες γνωστικών δεξιοτήτων και συνολικής ανάπτυξης από εκείνα που γεννήθηκαν τον Σεπτέμβριο/Οκτώβριο και τον Νοέμβριο/Δεκέμβριο.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τα παιδιά που γεννήθηκαν την άνοιξη/καλοκαίρι θα είχαν περάσει μικρότερο χρονικό διάστημα στο νηπιαγωγείο πριν από την αξιολόγηση, καθώς εισήλθαν στο νηπιαγωγείο σε μεγαλύτερη ηλικία από εκείνα που γεννήθηκαν το φθινόπωρο/χειμώνα.
Συμπεράσματα
Οι ερευνητές, αναλύοντας τα δεδομένα περισσότερων των 12,000 παιδιών στη Γαλλία, συμπέραναν ότι τα προγράμματα προσχολικής ηλικίας έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν τις πρώιμες γνωστικές δεξιότητες και την καθολική ανάπτυξη των παιδιών και μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των πρώιμων κοινωνικο-οικονομικών ανισοτήτων.
Συγκεκριμένα, οι αναλύσεις έδειξαν ότι η μεγαλύτερη διάρκεια (μήνες) φοίτησης στο νηπιαγωγείο πριν από την ηλικία των 3,5 ετών ενισχύει την ανάπτυξη του παιδιού, ιδιαίτερα για παιδιά οικογενειών με χαμηλότερο εισόδημα και για παιδιά με γονείς με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
Ενώ οι μήνες που περνούν τα παιδιά στο σχολείο παίζουν θετικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού, οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν καμία επίδραση από τις περισσότερες ώρες ανά ημέρα στο νηπιαγωγείο ή από την παρακολούθηση των μαθημάτων μετά το σχολείο ή/και του γεύματος.
Βιβλιογραφία
Berger, L. M., Panico, L., & Solaz, Α. (2026). Can early universal preschool reduce socioeconomic inequalities in child development? The role of duration and intensity of preschool attendance in the French birth cohort, Elfe. Early Childhood Research Quarterly, 76, 272-286.
