Καταγγελίες, οργανωμένες αντιστάσεις, εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και αμέτρητες συζητήσεις είναι τα γεγονότα που διαδραματίζονται τα τελευταία χρόνια στο Γραμματικό Αττικής. Οι κάτοικοι της περιοχής, και όχι μόνο, δίνουν ακούραστοι τον αγώνα τους με τις αρμόδιες κρατικές αρχές με αποτέλεσμα η πολύχρονη διαμάχη να μην έχει τέλος. Ο λόγος φυσικά για τον ΧΥΤΑ που σχεδιάζεται να λειτουργήσει στην περιοχή του Μαραθώνα-Γραμματικού που σύμφωνα με τους ανθρώπους της δημοτικής αρχής και τους ενεργούς πολίτες του δήμου αποτελεί περιβαλλοντικό έγκλημα. Τι είναι όμως ο ΧΥΤΑ και γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη αντίσταση;
Οι ΧΥΤΑ ή ολογράφως Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων είναι ειδικά διαμορφωμένοι χώροι που προορίζονται για την ταφή των απορριμμάτων των πόλεων. Το γενικό σχέδιο ενός ΧΥΤΑ που τον κάνει και να ξεχωρίζει από τους χώρους ανεξέλεγκτης απόρριψης (ΧΑΔΑ) είναι ότι πρόκειται για έναν απόλυτα ελεγχόμενο χώρο όπου η ταφή γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μολύνεται το γύρω περιβάλλον από τοξικά, οργανικά και άλλα απόβλητα. Στο τέλος της λειτουργικής περιόδου του ΧΥΤΑ, δηλαδή όταν παρέλθει το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα απόθεσης απορριμάτων, γίνονται έργα επαναφοράς του περιβάλλοντος ή αναμόρφωσής του σε αθλητικές εγκαταστάσεις και πάρκα. Γιατί όμως στο Γραμματικό να μην θέλουν κάτι τέτοιο;
Δυστυχώς στη χώρα μας τα πράγματα δεν είναι τόσο αγνά και αθώα όπως ακούγονται. Ένας χώρος προκειμένου να εγκριθεί ως χώρος κατασκευής ΧΥΤΑ πρέπει να περάσει κάποιους ελέγχους όπου θα επιβεβαιώνεται ότι είναι περιβαλλοντικά κατάλληλος. Ένα από τα πράγματα που πρέπει να ισχύουν λοιπόν, είναι ότι θα πρέπει να είναι ένας χώρος από τον οποίο δεν περνάνε ρέματα. Στην περιοχή που κατασκευάστηκε ο ΧΥΤΑ Μαραθώνα-Γραμματικού όμως, περνάνε 6 ρέματα. Αποτέλεσμα αυτού είναι η μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα η οποία έχει τραγικές συνέπειες. Αρχικά, μολύνεται το πόσιμο νερό καθώς και το νερό που χρησιμοποιείται για άρδευση. Άμεσα συνδεδεμένη είναι η αγροτική παραγωγή του Μαραθώνα καθώς επίσης και οι ιχθυοκαλλιέργειες του Ευβοϊκού κόλπου που θα καταστραφούν.
Η εσφαλμένη χωροθέτηση του ΧΥΤΑ όμως δεν είναι το μόνο επιχείρημα των κατοίκων που κάνουν λόγο για υποβιβασμό της ποιότητας ζωής τους. Τόσο το υπέδαφος όσο και η ατμόσφαιρα επιβαρύνεται από ένα τέτοιο έργο. Ένας χώρος που θα συγκεντρώνει τα απορρίμματα όλης της Αττικής απαιτεί 24ωρα δρομολόγια απορριμματοφόρων που αδιαμφισβήτητα είναι επιβλαβή με άμεσες συνέπειες στην υγεία. Οι ρύποι όμως επιβαρύνουν και το υπέδαφος όπως κάνουν και τα βαρέα μέταλλα που θα συγκεντρώνονται εκεί.
Αν και η μέθοδος ΧΥΤΑ θα έπρεπε να είναι απλή τεχνικά, λιτή οικονομικά και να συμβάλει στην αναμόρφωση υποβαθμισμένων τοπίων, στο Γραμματικό κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Όσο το περιβάλλον και ο άνθρωπος δεν είναι προτεραιότητα στην διαχείριση των απορριμμάτων η απάντηση στο ερώτημα που έθεσα θα είναι not ΧΥΤΑ.
