Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο 3000 άνθρωποι πεθαίνουν περιμένοντας ένα σωτήριο μόσχευμα. Μέχρι και σήμερα, η δωρεά οργάνων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ταμπού στις δυτικές κοινωνίες.
Για τον παραπάνω λόγο, το Συμβούλιο της Ευρώπης όρισε την 13η Οκτωβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων. Στόχος αυτής της ημέρας είναι η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης αναφορικά με ζητήματα δωρεάς και μεταμόσχευσης οργάνων.
Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Οργάνων, στην Ελλάδα ο αριθμός των δοτών οργάνων είναι 1 στους 50. Ο αριθμός αυτός είναι δραματικά χαμηλός συγκριτικά με άλλες χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Η Ολλανδία είναι η μόνη χώρα στην Ευρώπη με τον υψηλότερο αριθμό δοτών οργάνων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο μόνο, κάθε τρεις ημέρες πεθαίνει ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε λίστα αναμονής μοσχεύματος.
Η πρώτη μεταμόσχευση
Η πρώτη μεταμόσχευση οργάνων έλαβε χώρα το 1954, όταν ο Ρόναλντ Λι Χέρικ δώρισε τον νεφρό του στον δίδυμο αδελφό του. Ο χειρουργός μάλιστα που ανέλαβε την μεταμόσχευση, βραβεύτηκε με το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής το 1990 για την συμβολή του στην εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης.
Το προφίλ των δοτών οργάνων ποικίλλει. Οι περισσότεροι γίνονται δότες μετά θάνατον με την συγκατάθεση φυσικά των συγγενών τους. Ο μικρότερος δότης ήταν ένα βρέφος με μία σπάνια νόσο που έζησε μόνο για 100′ μετά την γέννησή του. Οι γονείς του έδωσαν την συγκατάθεσή τους να δωριστούν τα όργανά του σε ανθρώπους που το είχαν ανάγκη.
Μέχρι σήμερα, η συζήτηση που περιβάλλει το ζήτημα της δωρεάς οργάνων είναι τεράστια. Τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της πρακτικής ποικίλλουν.
Οι περισσότερες θρησκείες αποδέχονται την δωρεά οργάνων υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Η μεταμόσχευση οργάνων αντιμετωπίζεται ως μία πράξη προσφοράς που θα σώσει μία ζωή. Διχογνωμία εξακολουθεί να υφίσταται στο ζήτημα της αφαίρεσης οργάνων από νεκρούς. Σε μία τέτοια περίπτωση, η θρησκευτική διχογνωμία είναι τεράστια.
Την ίδια στιγμή, τεράστια είναι και τα νομικά κενά γύρω από το ζήτημα. Λίγες χώρες έχουν νομοθετήσει ολοκληρωμένους κώδικες σχετικά με τις παραμέτρους της δωρεάς οργάνων. Κοινό στοιχείο όλων των νομοθεσιών είναι συγκατάθεση του δότη. Σε καμία περίπτωση, δεν είναι δυνατόν να αφαιρεθούν όργανα κάποιου ανθρώπου χωρίς αυτός να έχει δώσει την συγκατάθεσή του εκ των προτέρων.
Παρά τις όποιες διχογνωμίες, η δωρεά οργάνων αποτελεί μία θεάρεστη πράξη που έχει σώσει χιλιάδες ζωές. Η κρατική αμέλεια, όμως που την συνοδεύει, θα εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα και αφορμή για ηχηρές δημόσιες παρεμβάσεις…
