Δόγμα Τρούμαν εναντίον κομμουνισμού
Το Δόγμα Τρούμαν, ήταν η επικαλυμμένη, μέσω οικονομικής ενίσχυσης, αναχαίτιση της παγκόσμιας κομμουνιστικής απειλής. Ο 33ος Πρόεδρος των Η.Π.Α., Χάρι Τρούμαν, εξαγγέλλει την οικονομική ενίσχυση χωρών –σαφώς (!) μη κομμουνιστικών, οι οποίες επλήγησαν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλές κυβερνήσεις, ευρωπαϊκών χωρών, χαιρετίζουν την απόφαση του Αμερικανού Προέδρου, καθώς, ανησυχούν για την αυξανόμενη επιρροής της Σοβιετικής Ένωσης.
Η επίσημη και τυπική αρχή για το Δόγμα Τρούμαν, γίνεται στις 12 Μαρτίου 1947 με την ανακοίνωση του Τρούμαν στο Κογκρέσο, ότι πρόκειται να παράσχει οικονομική βοήθεια στις κυβερνήσεις χωρών, οι οποίες «αντιστέκονταν σε απόπειρες καθυπόταξης από οπλισμένες μειοψηφίες και ξένες πιέσεις». Οι παραπάνω δυνάμεις, δεν ήταν άλλες από τις κομμουνιστικές. Συγκεκριμένα, έκανε λόγο, τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Τουρκία, καθώς, για τα αμερικανικά συμφέροντα, καμία από αυτές τις δύο χώρες δεν έπρεπε να εκπέσει στη σφαίρα της Σοβιετικής επιρροής.
Η Ελλάδα λίγο πριν το Δόγμα Τρούμαν
Η Ελλάδα, ήδη, βρίσκεται σε εμφύλιο πόλεμο (1946-1949) και αν ο κομμουνισμός επικρατήσει σε αυτή, σειρά θα έχει η Τουρκία και κατ’ επέκταση, ο δρόμος για τη Μέση Ανατολή και τα πετρέλαια θα ήταν ανοιχτός για τον Στάλιν. Ήδη, από τα τέλη του 1946, οι Άγγλοι είχαν δηλώσει την επιθυμία τους να εγκαταλείψουν την Ελλάδα, καθώς δεν μπορούσαν να υποστηρίξουν περαιτέρω την οικονομική ενίσχυση της χώρας μας, για θέματα πολιτικά και στρατιωτικά. Τα αγγλοαμερικανικά συμφέροντα στην Μέση Ανατολή φαίνεται, προς στιγμήν, να κλονίζονται από την αδυναμία της ελληνικής κυβέρνησης και των αγγλικών δυνάμεων να περιορίσουν τις κομμουνιστικές δυνάμεις.
Ήταν σίγουρο, πως η Αμερική, σε καμία περίπτωση δεν θα άφηνε την έκβαση του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, ούτε στην τύχη του, αλλά ούτε και στα χέρια του αντίπαλου δέους. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Τζορτζ Μάρσαλ, κρατούσε μια έκθεση στα χέρια του, η οποία έκανε λόγο για πιθανή ανατροπή από αριστερό καθεστώς. Για τον Λευκό Οίκο, η επίσημη θέση του, ήταν ότι έπρεπε να βοηθήσουν την ελληνική κυβέρνηση, καθώς μια ομάδα επικίνδυνων και οπλισμένων τρομοκρατών δρα ενάντια στην χώρα.
Το Δόγμα Τρούμαν και η Ελληνοαμερικανική Συμφωνία
Αφού το Δόγμα Τρούμαν, έγινε νόμος στην Αμερική (22/5/1947), σειρά είχε να τεθεί σε εφαρμογή και στην Ελλάδα. Στις 20 Ιουνίου 1947, υπογράφεται η Ελληνοαμερικανική Συμφωνία, και πλέον οι Η.Π.Α. επεμβαίνουν ανεξέλεγκτα στα εσωτερικά θέματα μιας άλλης χώρας. Οι όροι της συμφωνίας, σαφώς και ήταν δυσμενείς για την ελληνική κυβέρνηση, καθώς, οικονομικές, πολιτικές, κοινωνικές και στρατιωτικές αποφάσεις παίρνονταν, ουσιαστικά, από Αμερικανούς αξιωματούχους και αποκλειστικά υπέρ των αμερικανικών συμφερόντων. Οι Η.Π.Α. έδωσαν 400.000.000$ σε στρατιωτική και οικονομική βοήθεια στην ελληνική κυβέρνηση και η ελληνική κυβέρνηση τους παραχώρησε –ουσιαστικά- την απόλυτη εξουσία σε εσωτερικά και εθνικά θέματα.
Ανέκαθεν, οι βλέψεις της Αμερικής ήταν προς τη Μέση Ανατολή και τα πετρέλαια της. Ουσιαστικά, ο κίνδυνος -αυτός καθ’ εαυτός- για τον Τρούμαν δεν ήταν ο ίδιος ο κομμουνισμός, αλλά η Σοβιετική Ένωση που αντιπροσώπευε. Ήταν αδιανόητο για τις Η.Π.Α, ο έλεγχος χωρών με τόση γεωπολιτική και γεωγραφική σημασία (Ελλάδα, Τουρκία, Ιράν) να βρεθούν υπό Σοβιετική επιρροή, καθώς όποια από τις δύο μεγάλες δυνάμεις -Η.Π.Α. και Σοβιετική Ένωση- επηρέαζε τις χώρες αυτές, θα είχε και την πρόσβαση στα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής.
Πηγές:
Τι ήταν το «Δόγμα Τρούμαν» και τι το «Σχέδιο Μάρσαλ»., ανάκτηση από: newsit.gr
Το Δόγμα Τρούμαν, ανάκτηση από: rizospastis.gr
Το Δόγμα Τρούμαν, ανάκτηση από: sansimera.gr
