Τι είναι το mansplaing;
Ο όρος mansplaining είναι σύνθετος, από τις λέξεις man (άνδρας) και explaining (η εξήγηση). Η σύνθετη αυτή νέα λέξη δημιουργεί την έννοια της πράξης, συνήθως ενός άνδρα, να εξηγεί κάτι σε κάποιον άλλον, συνήθως σε μία γυναίκα.
Το φαινόμενο έχει αρχίσει να συζητιέται τελευταία και να γίνεται λόγος για ακόμα μια επιβολή στις γυναίκες του ανδροκρατούμενου κόσμου. Οι λόγοι είναι οι εξής. Έχετε πάρει ποτέ μέρος σε συζήτηση στην οποία οι γνώμες που εκφράζονται από γυναίκες αμφισβητούνται από τους άνδρες; Τότε έχετε παραστεί σε μια έκφραση mansplaining. Έχετε υπάρξει μέλος μιας συζήτησης, στην οποία κάποιος άνδρας διακόπτει συνεχώς την γυναίκα ομιλήτρια, δεν την αφήνει να ολοκληρώσει ή πιο απλά δεν την προσέχει καν; Τότε σίγουρα έχετε παραστεί σε μια πολύ έντονη έκφραση mansplaing.
Ποιoς ο λόγος αναρωτιέστε; Μα και αυτό είναι απλό. Η πεποίθηση ότι το ανδρικό φύλο κατέχει την ανωτερότητα είναι φυσικά αυτό που υποκινεί την δράση αυτή. Θα περίμενε κανείς πως στις μέρες μας το φαινόμενο δεν θα έπρεπε να υφίσταται. Κι όμως η αντίδραση αυτή του μεγαλύτερου μέρους του ανδρικού πληθυσμού, τις περισσότερες φορές ίσως συμβαίνει ασυναίσθητα. Οι παράγοντες που έχουν οδηγήσει σε αυτή την αντιμετώπιση σίγουρα βρίσκονται στην παιδική ηλικία των ανδρών, όταν τα κοινωνικά πρότυπα κατασκευάζονται ακόμα.
Από την παιδική ηλικία…
Παιδικές κουβέντες τύπου “τα αγόρια δεν κλαίνε”, “ο μπαμπάς έχει πάντα δίκιο”, ή συνθήκες μέσα από τις οποίες η “μαμά” φαίνεται άνιση απέναντι στον “μπαμπά”, μέχρι και η ίδια η αντιμετώπιση των παιδιών από τους γονείς -αγοριού-κοριτσιού-, οδηγεί υποσυνείδητα σε αυτή την συμπεριφορά. Στην Ελλάδα αυτό που κρατά ακόμα από τους ανθρώπους ηλικίας 40 ετών ή 50, “το παιδί” να θεωρείται το αγόρι, ενώ το “κορίτσι” να είναι απλά το κορίτσι, όχι παιδί.
Όλες οι κοινωνικές κατασκευές, τα πρότυπα, οι ρόλοι που θα “παίξουν” τα παιδιά ως ενήλικες χτίζονται σε μικρή ηλικία. Τα αποτελέσματα φαίνονται χρόνια αργότερα με όλα τα ερεθίσματα που έχει δεχτεί ένας άνθρωπος. Το manspalining είναι η στάση θεώρησης ότι το ανδρικό φύλο είναι το “καλύτερο” και φυσικά αλάνθαστο, στάση που δημιουργήθηκε στην παιδική ηλικία και δεν μπόρεσε να αλλοιωθεί ή να αλλάξει στα επόμενα χρόνια.
Στην ενήλικη ζωή.
Έτσι φτάνουμε στο τώρα. Παρά τα μεγάλα βήματα που έχουν γίνει για την ίση αντιμετώπιση των δύο φύλων, υπάρχουν ακόμα φαντάσματα από το παρελθόν. Ο άνδρας mansplainer θα θεωρήσει ότι η άποψη μιας γυναίκας είναι μια “βλακεία”. Θα θεωρήσει ότι έχει ιερό σκοπό να την διορθώσει, μιας και η δική του άποψη είναι φυσικά η σωστή. Εάν βέβαια έχει την υπομονή να ακούσει όλη τη συλλογιστική της γυναίκας, χωρίς να την έχει διακόψει για να γλυτώσει το κεφάλι του από χαμηλότερης νοημοσύνης συλλογιστική.
Στην πολιτική.
Φυσικά και οι πολιτικοί άνθρωποι είναι. Έχοντας ως πρόσφατο το debate που έγινε ανάμεσα σε Τραμπ και Κλίντον για την ψήφιση του νέου Προέδρου των Η.Π.Α, έχουμε επίσης φρέσκο τον μεγαλύτερο και δημοφιλέστερο δράστη mansplaining. Στο debate των δύο υποψηφίων ο Τραμπ κατηγορήθηκε για έντονο mansplaining εναντίον της Κλίντον, διακόπτοντας την συνεχώς και χειρονομώντας έντονα εναντίον της.
Στην αντιστροφή των ρόλων.
Το φαινόμενο δεν παύει να υπάρχει, ακόμα κι αν μια γυναίκα προσπαθεί να κάνει το ίδιο σε έναν άνδρα. Εξάλλου πέρα από όλα τα παραπάνω που αναφέραμε, το πόσο έντονος θα είναι κάποιος σε μια συζήτηση εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τον χαρακτήρα είτε είναι άντρας είτε γυναίκα. Φυσικά, το mansplaining αποτελεί την ανδρική επιβολή σε μια συζήτηση και την διόρθωση των γυναικείων λόγων. Είναι όμως αλήθεια πως πολλές γυναίκες καταφεύγουν στον ίδιο τρόπο. Άλλωστε η έκφραση βίας δεν έχει να κάνει με το φύλο. Σημαντικό είναι να πάψει το φαινόμενο και όχι να αλλάξει φύλο η πρακτική.
