Όλοι έχουμε διαπιστώσει ότι ο ναρκισσισμός έχει γίνει μία από τις πολλές σύγχρονες μάστιγες. Όπου και αν στραφούμε, βλέπουμε καλογυαλισμένα πρόσωπα, φιλτραρισμένες σέλφι, εικονικούς έρωτες και ψεύτικες φιλίες. Η ανάγκη για προσωπική προβολή έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Μήπως ήλθε η ώρα να μιλάμε για ”επιδημία ναρκισσισμού”;
Ο ναρκισσισμός είναι τελικά θέμα χαρακτήρα ή αποτέλεσμα της αποσύνθεσης των κοινωνικών σχέσεων στην εποχή του ελιτισμού και του λυσσαλέου μάρκετινγκ;
Ο συνεχής διαφημιστικός βομβαρδισμός σε όλα τα μέσα επικοινωνίας έχει δημιουργήσει στερεότυπα σχετικά με το ιδεατό σώμα, την οικογένεια, την φιλία, τον έρωτα κτλ. Ως αποτέλεσμα, ο καθένας έχει δημιουργήσει ένα μαρκετίστικο είδωλο για τον εαυτό του και έχει εγκλωβιστεί σε αυτό.
Όλοι προσπαθούν να μοιάσουν στο πρόσωπο μιας διαφήμισης που έχουν δει στην τηλεόραση ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έχουμε φτάσει να ζούμε στην εποχή του ”καρντασιανισμού”, όπου η προσωπικότητα του καθενός ισοπεδώνεται στον βωμό του καταναλωτισμού. Ταυτίζουμε τις ζωές μας με ένα πρότυπο που βλέπουμε είτε στην τηλεόραση είτε στα social media και σβήνουμε την προσωπικότητά μας.
Σύμφωνα με έρευνα του επιστημονικού περιοδικού EmeraldInsight, οι εμπορικές σέλφι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετίζονται με τον ναρκισσισμό και την υποβάθμιση της εικόνας που σχηματίζει καθένας για τον εαυτό του. Το πόρισμα αυτό είναι πολύ σημαντικό ειδικά σήμερα, όπου το ψηφιακό μάρκετινγκ μετεξελίσσεται σε νευραλγικό χώρο του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Αντιγράφουμε τις ζωές άλλων και ζητούμε αποδοχή μέσα από ρετουσαρισμένες φωτογραφίες που απεικονίζουν μία κίβδηλη πραγματικότητα. Μόλις ολοκληρώσουμε την αντιγραφή, θεωρούμε πως έχουμε επιτύχει την τελειότητα και αναμένουμε ευρύτερη αποδοχή. Μόνο που αυτό οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο αυτοεπιβεβαίωσης και αλαζονείας.
Έχετε άραγε αναρωτηθεί τι συμβαίνει, όταν ένας influencer είτε διάσημος είτε όχι κλείνει το κινητό του; Η ωραία φωτογραφία αντικατοπτρίζει και την χλιδάτη ζωή που όλοι ζηλεύουν;
Αντιμετωπίζουμε τους συνανθρώπους μας ως υποψήφιους followers που ΠΡΕΠΕΙ να θαυμάζουν τις στημένες φωτογραφίες που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Άλλωστε, τα δικά τους ”χτυπήματα” θα σπάσουν το πλαφόν της προηγούμενης καλοφιλτραρισμένης φωτογραφίας που ανεβάσαμε. Και μόλις γίνει αυτό; Ευφορία και ικανοποίηση για απρόσωπες ψηφιακές καρδούλες…
Νάρκισσοι φυτρώνουν και στην τηλεόραση
Η τηλεόραση καλλιεργεί συστηματικά τον ναρκισσισμό μέσα από τα πρότυπα που προβάλλει. Η ελληνική τηλεόραση φυσικά και δεν αποτελεί εξαίρεση. Είναι απαράδεκτο τηλεοπτικοί σταθμοί να ”μπουκώνουν” την ζώνη υψηλής τηλεθέασης με σαχλά προγράμματα τύπου Survivor ή Power of Love που εκθειάζουν τον ναρκισσισμό. Δεν μπορούμε να βλέπουμε ανθρώπους με εξαιρετικά χαμηλό μορφωτικό επίπεδο να αυτοπροσδιορίζονται ως πρότυπα μίμησης.
O Independent σε εκτενές ρεπορτάζ του αναφέρει ότι ο ναρκισσισμός καλλιεργείται από τα ριάλιτι. Ειδικότερα, οι τηλεθεατές που προτιμούν τα ριάλιτι, είναι πιθανό να εκδηλώσουν τάσεις αυτοπροβολής και αλαζονείας. Αυτό το πόρισμα συνάδει με τον χαρακτήρα των ριάλιτι εκπομπών, αφού οι τελευταίες στηρίζονται εξ’ ολοκλήρου στην τοξική ατομική προβολή.
Και τι είναι η τοξική ατομική προβολή;
Είναι αυτή που σε κάνει να αισθάνεσαι αμφιβολίες και ανασφάλεια για αυτό που είσαι. Όταν θεωρείς ότι υπάρχει το ένα και μοναδικό πρότυπο στο οποίο πρέπει να μοιάσουν όλοι. Αυτό δεν ισχύει, βέβαια, γιατί ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΕΛΕΙΟΣ.
Αν ο Βούδας ζούσε σήμερα, θα έλεγε ότι η ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ είναι ΒΑΡΕΤΗ. Το τέλειο απλά δεν μπορεί να μετεξελιχθεί.
Πώς, όμως θα αντιμετωπίσουμε την συντονισμένη ”εισβολή” του ναρκισσισμού και της τοξικότητας στην ζωή μας;
Η λύση είναι απλή: αγαπάμε τον εαυτό μας χωρίς να αφήνουμε τίποτα τοξικό να εισβάλλει στην ζωή μας. Αναπτύσσουμε τις άμυνές μας, ώστε να διακρίνουμε την τοξικότητα που κυκλοφορεί γύρω μας. Μόλις το κατανοήσουμε αυτό, παύουμε αυτόματα να πλασάρουμε μαρκετίστικα τον εαυτό μας σε φίλους ή συντρόφους.
