Τις πόρτες του άνοιξε πρόσφατα το Μουσείο Αργυροτεχνίας στα Ιωάννινα που βρίσκεται μέσα στο Κάστρο της πόλης. Καταλαμβάνει τις δύο στάθμες του προμαχώνα, καθώς και το κτίσμα των παλαιών μαγειρείων που εφάπτεται σ’ αυτόν.
Σκοπός του είναι η διάσωση της γνώσης για την ηπειρώτικη αργυροτεχνία και η διάχυση της πληροφορίας γύρω από την τεχνολογία της στο ευρύ κοινό. Επίσης, η σύνδεση αυτής της τεχνολογίας με τα κοινωνικά δεδομένα της εποχής γύρω από τα οποία αυτή αναπτύχθηκε και άκμασε.
Το μουσείο είναι θεματικό. Πραγματεύεται την ιστορίας της αργυροτεχνίας στα Ιωάννινα καθώς επίσης και με την τεχνολογία της αργυροτεχνίας στην προβιομηχανική περίοδο. Χρονικά η μόνιμη έκθεση του μουσείου αναφέρεται στην μεταβυζαντινή περίοδο, από τον 15ο αιώνα και έπειτα, με αναφορές στο παρελθόν καθώς η τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την παραγωγή των ασημικών ανάγεται συχνά σε πολύ παλαιότερες περιόδους.
Οι εκθεσιακοί χώροι αναπτύσσονται στα δύο επίπεδα του προμαχώνα. Στο πρώτο επίπεδο αναπτύσσεται το βασικό μέρος της έκθεσης, που αναφέρεται στην ιστορία και την τεχνολογία της αργυροτεχνίας στην Ήπειρο.
Παρουσιάζονται παραδοσιακές τεχνικές μορφοποίησης και διακόσμησης αργυρών αντικειμένων και τα στάδια της κάθε τεχνικής έως τη δημιουργία του τελικού προϊόντος.
Στο δεύτερο επίπεδο παρουσιάζεται η συλλογή έργων ηπειρώτικης αργυροχρυσοχοΐας από το 18ο έως τον 20ό αιώνα. Κομψοτεχνήματα με περίτεχνες λεπτομέρειες, όπως κοσμήματα, όπλα και πολεμική εξάρτυση, ασημικά του σπιτιού και προσωπικά είδη είναι μερικά από τα αντικείμενα της συλλογής.
Στο Μουσείο, εκτός από τη συλλογή των αργυρών αντικειμένων και το επεξηγηματικό οπτικοακουστικό υλικό που τη συνοδεύει, υπάρχει αναφορά στη σύγχρονη αργυροτεχνία με δείγματα από τη δουλειά αργυροχόων που δραστηριοποιούνται σήμερα στην ευρύτερη περιοχή, συνεχίζοντας μια παράδοση αιώνων.
Η ξεχωριστή ατμόσφαιρα του Κάστρου βοηθά τον επισκέπτη να συνειδητοποιήσει κανείς την πολιτισμική και οικονομική ταυτότητα που αναπτύχθηκε στην περιοχή των Ιωαννίνων και της Ηπείρου μέσω της αργυροτεχνίας.
Επίπεδο 1
Εισαγωγή στην ηπειρώτικη αργυροτεχνία
- Πού και πότε;
Τα κέντρα αργυροτεχνίας | Οι τεχνίτες | Τα έργα
- Από τι υλικό;
Τα μεταλλεία αργύρου | Η ανακύκλωση της πρώτης ύλης
- Πώς;
Το άνοιγμα του φύλλου | Η σφυρηλάτηση | Η χύτευση στο χώμα | Το εργαστήριο του αργυροχόου | Ένα γιαννιώτικο εργαστήριο του 20ού αιώνα | Το καμίνι στη μεταλλοτεχνία | Η συρματερή τεχνική | Η εργασία του χρυσικού | Το σαβάτι | Το ανάγλυφο
- Για ποιον;
Οι πελάτες | Η Εκκλησία ως παραγγελιοδότης
- Από ποιον;
Οι τεχνίτες τον 19ο αιώνα | Οι τεχνίτες τον 20ό αιώνα
Επίπεδο 2
- Συλλογή έργων ηπειρώτικης αργυροχρυσοχοΐας, 18ος-20ός αιώνας
- Η σημασία του αργυρού αντικειμένου
- Η σύγχρονη παραγωγή
- Το μνημείο
Το μνημείο και η εποχή του | Η αποκατάσταση | Η απόδοση νέας χρήσης
Αίθουσα πολλαπλών χρήσεων διατίθεται επίσης στο Μουσείο, προκειμένου οι ευρύτεροι επισκέπτες και κυρίως οι μικρότερες ηλικίες μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων και παιχνιδιών να έρχονται σε επαφή με την τοπική παράδοση και να εξοικειώνονται με εικόνες και ασχολίες μιας άλλης εποχής που δεν πρόλαβαν να γνωρίσουν.
Το Μουσείο Αργυροτεχνίας δημιουργήθηκε από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, το οποίο έχει και την ευθύνη της λειτουργίας του. Το έργο εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» ΕΠΑΝ ΙΙ, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013, και συγχρηματοδοτήθηκε από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
