Η περίοδο της αναταραχής και αβεβαιότητας που προκάλεσε η COVID-19, μοιάζει να έχει φτάσει στο τέλος της. Σε πολλές χώρες τα μέτρα προστασίας είναι μηδαμινά ή δεν εφαρμόζονται και καθόλου. Οι επιχειρήσεις και οι διάφοροι οργανισμοί έχουν επιστρέψει στους κανονικούς τους ρυθμούς. Οι άνθρωποι έχουν επιστρέψει στις εργασίες τους, τα παιδιά στα σχολεία και σε γενικά πλαίσια η ζωή μοιάζει να έχει επανέλθει στους ρυθμούς του 2019. Τα μουσεία, φορείς πολιτισμικής κληρονομιάς και σημαντική πηγή εσόδων για κάθε χώρα, ήταν αυτά που δέχτηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα με την εμφάνιση της πανδημίας.
Οι επιπτώσεις της πανδημίας στα μουσεία
Οι αριθμοί επισκεψιμότητας σε πολλά μουσεία ανά τον κόσμο σημείωσαν δραστική ελάττωση. Σε καμία περίπτωση οι αριθμοί δεν αντιστοιχούν στα ποσά πριν από την πανδημία. Παρόλο αυτά εν γνώσει των καταστάσεων που επικρατούσαν σε πολλές χώρες τα τελευταία 2-3 χρόνια, οι αριθμοί αυτοί δικαιολογούνται.
Τα 5 μουσεία με την μεγαλύτερη επισκεψιμότητα το 2022
Με βάση έρευνα που διεξήγαν οι Alex Colville και Justin Kamp το 2022, τα παρακάτω μουσεία ανήκουν στα 5 μουσεία με την μεγαλύτερη επισκεψιμότητα για το έτος αυτό. Όπως δηλώνουν οι ίδιοι κάθε χρόνο το μουσείο με την μεγαλύτερη επισκεψιμότητα αποτελεί του μουσείο του Λούβρου (Musée du Louvre). Έτσι και το 2022, η πρώτη θέση ανήκει σε αυτό με περίπου 7.7 εκατομμύρια επισκέπτες. Την δεύτερη θέση εξασφαλίζει το μουσείο του Βατικανού (Vatican Muséums), με επισκεψιμότητα 5 εκατομμύρια ανθρώπους. Στην τρίτη θέση παρατηρούμε να είναι το Βρετανικό μουσείο του Λονδίνου ενώ στην τέταρτη η Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης Τέιτ (Tate Modern Museum) επίσης του Λονδίνου με 4 και 3,8 εκατομμύρια επισκέπτες. Τέλος, η πέμπτη θέση ανήκει στο Εθνικό Μουσείο Κορέας (National Museum of Korea) με επισκεψιμότητα 3,4 εκατομμύρια, αγγίζοντας τους αριθμούς επισκεψιμότητας του πριν την πανδημία.
Οι παραπάνω αριθμοί ωστόσο δεν είναι αντιπροσωπευτικοί. Καθώς αν και είναι διπλάσιοι και τριπλάσιοι από αυτούς που παρατηρούμε τις προηγούμενες χρονιές (2021-2020), δεν πλησιάζουν σε καμία περίπτωση τις 230 εκατομμύριες επισκέψεις που έγιναν το 2019.
Οι περίπτωσεις της Κίνας, της Ρωσίας και του Η. Βασιλείου
Δυο χώρες που οι αριθμοί τους, στην καλύτερη περίπτωση, έφταναν αυτούς του έτους 2021, ήταν η Κίνα και η Ρωσία. Η πρώτη σημείωσε χαμηλή επισκεψιμότητα λόγω της υποχρεωτικής καραντίνας και των απαιτητικών μέτρων που έπρεπε να εφαρμόζουν οι επισκέπτες των μουσείων της. Ενώ η δεύτερη, με την εισβολή της στα εδάφη της Ουκρανίας οδήγησε στον περιορισμό του τουρισμού από και προς την χώρα. Το Ηνωμένο Βασίλειο στο σύνολο της (αν και δύο από τα μουσεία της βρίσκονται στην πεντάδα) φαίνεται να είχε μια πιο αργή ανάκαμψη σε αντίθεση με ανταγωνιστές της. Συγκεκριμένα, η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου ήταν αυτή που έχασε τους περισσότερους επισκέπτες με σχεδόν 3,3 εκατομμύρια λιγότερους επισκέπτες από οτι το 2019. Επιπλέον, το Kettle’s Yard στο Cambridge σημείωσε πτώση 57%, ενώ το V&A Dundee και το Wellcome Collection υποχώρησαν και τα δύο κατά 55%.
Η περίπτωση των ΗΠΑ
Στις ΗΠΑ ομοίως υπήρξε σημαντική πτώση σε πολλά ευρέως γνωστά μουσεία. Το μουσείο Solomon R. Guggenheim, καθώς και το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, μεταξύ άλλων, ήταν αυτά που σημείωσαν την σημαντικότερη μείωση. Αντιθέτως μερικά ιδρύματα ξεπέρασαν τα προ πανδημίας επίπεδά τους. Πρόκειται για την Βιβλιοθήκη Huntington, το Μουσείο Τέχνης και οι Βοτανικοί Κήποι στο Λος Άντζελες (αύξηση κατά 26%) και το Frederik Meijer Gardens & Sculpture Park στο Grand Rapids (αύξηση 3%), πρόσφεραν υπαίθριες εμπειρίες ως μέρος της επίσκεψης στο μουσείο.
Η καινοτομία της Ελβετίας και της Νορβηγίας
Μια τακτική που εφάρμοσαν κάποια μουσεία προκειμένου να αυξήσουν την επισκεψιμότητα τους ήταν η δημιουργία περισσότερου χώρου. Έτσι, το Kunsthaus Zürich άνοιξε τον Οκτώβριο του 2021 μια νέα επέκταση. Αυτό βοήθησε στον διπλασιασμό του αριθμού των επισκεπτών του πριν την πανδημία. Το Munchmuseet στο Όσλο, το οποίο μετακόμισε σε ένα νέο κτίριο το φθινόπωρο του 2021, φιλοξένησε σχεδόν 852.000 άτομα πέρυσι. Σύμφωνα με έναν εκπρόσωπο ήταν «σημαντικά υψηλότερος συγκριτικά με το παλιό μουσείο».
Είναι προφανές πως η πανδημία διανύει τα τελευταία βήματα της. Είχε αδιαμφισβήτητα αξιοσημείωτη επιρροή στα μουσεία όπως είδαμε. Πολλά από τα οποία έχουν επανέλθει σε κανονικούς ρυθμούς 2 χρόνια μετά της πρωτοεμφάνιση της πανδημίας και αναμένεται να βελτιωθούν με τον χρόνο ακόμα περισσότερο.
Πηγή:
Cheshire, L., Silva, J. (2023). The 100 most popular art museums in the world—who has recovered and who is still struggling?. Retrived from: https://www.theartnewspaper.com/2023/03/27/the-100-most-popular-art-museums-in-the-worldwho-has-recovered-and-who-is-still-struggling?fbclid=IwAR1OfmYJU2iu9fZhjj-QYd3j3borC63AIXF_m7sXI0ebpi8vipBzxpAMkQc
