Η απόρριψη είναι κάτι που βιώνουμε σχεδόν όλοι μας, είτε από κάποιον ερωτικό σύντροφο, είτε από φίλο ή συνάδελφο στον επαγγελματικό χώρο. Ανεξάρτητα την περίπτωση, το συναισθηματικό φορτίο που κουβαλάει μας αποδυναμώνει και εύκολα μας ρίχνει τη διάθεση. Πολλές φορές, όταν βιώνουμε μία τέτοια κατάσταση, περιμένουμε από τους γύρω μας να εκφράσουν συμπόνοια και να βοηθήσουν να απαλύνουμε τον πόνο. Συχνά, όμως, όταν δε συμβαίνει αυτό, απογοητευόμαστε και αισθανόμαστε ότι δε μπορούν να κατανοήσουν τι περνάμε. Σε αυτό το σημείο, καλό είναι να έχουμε υπόψη ότι και εμείς οι ίδιοι υποτιμούμε σταθερά τα συναισθήματα όσων έχουν απορριφθεί συναισθηματικά. Έτσι, αδυνατούμε να αντιληφθούμε το πόσο πόνο βιώνουν. Ακόμη, είναι εξίσου πιθανό να υποτιμούμε και το δικό μας συναισθηματικό πόνο, όταν σκεφτόμαστε αντίστοιχες εμπειρίες μας του παρελθόντος. Εδώ, γεννούνται εύλογα δύο ερωτήματα. Για ποιο λόγο η απόρριψη μάς επηρεάζει τόσο πολύ; Και, πώς μπορούμε να τη διαχειριστούμε;
Γιατί η απόρριψη πονάει τόσο πολύ;
Η απάντηση είναι ότι ο εγκέφαλός μας είναι “προγραμματισμένος” να ανταποκριθεί κατά αυτό τον τρόπο. Οι επιστήμονες βρήκαν ότι όταν κάποιος μας απορρίπτει ενεργοποιούνται τα ίδια τμήματα του εγκεφάλου με αυτά που ενεργοποιούνται όταν βιώνουμε σωματικό πόνο. Επίσης, οι εξελικτικοί ψυχολόγοι πιστεύουν ότι αυτό ξεκίνησε όταν ήμασταν κυνηγοί συλλέκτες που ζούσαν σε φυλές. Εάν είχαμε εξοστρακιστεί από τη φυλή, θα είχαμε εξαιρετικά χαμηλές πιθανότητες επιβίωσης. Για αυτό το λόγο, αναπτύξαμε ένα μηχανισμό έγκαιρης προειδοποίησης για να μας ειδοποιεί όταν κινδυνεύαμε να απορριφθούμε από τα άλλα μέλη της φυλής. Έτσι, άτομα που βίωναν την απόρριψη ως πιο επώδυνη ήταν πιο πιθανό να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, με σκοπό να παραμείνουν στην ομάδα.
Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την απόρριψη;
Η απόρριψη δεν επιδρά μόνο στην ευεξία μας με το συναισθηματικό πόνο. Βλάπτει, επίσης, τη διάθεσή μας, την αυτοεκτίμησή μας, προκαλεί θυμό και επιθετικότητα και αποσταθεροποιεί την ανάγκη μας να “ανήκουμε”. Η μεγαλύτερη ζημιά που προκαλεί είναι ότι στρεφόμαστε κατά του εαυτού μας και αρχίζουμε να τον κατηγορούμε. Όμως, παρά αυτές τις αρνητικές επιπτώσεις, υπάρχουν κάποιοι χρήσιμοι τρόποι, ώστε να ανταποκριθούμε στην απόρριψη και να καταλαγιάσουμε το συναισθηματικό πόνο που βιώνουμε. Καταρχάς, δεν ωφελεί να προβαίνουμε στο να κρίνουμε τον εαυτό μας. Αντιθέτως, μπορούμε να εξετάζουμε τι έγινε στην εκάστοτε κατάσταση και το τί θα μπορούσαμε να κάναμε διαφορετικά. Εξάλλου, οι περισσότερες απορρίψεις δεν είναι προσωπικές, αλλά συμβαίνουν ανάλογα τις κοινωνικές περιστάσεις.
Ένας άλλος τρόπος είναι να ενισχύσουμε την αυτοαξία μας, επιβεβαιώνοντας πτυχές του εαυτού μας που ξέρουμε ότι είναι πολύτιμες. Για παράδειγμα, θα μπορούσαμε να καταγράψουμε μία λίστα με κάποια θετικά χαρακτηριστικά μας που θεωρούμε ότι είναι σημαντικά. Έπειτα, καλό είναι να γράψουμε 1-2 παραγράφους εξηγώντας γιατί αυτές οι θετικές πτυχές του χαρακτήρα μας έχουν σημασία στους άλλους. Αυτός είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμησή μας. Τελευταίο, αλλά εξίσου σημαντικό, ως κοινωνικά όντα που είμαστε χρειαζόμαστε να γινόμαστε αποδεκτοί από άλλα άτομα. Επομένως, είναι ωφέλιμο να αναπτύσσουμε αισθήματα σύνδεσης με τους ανθρώπους γύρω μας. Τί και αν δε μας κάλεσε ο συνάδελφός μας στο πάρτι που διοργάνωσε σπίτι του; Μπορούμε κάλλιστα να κανονίσουμε μία νυχτερινή έξοδο με φίλους από την προπόνηση.
Η απόρριψη έχει την ικανότητα να μας ρίξει το ηθικό. Όμως, αν γνωρίζουμε πώς να περιορίζουμε τη ψυχολογική ζημιά που μας προκαλεί, μπορούμε να προχωράμε με περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό μας στις διάφορες κοινωνικές περιστάσεις.
Πηγές:
- Ο συναισθηματικός πόνος της απόρριψης. Ανακτήθηκε από https://www.psychologynow.gr/ (τελευταία πρόσβαση 28/12/2020 στις 11:30)
- Why rejection hurts so much – and what to do about it. Ανακτήθηκε από https://ideas.ted.com/ (τελευταία πρόσβαση 28/12/2020 στις 11:30)
