Στις μέρες μας, η κατάθλιψη είναι πλέον ολοένα και συχνότερο φαινόμενο. Εμφανίζεται σε όλες τις ομάδες του πληθυσμού και κατά κύριο λόγο στη μέση ηλικία. Είναι γνωστό πως δε βιώνουν όλα τα άτομα την κατάθλιψη με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένοι μπορεί ακόμη και να αγνοούν την ψυχική αυτή διαταραχή. Αυτό συμβαίνει ειδικά στις περιπτώσεις που τα άτομα ανταποκρίνονται με επιτυχία στις καθημερινές υποχρεώσεις τους. Άλλωστε, θα ήταν δύσκολο να σκεφτούμε πως κάποιος που φαίνεται χαμογελαστός, ευδιάθετος και πρόσχαρος ταυτόχρονα πάσχει από κατάθλιψη.
Τι ονομάζουμε χαμογελαστή κατάθλιψη;
Η χαμογελαστή κατάθλιψη δεν είναι ένας τεχνικός όρος που χρησιμοποιείται στην ψυχολογία. Στη βιβλιογραφία αυτού του είδους η κατάθλιψη περιγράφεται με ακρίβεια από τον όρο ”άτυπη κατάθλιψη”.
Στην πραγματικότητα, ένα αξιοσημείωτο ποσοστό ατόμων με χαμηλή διάθεση και απώλεια ευχαρίστησης σε δραστηριότητες, καταφέρνει να αποκρύπτει τα συναισθήματά του. Οι άνθρωποι που εμφανίζουν ”χαμογελαστή κατάθλιψη” μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στις αρνητικές σκέψεις που σχετίζονται τόσο με τον εαυτό τους, όσο και με τον κοινωνικό τους περίγυρο. Επιλέγοντας συνειδητά να μην εκφράζουν τα συναισθήματά τους, παρουσιάζουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα στους γύρω τους. Προσποιούνται πως όλα βαίνουν καλώς στη ζωή τους. Την ίδια στιγμή, προτιμούν τις ανησυχίες και τους προβληματισμοί τους να μην τους εξωτερικεύουν. Με αυτόν τον τρόπο, οι φίλοι τους αντιλαμβάνονται πως η ζωή τους κυλά ομαλά και δεν αντιμετωπίζουν κάποιο εμπόδιο. Στις προαναφερθείσες περιπτώσεις, μπορεί να παρατηρείται αυτό που καλείται χαμογελαστή κατάθλιψη (smiled depression).
‘Eνα ενδιαφέρον κείμενο για το πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την χαμογελαστή κατάθλιψη https://www.psychologytoday.com/
Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, το 10% του πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών πάσχει από κατάθλιψη. Ποσοστό το οποίο είναι 10 φορές μεγαλύτερο από εκείνων που πάσχουν από διπολική διαταραχή (1%) και σχιζοφρένεια (1 %). Ως εκ τούτου, συνειδητοποιούμε πως οι άνθρωποι γύρω μας -που φαινομενικά έχουν μια ”τέλεια τακτοποιημένη ζωή”- ενδέχεται να εμφανίζουν κατάθλιψη
Πώς το χαμόγελο καταφέρνει να επισκιάσει την κατάθλιψη:
Το χαμόγελο στην άτυπη κατάθλιψη αξιοποιείται με το μέγιστο δυνατό τρόπο. Ουσιαστικά, αποτελεί ένα προσωπείο για το άτομο. Πίσω από το προσωπείο υπάρχει ο πραγματικός εαυτός, εκείνου που βιώνει την κατάθλιψη. Η ”σκοτεινή” πλευρά του εαυτού είναι εκείνη που έρχεται αντιμέτωπη με πλειάδα αρνητικών σκέψεων και συναισθημάτων. Όμως το άτομο επιλέγει να αναπτύξει τους δικούς του αμυντικούς μηχανισμούς. Σε μια προσπάθεια να κρύψει τα πραγματικά συναισθήματα που τον κατακλύζουν βρίσκει τη δύναμη να δημιουργήσει το δικό του προσωπείο. Εκείνο του χαμογελαστού, πετυχημένου και λειτουργικού ατόμου. Μπορεί το άτομο να πενθεί ενδόμυχα για το τέλος μιας σχέσης ή να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στο εργασιακό του περιβάλλον ή ακόμη και να παλεύει μέσα του για όλα αυτά που τον διχάζουν. Όλες οι παραπάνω καταστάσεις προκαλούν κατάθλιψη στο άτομο. Παρόλα αυτά, το άτομο αποφασίζει να παρουσιάζει μια στρεβλή εικόνα της ζωής του. Χρησιμοποιώντας το χαμόγελο ως όπλο ενάντια σε όλα όσα τον απασχολούν, τοποθετεί το πρόβλημα ”κάτω από το χαλί”.
Επομένως, είναι σημαντικό να αντιληφθούμε πως με το προσωπείο δε λύνονται τα προβλήματα. Οφείλουμε και πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε στις πραγματικές τους διαστάσεις ακόμη και αν χρειάζεται να ”τσαλακώσουμε” την εικόνα μας.
Πηγές:
- https://www.onmed.gr/
- https://anastasiavarsamopoulou.gr/ Αναστασία Βαρσαμοπούλου – Ψυχολόγος
