Πολλές φορές λέμε ότι θα επιδιώξουμε κάτι καινούριο, είτε πρόκειται για κάποια δραστηριότητα ή για οτιδήποτε άλλο. Όμως, ενώ το έχουμε απλά στο μυαλό μας, δεν κάνουμε τις απαραίτητες κινήσεις για να έρθουμε πιο κοντά στο στόχο μας. Εδώ, εμπίπτει μία πολύ σημαντική ικανότητα, η αυτο-ρύθμιση, η οποία θα είναι “σύμμαχός” μας σε αυτή τη διαδικασία. Η αυτο-ρύθμιση σχετίζεται με τον έλεγχο της συμπεριφοράς, των συναισθημάτων και των σκέψεών μας, προκειμένου να επιτύχουμε τους στόχους μας. Αναλυτικότερα, η συναισθηματική αυτο-ρύθμιση αναφέρεται στο να σκεφτόμαστε καλά προτού δράσουμε. Επίσης, αυτή η ικανότητα αναφέρεται και στον έλεγχο του περιβάλλοντός μας, αν χρειάζεται, ώστε να επιτύχουμε έναν στόχο.
Όσον αφορά τον ψυχολόγο Albert Bandura, διακρίνει την αυτο-ρύθμιση στην αυτοπαρατήρηση, την αυτοαξιολόγηση και την αυτοαντίδραση. Ουσιατικά, αυτό εξυπονοεί τη μελέτη των στόχων που θέτει κανείς και το σχεδιασμό ενός πλάνου, για να τους επιτύχει (Καραγεωργίου, 2015).
Η σημασία της αυτο-ρύθμισης:
Η αυτο-ρύθμιση μπορεί να ωφελήσει κάποιον άνθρωπο με πολλούς τρόπους. Καταρχάς, η υπομονή που θα αποκτήσει, μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα αποτελεσματική σε πολλές περιπτώσεις. Καθώς διαθέτει την ικανότητα να ρυθμίζει ο ίδιος τη συμπεριφορά και τη σκέψη του, δε θα προβαίνει σε βιαστικές και επιπόλαιες αποφάσεις. Έτσι, η υπομονή που θα επιδεικνύει θα είναι ένα ισχυρό πλεονέκτημα, ως ατομικό χαρακτηριστικό, αλλά και στις σχέσεις του με τους άλλους.
Ένα πολύ αξιοσημείωτο όφελος της αυτο-ρύθμισης είναι η ικανότητα να διαχειρίζεται κανείς ορθά το στρες και την απογοήτευση. Οτιδήποτε και να του συμβαίνει, έχει τη δυνατότητα να κάνει μία “παύση”. Με αυτό τον τρόπο, μπορεί να εξετάσει πιο λογικά τις καταστάσεις γύρω του και να καταλήξει σε μία λύση. Ως εκ τούτου, η αυτοπεποίθηση και η αυτοεκτίμηση είναι φυσικά επακόλουθα. Αυτό συμβαίνει, διότι το άτομο -μέσα από τις πράξεις του- μεταφέρει στον εαυτό του το μήνυμα ότι είναι ικανό να ανταπεξέλθει στις όποιες προκλήσεις. Συνεπώς, αυτό αυξάνει την αίσθηση αξίας που νιώθει για τον εαυτό του. Αξίζει, ακόμη, να αναφερθεί ότι η αυτο-ρύθμιση μάς επιτρέπει να είμαστε ψυχικά ανθεκτικότεροι. Χάρη σε αυτό, μπορούμε να ανακάμπτουμε από την αποτυχία, ενώ ταυτόχρονα να παραμένουμε ήρεμοι υπό πίεση.
Πώς μπορούμε να αναπτύξουμε αυτο-ρύθμιση;
Ίσως φανεί αρκετά δύσκολο να ελέγχει κανείς τα συναισθήματά του, ειδικά σε κρίσιμες καταστάσεις. Ωστόσο, όπως και για πολλά άλλα πράγματα, έτσι και με αυτή την ικανότητα υπάρχουν τρόποι ώστε να γίνει βίωμά μας. Καταρχάς, προκειμένου να εξασκήσουμε την αυτο-ρύθμιση χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ότι εμείς έχουμε την επιλογή στο πώς θα αντιδράσουμε στις καταστάσεις. Υπάρχει, δηλαδή, ένα “κενό” μεταξύ της κατάστασης και της συναισθηματικής μας απόκρισης. Στο χέρι μας είναι να το αξιοποιήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα. Ακόμη, έχει ιδιαίτερη αξία να έχουμε επίγνωση των παροδικών μας συναισθημάτων. Για παράδειγμα, μήπως νιώθουμε ότι πάμε να “ξεφύγουμε” από μία δύσκολη κατάσταση; Η ικανότητα του να αντιλαμβανόμαστε τέτοιες περιπτώσεις είναι το “κλειδί” για να τις αντιμετωπίσουμε. Επομένως, μέρα με τη μέρα θα είμαστε σε όλο και καλύτερη θέση, όσον αφορά τον έλεγχο της συμπεριφοράς, των συναισθημάτων και των σκέψεών μας.
Πηγές:
- Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α. (2011). Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση. Αθήνα: Πεδίο
- Η σημασία της αυτορρύθμισης και προτάσεις για την απόκτηση αυτορρυθμιστικών δεξιοτήτων. Ανακτήθηκε από https://www.psychologynow.gr/ (τελευταία πρόσβαση 3/03/2022 στις 17:30)
- How to Develop and Practice Self-Regulation. Ανακτήθηκε από https://www.verywellmind.com/ (τελευταία πρόσβαση 3/03/2022 στις 17:30)
