Τα αυξημένα επίπεδα στο αίμα μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να προβλέψουν ποιος έχει περισσότερες πιθανότητες να ανακάμψει από μια τραυματική εγκεφαλική βλάβη.
Η πρωτεΐνη, που ονομάζεται NfL (neurofilament light), παρέχει δομική υποστήριξη στους νευράξονες, δηλαδή τους άξονες που στέλνουν μηνύματα μεταξύ των κυττάρων του εγκεφάλου. Τα επίπεδα της NfL κορυφώνονται κατά μέσο όρο 10 φορές από το τυπικό επίπεδο που προκύπτει 20 ημέρες μετά τον τραυματισμό. Επίσης, παραμένουν υψηλά πάνω από το φυσιολογικό ένα χρόνο αργότερα. Όσο υψηλότερες είναι οι συγκεντρώσεις NfL στο αίμα μετά από τον τραυματισμό, τόσο πιο δύσκολη είναι η ανάρρωση για άτομα με TBI (traumatic brain injury) 6 και 12 μήνες αργότερα. Αυτές οι παρατηρήσεις αφορούν μέρος μιας μελέτης 197 ατόμων που έλαβαν εξατομικευμένη θεραπεία σε οκτώ τραυματικά κέντρα σε όλη την Ευρώπη για μέτριας έως σοβαρής μορφής TBI.
Οι σαρώσεις εγκεφάλου 146 συμμετεχόντων αποκάλυψαν ότι οι μέγιστες συγκεντρώσεις NfL προέβλεπαν την έκταση της συρρίκνωσης του εγκεφάλου μετά από έξι μήνες. Καθώς και τη βλάβη του νευράξονα στους 6 και 12 μήνες μετά τον τραυματισμό.
Επίσης, ταυτοποιήθηκε ένας βιοδείκτης του αίματος. Αυτός ο βιοδείκτης δίνει έμμεσες ενδείξεις για την εγκεφαλική βλάβη και μπορούσε να μετρήσει στην πραγματικότητα τι συνέβαινε στον εγκέφαλο. Σε 18 από τους συμμετέχοντες που χρειάστηκαν χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο, οι ερευνητές έλαβαν δείγματα από το υγρό που περιβάλλει τους τραυματισμένους νευρώνες. Οι συγκεντρώσεις του NfL εκεί συσχετίστηκαν με τις συγκεντρώσεις του NfL στο αίμα.
Επειδή τα άτομα που συμμετείχαν στη μελέτη ήταν κυρίως ενήλικες άνδρες, χρειάζεται περισσότερη εμβάθυνση ώστε να καθοριστεί εάν αυτά τα ευρήματα ισχύουν και για γυναίκες, παιδιά και άτομα με ήπιας μορφή ΤΒΙ.
Η εύρεση ενός αξιόπιστου βιοδείκτη για τη σοβαρότητα και την έκβαση της TBI θα μπορούσε να βελτιώσει εκατομμύρια ζωές. Μελέτες σε ποδοσφαιριστές των ΗΠΑ έστρεψαν την προσοχή στον τραυματισμό, αλλά είναι ένα πολύ πιο διαδεδομένο πρόβλημα. Περίπου 55 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζούσαν με TBI το 2016 και δεν υπάρχει θεραπεία που να ταιριάζει σε όλους.
Πηγή: N.S.N. Graham et al. Axonal marker neurofilament light predicts long-term outcomes and progressive neurodegeneration after traumatic brain injury. Science Translational Medicine. Published online September 29, 2021. doi: 10.1126/scitranslmed.abg9922.
