Ο άποιος διαβήτης προκαλείται από μειωμένη ή ελλιπή δράση της αντιδιουρητικής ορμόνης (ADH) ή αλλιώς βαζοπρεσσίνης. Η ADH εκκρίνεται στην υπόφυση, έναν ενδοκρινή αδένα που βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου. Επομένως, κάποια διαταραχή στη λειτουργία της υπόφυσης, κρίνεται υπεύθυνη για την έλλειψη της ορμόνης. Η απουσία της ADH συνεπάγεται, με αδυναμία κατακράτησης των υγρών στους νεφρούς, με συνέπεια να πρέπει να αποβληθούν με τα ούρα. Για αυτό, οι πάσχοντες από άποιο διαβήτη εμφανίζουν πολυουρία (απώλεια υγρών 4-10 λίτρα ημερησίως) και έντονη δίψα. Ο άποιος διαβήτης, έχει τέσσερις μορφές και πρόκειται για τον κρανιακό (κεντρικό) άποιο διαβήτη, τον νεφρογενή άποιο διαβήτη, τον διψογενή και τον άποιο διαβήτη της εγκυμοσύνης.
Δεν πρέπει, όμως, να γίνεται συσχέτιση του άποιου διαβήτη με τον σακχαρώδη διαβήτη. Ο σακχαρώδης διαβήτης, οφείλεται σε βλάβη του παγκρέατος στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Παρόλα αυτά, η μοναδική ομοιότητα που παρουσιάζουν, είναι η έντονη δίψα και η συχνή απώλεια των ούρων.
- Κρανιακός (κεντρικός) άποιος διαβήτης
Αυτή η μορφή άποιου διαβήτη οφείλεται σε μερική ή ολική έλλειψη της αντιδιουρητικής ορμόνης. Όπως προαναφέραμε, η έλλειψη αυτή οδηγεί σε αδυναμία κατακράτησης των υγρών στους νεφρούς, και σε περίπτωση μεγάλης απώλειας υγρών ο ασθενής κινδυνεύει με αφυδάτωση. Μοναδική οδός εξισορρόπησης αυτής της υπέρμετρης απώλειας, παρουσιάζεται η αύξηση της πρόσληψης υγρών μέσω της στοματικής κοιλότητας. Πάσχοντες, από κεντρικό άποιο διαβήτη, ενδέχεται να καταναλώσουν πολύ υψηλές ποσότητες υγρών σε μια μέρα, που ανέρχονται στα 6-20 λίτρα.
- Νεφρογενής άποιος διαβήτης
Ο νεφρογενής άποιος διαβήτης δεν προκαλείται από έλλειψη της βαζοπρεσσίνης, αλλά οφείλεται σε βλάβη στους νεφρούς. Πιο συγκεκριμένα, η έκκριση της ADH είναι φυσιολογική, ενώ βρίσκεται μάλιστα και σε αυξημένα επίπεδα στο αίμα αλλά οι νεφροί αδυνατούν να απαντήσουν σε αυτήν, προκαλώντας τον νεφρογενή άποιο διαβήτη.
- Διψογενής
Η συγκεκριμένη μορφή χαρακτηρίζεται από παραγωγή μεγάλης ποσότητας αραιωμένων ούρων, λόγω της υψηλής κατανάλωσης υγρών. Ο διψογενής άποιος διαβήτης, προκαλείται από βλάβη στον μηχανισμό που ρυθμίζει τη δίψα στον υποθάλαμο και αυτή η κατάσταση, έχει συνδεθεί επίσης με ψυχολογική ασθένεια, όπως είναι η σχιζοφρένεια.
- Άποιος διαβήτης της εγκυμοσύνης
Πρόκειται για σπάνια μορφή άποιου διαβήτη, που εμφανίζεται μόνο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η εμφάνισή του οφείλεται, σε ένα ένζυμο που παράγεται από τον πλακούντα και καταστρέφει την ADH της μητέρας.
- Παράγοντες κινδύνου
Η εμφάνιση νεφρογενούς άποιου διαβήτη, κατά τη γέννηση ή λίγο καιρό μετά από αυτήν ενδεχομένως οφείλεται σε γενετικά (κληρονομικά) αίτια που προκαλούν μόνιμες αλλαγές στους νεφρούς, στην ικανότητά τους να συγκεντρώνουν τα ούρα. Η συγκεκριμένη μορφή άποιου διαβήτη, εμφανίζεται περισσότερο στους άνδρες, παρόλο που οι γυναίκες είναι αυτές που μπορούν να μεταδώσουν το γονίδιο από γενιά σε γενιά.
Πηγές άρθρου:
Diabetes insipidus – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: mayoclinic.org (τελευταία πρόσβαση: 13-2-21)
Ορμόνες και άποιος διαβήτης – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: iatronet.gr (τελευταία πρόσβαση: 13-2-21)
Άποιος διαβήτης: Τι είναι, συμπτώματα και αντιμετώπιση – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: onmed.gr (τελευταία πρόσβαση: 13-2-21)
