Πρωτόζωα και ψευδοπόδια
Η αμοιβάδα είναι ένας μονοκύτταρος οργανισμός. Συγκεκριμένα είναι ένα πρωτόζωο. Τόσο η αμοιβάδα όσο και άλλα είδη μικροργανισμών που ανήκουν στα πρωτόζωα έχουν το ακόλουθο χαρακτηριστικό. Μπορούν να κινούνται με την βοήθεια δομών που ονομάζονται ψευδοπόδια. Τα ψευδοπόδια είναι προσεκβολές του κυττάρου της αμοιβάδας. Οι ίδιες δομές την βοηθούν τόσο στην κίνηση όσο και στην λήψη τροφής.
Μια ιστορία για την αμοιβάδα
Η ιστολυτική αμοιβάδα ανακαλύφθηκε πρώτη φορά το 1875 από τον Losch. Εντοπίστηκε κατά την διάρκεια μιας νεκροτομής. Σήμερα υπολογίζεται ότι ένα 10% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι μολυσμένο. Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι είναι απλά ασυμπτωματικοί φορείς. Δεν είναι όλα τα υποείδη της ιστολυτικής αμοιβάδας εξίσου επικίνδυνα για τον άνθρωπο. Τα πιο συνηθισμένα και πιο επικίνδυνα από αυτά είναι μόλις τρία.
Πώς “χτυπά” τον άνθρωπο η αμοιβάδα;
Η αμοιβάδα μπορεί να προσβάλει κάθε ιστό του ανθρώπου. Παρόλα αυτά, παρατηρούμε ότι έχει μια προτίμηση για συγκεκριμένους ιστούς. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται πρωτίστως το έντερο και το ήπαρ. Πιο σπάνια, λοίμωξη εκδηλώνεται με βάση τον εγκέφαλο και το δέρμα. Ας συγκεντρωθούμε όμως στο πιο συνηθισμένο, που είναι το έντερο. Η αμοιβάδα μπορεί να αποικήσει το κόλον του εντέρου και να διεισδύσει στην βλέννη που υπάρχει φυσιολογικά εκεί. Η βλέννη καλύπτει τις εσωτερικές επιφάνειες του πεπτικού σωλήνα και λειτουργεί προστατευτικά. Εφόσον η αμοιβάδα εγκατασταθεί και πολλαπλασιαστεί, αρχίζει να παράγει κάποια ένζυμα. Αυτά ονομάζονται πρωτεάσες και διασπούν πρωτεΐνες, καταστρέφοντας σιγά σιγά το φυσιολογικό ιστό.
Αμοιβάδωση: μόλυνση και λοίμωξη από το πρωτόζωο
Όπως αναφέραμε παραπάνω, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού φέρει την αμοιβάδα, χωρίς να εμφανίζει λοίμωξη. Η ασυμπτωματική αμοιβάδωση είναι το πιο απλό. Ένας φορέας μπορεί να παραμένει έτσι για καιρό. Από την κατάσταση αυτή μπορεί να ιαθεί ή να εκδηλώσει κάποια λοίμωξη. Η λοίμωξη μπορεί να είναι αφενός εντερική. Η εντερική αμοιβάδωση χαρακτηρίζεται από διάρροια και διάχυτο άλγος στην κοιλιά. Σε περίπτωση που η αμοιβάδα καταφέρει να μπει στην συστηματική κυκλοφορία του αίματος, θα δώσει εξωεντερική λοίμωξη. Η εξωεντερικές λοιμώξεις είναι πιο σπάνιες καθώς δεν είναι εύκολο να μπει η αμοιβάδα στο αίμα. Η πιο συνηθισμένη εστία εξωεντερικής λοίμωξης είναι το ήπαρ. Τα συμπτώματα συμπεριλαμβάνουν πυρετό, μεγέθυνση του ήπατος και κακουχία. Ο πόνος πλέον πέραν της κοιλιάς εντοπίζεται και στην θέση του ήπατος. Άλλες θέσεις εξωεντερικής λοίμωξης είναι οι πνεύμονες, ο εγκέφαλος, το περικάρδιο και το δέρμα.
Θεραπεία και πρόληψη της αμοιβάδωσης
Η αμοιβάδα μεταδίδεται συνήθως μέσω του νερού ή των τροφίμων. Έχουν σημειωθεί περιστατικά σεξουαλικής μετάδοσης, ενώ εξέχοντα ρόλο παίζουν και οι συνθήκες υγιεινής. Η θεραπεία της αμοιβάδωσης απαιτεί μια σειρά από φάρμακα. Τα φάρμακα επιλέγονται ανάλογα με την θέση εντόπισης της αμοιβάδας. Στην περίπτωση που σχηματίζεται απόστημα μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αναρρόφησή του.
