Ας μάθουμε λοιπόν τι είναι ο μεταβολισμός. Ο ανθρώπινος μεταβολισμός είναι το σύνολο όλων των φυσικών και χημικών διεργασιών που γίνονται στο σώμα μας.
Η μετατροπή της τροφής σε ενέργεια, ο σχηματισμός νέων ενώσεων όπως οι ορμόνες και τα ένζυμα, η ανάπτυξη του οστίτη ιστού και του μυϊκού ιστού, η διαρκής επανασύσταση των σωματικών ιστών και πλήθος αρκετών ακόμη φυσιολογικών διεργασιών, είναι μέρη της μεταβολικής διεργασίας (του μεταβολισμού).
Ο μεταβολισμός αποτελείται από τον αναβολισμό και τον καταβολισμό. Για να συμβεί ο αναβολισμός απαιτείται ενέργεια. Είναι διεργασία σύνθεσης και δόμησης. Αυτό για ένα άτομο που γυμνάζεται, σημαίνει αυξημένη μυϊκή μάζα μέσω της προπόνησης.
Αντίθετα, ο καταβολισμός είναι η διεργασία αποδόμησης. Στην ουσία αναφερόμαστε στη διαδικασία του καταβολισμού όταν λέμε φράσεις του τύπου: « κόλλησε ο μεταβολισμός μου».
Ο μεταβολικός ρυθμός λοιπόν αντικατοπτρίζει το πόσο γρήγορα το σώμα μας χρησιμοποιεί τα ενεργειακά του αποθέματα.
Οι παράγοντες που επηρεάζουν το μεταβολισμό
Ο ρόλος της διατροφής (βασικός μεταβολικός ρυθμός, μεταβολικός ρυθμός ηρεμίας, τροφογενής θερμογένεση)
` Βασικός μεταβολικός ρυθμός. Αντιπροσωπεύει τις ενεργειακές απαιτήσεις πολλών κυτταρικών διεργασιών, όταν το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας και νηστείας . Η μέτρησή του πραγματοποιείται έπειτα από 12ωρη νηστεία του ατόμου, μετά τον ύπνο.
Μεταβολικός ρυθμός ηρεμίας. Συνηθίζεται να συγχέεται με το βασικό μεταβολικό ρυθμό, αλλά στην ουσία είναι υψηλότερη η τιμή του, αφού υπολογίζεται και η μυϊκή δραστηριότητα.
Τροφογενής θερμογένεση. Είναι η ενέργεια που απαιτείται για την απορρόφηση, μεταφορά, αποθήκευση και το μεταβολισμό της καταναλισκόμενης τροφής. Διαρκεί 4 ώρες και η υψηλότερη τιμή της εντοπίζεται περίπου μία ώρα μετά το γεύμα.
Οι πρωτεΐνες και οι υδατάνθρακες αυξάνουν την τροφογενή θερμογένεση. Τα λίπη σχεδόν δεν επιφέρουν αλλαγή, ενώ η κατανάλωση αλκοόλ προκαλεί μέτρια αύξηση. Τα λεπτά άτομα έχουν υψηλότερη τροφογενή θερμογένεση, συγκριτικά με τα παχύσαρκα.
Περίπου το 10% της ημερήσιας ενεργειακής δαπάνης οφείλεται στην τροφογενή θερμογένεση.
Ο ρόλος της άσκησης (σωματική δραστηριότητα).
Ο πιο σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει το μεταβολικό ρυθμό είναι η ένταση της άσκησης.
Εξαιρετικά σημαντικό είναι να γνωρίζουν τα άτομα που θέλουν να ξεκινήσουν οποιαδήποτε μορφή άσκησης, πως όσο μεγαλύτερο βάρος φέρει το άτομο, τόσο περισσότερες θερμίδες καταναλώνει (καίει), ενεργοποιεί δηλαδή τον αναβολισμό του. Μεγαλύτερο βάρος συνεπάγεται με κατανάλωση περισσότερης ενέργειας. Όταν το άτομο ασκείται, σχεδόν όλα τα συστήματα του σώματος αυξάνουν τη δραστηριότητά τους, για να εξυπηρετήσουν τις αυξημένες ενεργειακές δαπάνες των μυών.
Η ένταση και η διάρκεια της άσκηση καθορίζουν την ενεργειακή δαπάνη.
Συνοψίζοντας, για να «λειτουργεί» ο μεταβολισμός μας , είναι απαραίτητη η προσθήκη άσκησης στην καθημερινότητα. Το κάθε άτομο πρέπει να βρει το είδος της άσκησης που του ταιριάζει. Κολύμβηση, τρέξιμο, πολεμικές τέχνες, χορός, ακόμη και το περπάτημα. Ας αναλογιστεί κάποιος πως απλώς με τη χρήση ελαφριών βαριδίων (0,5-1,5 κιλών) στα άκρα κατά τη διάρκεια έντονου περπατήματος , αυξάνεται η ενεργειακή κατανάλωση κατά 30%.
https://maxmag.gr/soma-igia/ti-na-fao-prin-tin-askisi/
Πηγές άρθρου:
Williams H. M. (1976 )Διατροφή: Υγεία, Ευρωστία & Αθλητική Απόδοση .Επιμέλεια: Συντώσης Λ., Μτφρ: Βασιάς Α., Βλάσσης Κων/νος, Δελαπόρτα Αι., Θεοδώρου Α., Καλαιτζή Χ., Κατσάκου Δ., Κουρούκλης Σ., Μαριόλης Α., Τρίγκας Γ., Φιλίππου Δ. Εκδόσεις: Π.Χ. Πασχαλίσης. Αθήνα. Β’ Ανατύπωση (2010)
