Βιταμίνη D
Η βιταμίνη D ανήκει στις λιποδιαλυτές βιταμίνες και αποθηκεύεται στο ήπαρ και στο λιπώδη ιστό. Διατροφικά τη λαμβάνουμε κυρίως μέσω ζωικών – γαλακτοκομικών προϊόντων. Εξωγενώς τη λαμβάνουμε μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας. Οι Ημερήσιες Ανάγκες βιταμίνης D για παιδιά και εφήβους είναι 400 IU, για ενήλικες 19- 50 ετών είναι 600 IU, για ενήλικες 50-70 ετών είναι το λιγότερο 600 IU και για ενήλικες άνω των 70 ετών ανέρχονται στα 800 IU.
Τοξικότητα βιταμίνης D
Η τοξικότητα της βιταμίνης D είναι σπάνια και συνήθως προκαλείται από τη λήψη βαριών δόσεων της βιταμίνης, κακής χρήσης των συμπληρωμάτων ή και λόγω λανθασμένης συνταγογράφησης. Έχει ως συνέπεια την υπερασβεστιαιμία και την ανισορροπία στη ρύθμιση του μεταβολισμού των οστών.
Για να προκληθεί τοξικότητα βιταμίνης D σε υγιή άτομα, θα πρέπει να λαμβάνουν για αρκετό χρονικό διάστημα μεγάλες δόσεις, χωρίς ταυτόχρονη παρακολούθηση των επιπέδων της βιταμίνης. Μπορεί όμως να εκδηλώσουν τοξικότητα ασθενείς με οστεοπόρωση, ψωρίαση, κοιλιοκάκη, Φ.Ν.Ε. , οστεοδυστροφία και χειρουργημένοι με γαστρική παράκαμψη.
Άλλες παθήσεις που μπορούν να εμφανίσουν τοξικότητα της βιταμίνης D, είναι τα λεμφώματα, κοκκιωματώδεις διαταραχές, επίσης η υπερβολική παραγωγή 1,25 (OH) 2D.
Συμπτώματα τοξικότητας
Πρόκειται για συμπτώματα υπερασβεστιαιμίας και περιλαμβάνουν, σύγχυση, απάθεια, διέγερση, ευερεθιστότητα ακόμη και κόμμα σε ακραίες περιπτώσεις.
Γαστρεντερικά συμπτώματα
Κοιλιακός πόνος, ναυτία, έμετος, δυσκοιλιότητα, πεπτικό έλκος ακόμη και παγκρεατίτιδα από κακοήθεις ασβεστοποιήσεις.
Νεφρικά συμπτώματα
Δίψα, πολυουρία, νεφρολιθίαση. Σε σοβαρές περιπτώσεις υπερασβεστιαιμίας προκαλούνται ακόμη και καρδιακές αρρυθμίες.
Κλινική εικόνα
Μπορεί να είναι δύσκολο να διαγνωσθεί τοξικότητα της βιταμίνης D, διότι τα συμπτώματα είναι σύνηθη, όπως κόπωση, ανορεξία, αδυναμία, πόνοι στα οστά. Οι ξηροί βλεννογόνοι -λόγω αφυδάτωσης-, οι αλλαγές στον ψυχισμό και οι κοιλιακοί πόνοι είναι ενδείξεις ύπαρξης τοξικότητας.
Έλεγχος για τοξικότητα βιταμίνης D
Σίγουρα πρέπει να εξετασθεί το ασβέστιο στον ορό (> 11 mg/ dl), η παραθυρεοειδής ορμόνη (PTH) η οποία θα βρίσκεται σε καταστολή και αν είναι αυξημένες οι τιμές 1,25 (OH) 2D. Με αξονική τομογραφία της κοιλιάς και της λεκάνης μπορεί να φανεί νεφρολιθίαση.
Θεραπεία
Για να είναι τα επίπεδα βιταμίνης D εντός των φυσιολογικών ορίων, στην ουσία θα πρέπει να μειωθούν τα επίπεδα ασβεστίου. Απαραίτητη είναι η διακοπή λήψης των συμπληρωμάτων βιταμίνης D και ασβεστίου. Καλό είναι να αποφεύγεται η ανάπαυση (ξαπλωμένος) για μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να μην εμφανιστεί υπερασβεστιαιμία ακινητοποίησης. Να λαμβάνεται ισοτονικό διάλυμα Na ως διόρθωση τραυματισμού των νεφρών, που προκαλεί αφυδάτωση.
Επιπλοκές
Σπανίως η τοξικότητα της βιταμίνης D οδηγεί σε νεφρική ανεπάρκεια και οι ασθενείς χρειάζονται αιμοκάθαρση. Το σύνηθες είναι η ανάρρωση άνευ επιπλοκών.
-
Πηγές άρθρου:
Anum Asif; Nauman Farooq. (2020). Vitamin D Toxicity. Stat Pearls. NCBI. PMID: 32491799. NBK557876. Τελευταία πρόσβαση (21 Μay 2020).
