Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μία αρκετά συχνή νόσο στις μέρες μας και είναι αποτέλεσμα ποικίλων παραγόντων. Ορίζεται ως αύξηση της Συστολικής Αρτηριακής Πίεσης (>13mmHg) και της Διαστολικής Αρτηριακής Πίεσης (>9mmHg). Η υπέρταση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές καρδιαγγειακές παθήσεις όπως στεφανιαία νόσος, εγκεφαλικό επεισόδιο, περιφερική αγγειοπάθεια, ακόμη και σε θάνατο.
Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της άσκησης στην μείωση της υπέρτασης;
Μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που κάνουν καθιστική ζωή έχουν 30-50% περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν αρτηριακή υπέρταση, σε σχέση με τα άτομα που ασκούνται ! Παρά την παροδική αύξηση της πίεσης κατά τη διάρκεια της άσκησης, όσοι υπερτασικοί ασκούνται σωστά, φαίνεται πως επιτυγχάνουν μείωση του μέσου όρου της αρτηριακής πίεσης μέσα στο 24ωρο. Έτσι, η άσκηση και η απώλεια σωματικού βάρους, μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στη ρύθμιση ενός υπερτασικού. Ακόμη και μικρή ελάττωση της Συστολικής και της Διαστολικής ΑΠ κατά 2mmHg μέσω της άσκησης, ελαττώνει την πιθανότητα εγκεφαλικού κατά 14% και 17% αντίστοιχα και την πιθανότητα στεφανιαίας πάθησης κατά 9% και 6% αντίστοιχα στο γενικό πληθυσμό.
Ποιο είδος άσκησης βοηθά στη μείωση της υπέρτασης;
Οι πλέον πρόσφατες οδηγίες συστήνουν καθημερινή συστηματική άσκηση μέτριας έντασης και σταδιακά
μυϊκή ενδυνάμωση. Αερόβιες δραστηριότητες όπως το περπάτημα, η κολύμβηση, η ποδηλασία και ο χορός μπορούν να αποτελέσουν την βάση του προγράμματος εκγύμνασης. Ο προτεινόμενος χρόνος καθημερινής άσκησης είναι 30 λεπτά, τα οποία πρέπει να αυξάνονται σταδιακά με τελικό στόχο τα 60 λεπτά όσο ο οργανισμός ενδυναμώνεται. Η άσκηση μπορεί να είναι είτε υπό την μορφή 30-45λεπτης προπόνησης είτε να χωριστεί σε 3×10λεπτα περπάτημα την ημέρα. Σταδιακά καλό είναι να επιχειρούνται ασκήσεις με αντιστάσεις, συμπληρωματικά με την αερόβια άσκηση, ώστε να αναπτυχθεί αντοχή στη δύναμη, με χρήση χαμηλών-μέτριων επιβαρύνσεων και πολλών επαναλήψεων.
Ευεργετικοί μηχανισμοί της άσκησης στη ρύθμιση της ΑΥ
- Μείωση της περιφερικής αντίστασης των αγγείων
- Μείωση κατεχολαμινών
- Αύξηση της ευαισθησίας των μυών στην ινσουλίνη, που βοηθά στην απώλεια βάρους
- Βελτίωση της λειτουργίας του ενδοθηλίου των αγγείων (η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία αθηροσκλήρωσης)
- Βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ (μείωση της LDL χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων και αύξηση της HDL χοληστερόλης) και επομένως μείωση ενός ακόμη παράγοντα που οδηγεί σε αθηροσκλήρωση
- η μείωση του σωματικού βάρους (μείωση κατά 1kg μπορεί να μειώσει κατά 1,5-3 mmHg την τιμή της συστολικής ΑΠ και κατά 1-2 mmHg την διαστολική ΑΠ)
Σε κάθε περίπτωση βέβαια θα πρέπει να υπάρχει καθοδήγηση από τον γιατρό. Ειδικά όταν η άσκηση δρα συμπληρωματικά με την φαρμακευτική αγωγή χρειάζεται παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης και αποφύγει άσκησης, όταν η συστολική ΑΠ> 18mmHg και η διαστολική ΑΠ> 11mmHg.
