Στα ψιλά γράμματα των εφημερίδων πέρασε την προηγούμενη εβδομάδα η επιστροφή της ενιαίας τιμής βιβλίου. Στις πολιτιστικές στήλες λοιπόν διαβάσαμε πως ολοκληρώθηκε το πλαίσιο των ρυθμίσεων που αφορούν την Ενιαία Τιμή Βιβλίου που προβλέπει η Κοινή Υπουργική Απόφαση, που υπέγραψαν ο υπουργός Εσωτερικών, Αλέξης Χαρίτσης, ο υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, Γιάννης Δραγασάκης, ο αναπληρωτής υπουργός Βιομηχανίας, Στέργιος Πιτσιόρλας, η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Μυρσίνη Ζορμπά και ο υφυπουργός, Κώστας Στρατής. Και λέω στα ψιλά γράμματα, καθώς δεν σήκωσε καμία θύελλα αντιδράσεων, όπως συνέβη το 2014, που καταργήθηκε ακολουθώντας τις συστάσεις που περιλαμβάνονταν, τότε, στην εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ. Αντίθετα παρουσιάζεται σαν μεγάλη νίκη της ελληνικής διαπραγματευτικής ομάδας στις συζητήσεις με τους Θεσμούς.
Στην όλη όμως συζήτηση ξέχασαν να ρωτήσουν τον τελικό αποδέκτη του βιβλίου, τον καταναλωτή. Πάμε όμως να δούμε καλύτερα τι είναι η ενιαία τιμή βιβλίου και ποιον αφορά. Τους εκδότες ή τους καταναλωτές;
Στην σελίδα του ΕΚΕΒΙ διαβάζουμε πως ενιαία τιμή βιβλίου όπως καθιερώνεται στον νόμο 2557/97, σημαίνει ότι κάθε τίτλος βιβλίου που εκδίδεται, επανεκδίδεται ή ανατυπώνεται, πωλείται προς το κοινό στην ίδια τιμή λιανικής πώλησης από όλα τα σημεία λιανικής πώλησης. Την ενιαία τιμή την καθορίζει ο εκδότης για κάθε βιβλίο που εκδίδει. Οι βιβλιοπώλες και κάθε τρίτος που πωλεί λιανικώς βιβλία μπορούν να κάνουν εκπτώσεις μόνον έως 10% επί της ενιαίας τιμής. Επίσης δεν μπορούν να προβαίνουν σε «πρόσθετες παροχές», όπως για παράδειγμα προσφορά δώρων μαζί με τα βιβλία.
Το σύστημα αυτό εισήχθη για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1997, με τον νόμο 2557/1997, κατά το πρότυπο της προϋπάρχουσας γαλλικής νομοθεσίας (νόμος Lang). Εκτός από τη Γαλλία, σύστημα ενιαίας τιμής βιβλίου εφαρμόζεται και στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προβλεπόμενο είτε δια νόμου είτε δια συλλογικών συμβάσεων μεταξύ εκδοτών και βιβλιοπωλών.
Πρακτικά όμως για όλους εμάς τους βιβλιόφιλους τι σημαίνει η ενιαία τιμή βιβλίου; Σημαίνει πως από την έκδοση ενός βιβλίου και για δεκαοκτώ μήνες η ανώτατη νόμιμη έκπτωση θα είναι 10%. Σε περίπτωση ανατύπωσης, είτε εντός του δεκαοκτάμηνου είτε μετά τη λήξη του, δίνεται η δυνατότητα ισχύος της Ενιαίας Τιμής για επιπλέον δώδεκα μήνες, στην πρώτη μόνο ανατύπωση, με ανώτατο ποσοστό έκπτωσης 20%.
Με την Ενιαία Τιμή Βιβλίου καθορίζεται από τους εκδότες και τους λιανοπωλητές (φυσικά και διαδικτυακά βιβλιοπωλεία, χαρτοπωλεία, πρακτορεία τύπου, πολυκαταστήματα, σούπερ μάρκετ, περίπτερα κλπ) μια σταθερή τιμή για κάθε καινούργιο βιβλίο, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατός πια ο ανταγωνισμός μεταξύ των πωλητών. Πράγμα που σημαίνει πως αυτός που ζημιώνεται ο τελικός αποδέκτης των βιβλίων ο καταναλωτής που είτε απευθυνθεί σε ένα μικρό συνοικιακό βιβλιοπωλείο, είτε σε μια μεγάλη αλυσίδα, θα το αγοράσει στην ίδια τιμή.
Ας δούμε όμως και την άποψη των εκδοτών. Σύμφωνα λοιπόν με την μεριά των εκδοτικών οίκων με την ενιαία τιμή δεν καταργείται ο ανταγωνισμός και η ελεύθερη οικονομία.
Ανταγωνισμός υπάρχει ανάμεσα στους εκδότες, οι οποίοι προσπαθούν να έχουν το καλύτερο και φθηνότερο βιβλίο. Επίσης στην ενιαία τιμή δεν υπάγονται όλα τα βιβλία, αλλά μόνο αυτά που ανατυπώνονται συνεχώς. Εάν καταργηθεί η ενιαία τιμή, θα υπάρξει ή το καθεστώς προτεινόμενης τιμής από τον εκδότη ή ένα καθεστώς χωρίς προτεινόμενη τιμή, παρά μόνο με τη χονδρική τιμή προς τους λιανοπωλητές. Εάν υπάρχει προτεινόμενη τιμή στο βιβλίο, ιδιαίτερα οι μεγάλες αλυσίδες θα πιέζουν ασφυκτικά τους εκδότες για μεγαλύτερες εκπτώσεις, προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα να μετακυλήσουν την έκπτωση αυτή προς το κοινό. Ο εκδότης, αναγκαζόμενος να υποχωρήσει, δεν θα έχει άλλη λύση από το να φουσκώνει τις προτεινόμενες λιανικές τιμές.
Σίγουρα υπάρχουν κάποιοι που είναι υπέρ και κάποιοι που είναι κατά της επιστροφής της ενιαίας τιμής βιβλίου. Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα σαφώς και υπάρχουν. Το θέμα είναι να μπορεί ο καταναλωτής να επιτύχει την καλύτερη δυνατή τιμή στο αγαπημένο του χόμπι. Να μην θεωρείται το βιβλίο είδος πολυτελείας και οι βιβλιόφιλοι εξ’ ορισμού ευκατάστατοι.
Πηγές:
www.ekebi.gr
www.andro.gr
