Δια-φωτίζοντας τη σύγχρονη τέχνη: η επικράτηση της neon art στα μουσεία

Sorry Flowers Die, 1999, έργο της Tracey Emin. Εικόνα από την έκθεση “Angel without You”, αφιερωμένη στην Emin, στο μουσείο MOCA, Μαϊάμι. Πηγή εικόνας: moussemagazine.it

Η neon art έχει μεταβεί από τις εμπορικές της ρίζες και έχει καθιερωθεί ως μια συναρπαστική μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης. Αυτό το άρθρο εξερευνά την εξέλιξη της neon art και την αυξανόμενη παρουσία της στα μουσεία σύγχρονης τέχνης. Από τις ταπεινές αρχές της στις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι την τρέχουσα κατάστασή της ως ένα πλέον αναγνωρισμένο μέσο στη σύγχρονη τέχνη, η neon art έχει φωτίσει τον καλλιτεχνικό κόσμο με τα ζωντανά χρώματά της, τις καινοτόμες τεχνικές της και την μοναδική οπτική επιδραστική της δύναμη.

Το σύμβολο της αστικής ζωής – από τις πινακίδες στην τέχνη

Η neon art δημιουργήθηκε από τον Γάλλο μηχανικό και επιχειρηματία Georges Claude το 1910. Αρχικά, η τεχνολογία των λαμπτήρων neon αναπτύχθηκε για εμπορικούς σκοπούς, όπως η φωτιστική σήμανση καταστημάτων και πινακίδων.

Ο Claude είχε ανακαλύψει ότι οι ηλεκτρονικές εκπομπές που παράγονται από το αέριο neon μπορούν να προκαλέσουν φωτεινή ακτινοβολία όταν διέρχονται μέσα από γυάλινους σωλήνες. Οι σωλήνες αυτοί μπορούσαν να πάρουν μορφές γραμμάτων, συμβόλων ή εικόνων. Έτσι, οι neon πινακίδες χρησιμοποιήθηκαν για επαγγελματικούς σκοπούς, κυρίως για εντυπωσιακή φωτιστική σήμανση καταστημάτων και επιχειρήσεων. Η έντονη φωτεινότητα και τα ζωντανά χρώματα των πινακίδων neon τράβηξαν την προσοχή του κοινού και έγιναν σύμβολα της αστικής ζωής και του νυχτερινού τοπίου.

Από την αποκλειστική εμπορική χρήση στις πινακίδες, η χρήση του neon επεκτάθηκε σταδιακά και στον τομέα της καλλιτεχνικής έκφρασης. Καλλιτέχνες άρχισαν να πειραματίζονται με την τεχνολογία των λαμπτήρων νέον, δημιουργώντας εντυπωσιακά έργα τέχνης. Η φωτεινότητα, η χρωματική αντίθεση και η αίσθηση του κίνητρου που προκαλούν οι λαμπτήρες neon έδωσαν στους καλλιτέχνες ένα νέο μέσο έκφρασης.

Advertisements
Ad 14

Δύο καλλιτέχνες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της neon art και στην καθιέρωσή της ως ένα νόμιμο καλλιτεχνικό μέσο, είναι οι Bruce Nauman και Dan Flavin. Και οι δύο καλλιτέχνες ξεκίνησαν να πειραματίζονται με το neon τη δεκαετία του 1960, αναζητώντας νέους τρόπους έκφρασης και ανατρέποντας τα παραδοσιακά όρια της τέχνης.

Ο Bruce Nauman χρησιμοποίησε το νέον ως ένα σημαντικό στοιχείο στην εργασία του, δημιουργώντας εντυπωσιακές εγκαταστάσεις και γλυπτά. Τα έργα του συχνά συνδυάζουν το neon με άλλα υλικά και μέσα, δημιουργώντας συνθέσεις που εξερευνούν τη φωτεινότητα, το χρώμα και την αντίθεση. Ο Nauman προσέγγισε το neon ως ένα μέσο έκφρασης που μπορεί να προκαλέσει συναισθηματικές και αισθητικές αντιδράσεις στον θεατή.

Διαβάστε επίσης  Οι τρεις διασημότεροι ήρωες της ελληνικής μυθολογίας

Ο Dan Flavin επίσης ασχολήθηκε εκτενώς με το neon στην τέχνη του. Τα έργα του αποτελούνται από σωλήνες neon σε διάφορα χρώματα και διαστάσεις, δημιουργώντας φωτεινές εγκαταστάσεις που διαμορφώνουν τον χώρο και αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον. Ο Flavin θεωρούσε το neon ως ένα απλό και καθημερινό υλικό, και μέσω των έργων του αναδείκνυε την ομορφιά και την απλότητα της φωτεινότητας.

Οι καινοτόμες προσεγγίσεις των Nauman και Flavin στη χρήση του νέον ως καλλιτεχνικού μέσου άνοιξαν νέους δρόμους και επηρέασαν πολλούς άλλους καλλιτέχνες. Η δουλειά τους συνέβαλε στην αναγνώριση της τέχνης νέον ως μία αξιόλογη μορφή τέχνης, καθιερώνοντας την ως ένα σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης τέχνης.

Bruce Nauman, run from fear-fun from rear, 1972
Bruce Nauman, Run From Fear – Fun From Rear, 1972. Πηγή εικόνας: wewastetime.wordpress.com
Dan Flavin untitled neon artwork
Dan Flavin, Untitled (to Barnett Newman to commemorate his simple problem, red, yellow and blue), 1970. Πηγή εικόνας: stedelijk.nl

Η neon art στα μουσεία σύγχρονης τέχνης

Η αναγνώριση της τέχνης neon στα μουσεία σύγχρονης τέχνης ήρθε με την πάροδο του χρόνου και μέσα από διάφορες εξελίξεις και παράγοντες. Αρχικά, η τέχνη neon αντιμετώπισε ορισμένες προκλήσεις και αντιδράσεις από τον καλλιτεχνικό κόσμο.

Η χρήση του neon στην τέχνη αντιμετωπίστηκε με κάποια αντίσταση καθώς η βιομηχανική του αισθητική θεωρήθηκε αντίθετη προς τα αισθητικά ιδανικά που επικρατούσαν στον καλλιτεχνικό κόσμο της εποχής. Η αντίληψη ότι το neon ήταν περιορισμένο στην εμπορική χρήση και τις διαφημίσεις προκάλεσε την πολλαπλή απόρριψή του ως μέσο τέχνης. Συνεπώς, πολλοί κριτικοί και καλλιτέχνες αμφισβήτησαν την αυθεντικότητα και την καλλιτεχνική αξία της neon art, θεωρώντας ότι αποτελεί περισσότερο μια απλή τεχνική ή ένα εμπορικό προϊόν, παρά ένα «νόμιμο» καλλιτεχνικό μέσο.

Παρόλα αυτά, οι καλλιτέχνες άρχισαν να εφαρμόζουν καινοτόμες προσεγγίσεις και να πειραματίζονται με την τεχνολογία του neon, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες και την αισθητική του. Οι καινοτομίες και οι πρωτότυπες προσεγγίσεις των καλλιτεχνών της neon art ήταν που κέντρισαν το ενδιαφέρον του κοινού και των κριτικών.

Πολύ σταδιακά μεγάλες συλλογές και εκθέσεις στα μουσεία διεθνώς άρχισαν να φιλοξενούν έργα neon και να τα παρουσιάζουν ως καθιερωμένο μέσο έκφρασης. Ορισμένα μουσεία άρχισαν να συμπεριλαμβάνουν έργα neon art στις μόνιμες συλλογές τους ήδη από τη δεκαετία του 1960 και τη δεκαετία του 1970, ενώ άλλα μουσεία ξεκίνησαν να αναδεικνύουν την τέχνη neon μετά τη δεκαετία του 1980.

Για παράδειγμα, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (MoMA) στη Νέα Υόρκη περιλαμβάνει έργα neon art στη μόνιμη συλλογή του από τις δεκαετίες του 1960 και 1970. Αντίστοιχα, το Μουσείο Guggenheim στη Νέα Υόρκη και το Μουσείο Tate Modern στο Λονδίνο ξεκίνησαν να εκθέτουν έργα neon art στις μόνιμες συλλογές τους από τη δεκαετία του 1990 και έπειτα.

Διαβάστε επίσης  Γενιά Ζ και εθισμός στο διαδίκτυο

 

Η εξέλιξη της neon (text) art

Η τέχνη neon συνεχίζει να εξελίσσεται και να αντιπροσωπεύεται από ενεργούς καλλιτέχνες που διακρίνονται σε αυτό το είδος τέχνης, όπως είναι η Tracey Emin, μια καλλιτέχνης που χρησιμοποιεί το neon ως μέσο έκφρασης στις εγκαταστάσεις της, ο Cerith Wyn Evans που χρησιμοποιεί το neon και το φως ως βασικά στοιχεία στην τέχνη του, και η Olivia Steele με εξειδίκευση στη δημιουργία εγκαταστάσεων με neon.

Η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί το neon για να απεικονίσει κείμενο και λέξεις έδωσε στους καλλιτέχνες την ευκαιρία να εκφράσουν σκέψεις, να δημιουργήσουν παιχνίδια λέξεων ή να προβάλλουν ισχυρά μηνύματα. Το neon ως μέσο επιτρέπει την άμεση επικοινωνία και την απευθείας σύνδεση με το θεατή με τον αναγνωρίσιμο χαρακτήρα των φωτεινών επιγραφών να τραβά την προσοχή και να δημιουργεί έντονες εντυπώσεις, με αποτέλεσμα την αποτύπωση των εκάστοτε μηνυμάτων. Η επιλογή των λέξεων και ο τρόπος παρουσίασής τους είναι τα στοιχεία που επηρεάζουν το νόημα και την αισθητική ενός έργου neon art. Συνεπώς, οι καλλιτέχνες εξερευνούν τη χρήση του neon για να δημιουργήσουν διάφορες αισθητικές εμπειρίες μέσω του γραπτού κειμένου.

Η χρήση των λέξεων σε neon αποτέλεσε μια σημαντική πτυχή της neon art, ιδίως στο πλαίσιο της pop art και της σύγχρονης τέχνης.  Ένα παράδειγμα καλλιτέχνη που χρησιμοποίησε επιδέξια τις λέξεις σε neon είναι ο Bruce Nauman. Ο Nauman είχε δημιουργήσει διάφορα έργα όπου χρησιμοποιούσε λέξεις ή φράσεις που εμφανίζονταν σε neon φώτα. Οι λέξεις του συχνά είχαν πολιτικό ή κοινωνικό περιεχόμενο και προκαλούσαν σκέψη και αντιδράσεις στους θεατές.

Η Tracey Emin είναι επίσης γνωστή για τις γραπτές δημιουργίες της με neon. Δημιούργησε ένα εμβληματικό έργο με τίτλο “The Tracey Emin Museum” όπου το όνομά της εμφανιζόταν με μεγάλα γράμματα neon. Αυτό το έργο αποτελεί μια κριτική στην επιθετική και απροκάλυπτη φύση του κόσμου της τέχνης και της αυτοπροβολής του καλλιτέχνη.

 

Bruce Nauman, 100 Live and Die, 1984.
Bruce Nauman, 100 Live and Die, 1984. Πηγή εικόνας: flickr.com

 

Tracey Emin Museum
Tracey Emin, The Tracey Emin Museum, 1995. Πηγή εικόνας: moussemagazine.it

Η αισθητική και πολιτιστική επιρροή της neon art στο χώρο του μουσείου

Η neon art έχει συμβάλλει σημαντικά στην αισθητική και πολιτιστική προσφορά των μουσειακών φορέων. Αρχικά, η χρήση της neon art στα έργα τέχνης προσφέρει μια πρωτοτυπία, καινοτομία και ποικιλότητα στην αισθητική εμπειρία των επισκεπτών. Η συνδυασμένη χρήση φωτός, χρωμάτων και γραφικών στα έργα neon προσφέρει μια διαφορετική αισθητική προσέγγιση από τα παραδοσιακά έργα τέχνης, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή αντίθεση και μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα στους χώρους των μουσείων.

Διαβάστε επίσης  Ελληνική Επανάσταση: Τα playmobil μας γυρνούν στο 1821

Σημαντικό είναι πως η neon art προσφέρει μια δυναμική αλληλεπίδραση με τον χώρο του μουσείου. Οι εγκαταστάσεις με neon παρέχουν μια ενεργητική παρουσία που αλλάζει τον τρόπο που οι επισκέπτες αντιλαμβάνονται και αλληλεπιδρούν με τον χώρο, προκαλώντας τους να επανεπεξεργαστούν στοιχεία που θεωρούσαν ως δεδομένα. Αυτή η δυναμική συχνά προκαλεί και ενθαρρύνει τη συζήτηση γύρω από θέματα πολιτισμού, κοινωνίας και πολιτικής. Πολλοί καλλιτέχνες χρησιμοποιούν τη neon art ακριβώς ώστε να προβάλουν σημαντικά ζητήματα και να προκαλέσουν συναισθηματικές αντιδράσεις στο κοινό.

Επιπλέον, η neon art διατηρεί την ικανότητα να δημιουργεί σημεία αναφοράς, παρέχοντας τη δυνατότητα δημιουργίας εμβληματικών έργων που γίνονται σύμβολα ενός μουσείου ή ενός πολιτιστικού τόπου.

Cerith Wyn Evans
Το “The Illuminating Gas… (after Oculist Witnesses)”, που εκτίθεται ακριβώς στην είσοδο των νότιων γκαλερί του White Cube Bermondsey στο Λονδίνο, μια εγκατάσταση του Cerith Wyn Evans με τρεις τεράστιους δίσκους σε έντονο λευκό νέον που κρέμονται από την οροφή σε λοξή γωνία, επιβάλλοντας μια παραμορφωμένη προοπτική. Πηγή εικόνας: artvue.net

Συνολικά, η neon art προσφέρει μια εντυπωσιακή, πρωτοποριακή και συναρπαστική αισθητική προσέγγιση που μπορεί να ανανεώσει και να ενισχύσει τη γενική εικόνα και λειτουργικότητα ενός μουσείου, προσελκύοντας νέους επισκέπτες και παρέχοντας μια εμπειρία που ξεπερνά τα παραδοσιακά όρια της τέχνης.

Ο πολιτισμικός και κοινωνικός αντίκτυπος της neon art έγκειται σε συγκεκριμένα ζητήματα, ιδέες ή ιστορίες που μπορούν να επηρεάσουν την αισθητική εμπειρία και την πολιτική και κοινωνική συνείδηση του ατόμου. Οι κινούμενες φωτεινές λέξεις, τα σύμβολα ή οι επιγραφές μπορούν να προκαλέσουν συζήτηση, αντιδράσεις και συναισθήματα, εμπλέκοντας τους επισκέπτες στην εμπειρία της τέχνης. Οι καλλιτέχνες, τα μουσεία και το κοινό έχουν συμβάλλει στην ανάδειξη αυτής της μορφής τέχνης και στην αναγνώρισή της ως ένα σημαντικό και δυναμικό κομμάτι της σύγχρονης τέχνης.

 

Cerith Wyn Evans, Aspen Drift, 2021
Cerith Wyn Evans, Aspen Drift, 2021. Πηγή εικόνας: mostyn.org

 

 

 

 

 

 

Πηγές:

Archer, S. (April 27, 2019). Neon Is the Ultimate Symbol of the 20th Century. The Atlantic. Ανακτήθηκε από: theatlantic.com [Accessed: 27/05/2023]

Barcio, P. (Mar 22, 2017). The Abstraction Shining in Neon Art. IdeelArt. Ανακτήθηκε από: ideelart.com [Accessed: 27/05/2023]

Cortés, M. S. (Dec 10, 2018). 10 Artists Who Made Masterpieces with Neon. Artsy. Ανακτήθηκε από: artsy.net [Accessed: 27/05/2023]

Lakin, M. (April 20, 2023). New York’s Poet of Light and Letters. The New York Times. Ανακτήθηκε από: nytimes.com [Accessed: 27/05/2023]

Mastandrea, S., Smith, J. K., Tinio, P. P. L., eds. (2021). Environment, Art, and Museums: The Aesthetic Experience in Different Contexts. Lausanne: Frontiers Media SA. doi: 10.3389/978-2-88966-934-9

Καραμπίνης, Λ. (Δεκέμβρης 2003). Η Σύγχρονη Αισθητική – Οπτική Αντίληψη στην Τέχνη και τη χρωματική αποκατάσταση των έργων Τέχνης. Το Μουσείο. (4). ISSN: 1109-7434

Αρθρα απο την ιδια κατηγορια

Γουατεμάλα

Γουατεμάλα: Απόδραση στην εξωτική γη των Μάγιας

Γουατεμάλα, το λίκνο του θαυμαστού πολιτισμού των Μάγιας, η γη
Η αποστολή Φράνκλιν

Η καταστροφή της αποστολής Φράνκλιν

Το 1845 δύο βρετανικά πλοία ξεκίνησαν τον απόπλου με προορισμό