Η εξατομικευμένη διδασκαλία σχετίζεται με την υιοθέτηση ειδικών ρυθμίσεων σε διάφορες διαστάσεις της διδασκαλίας. Οι ρυθμίσεις αυτές ενδέχεται να αφορούν τις διδακτικές μεθόδους, τις τεχνικές παρουσίασης της ύλης, το είδος των υλικών, τις εξεταστικές διαδικασίες κ.α. Σκοπός της εξατομικευμένης διδασκαλίας είναι να προσαρμόζεται όσο το δυνατόν περισσότερο στις ιδιαίτερες δυνατότητες και αδυναμίες ενός μαθητή, ώστε να τον βοηθά να υπερπηδά τα διάφορα εμπόδια και να έχει καλύτερες επιδόσεις. Ωστόσο, η εξατομικευμένη διδασκαλία δεν είναι πάντοτε αποτελεσματική, καθώς εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Γι’ αυτό, ο εκπαιδευτικός οφείλει να προχωρά συνεχώς σε αξιολόγηση της εξατομικευμένης διδασκαλίας και όποτε χρειάζεται να την αναπροσαρμόζει.
Αξιολόγηση αποτελεσματικότητας της εξατομικευμένης διδασκαλίας
Η αξιολόγηση ενός εξατομικευμένου προγράμματος στηρίζεται στην ανάλυση της επίδοσης του μαθητή. Το κατά πόσο ο μαθητής έχει επιδείξει πρόοδο στο γνωστικό, συμπεριφορικό, συναισθηματικό τομέα ανάπτυξής του αποδεικνύει και την επιτυχία του προγράμματος. Η ανάλυση της επίδοσης του μαθητή μπορεί να ιδωθεί ως έλεγχος κατοχής της γνώσης, υπολογισμός του ρυθμού μάθησης, εκτίμηση της βοήθειας που χρειάζεται ο μαθητής για να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του, αλλά και ως συνδυασμός όλων των παραπάνω. Ζητούμενο στην εξατομικευμένη διδασκαλία είναι να γίνει χρήση των κατάλληλων τεχνικών και μεθόδων, ώστε να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ο χρόνος διδασκαλίας και να προσφέρει στο μαθητή περισσότερες ευκαιρίες για κατάκτηση της γνώσης.
Μέθοδοι αξιολόγησης αποτελεσματικότητας της εξατομικευμένης διδασκαλίας
- Μέτρηση με βάση το αναλυτικό πρόγραμμα: Η μέτρηση αυτή είναι μια συνεχής διαδικασία αξιολόγησης της προόδου του μαθητή μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών που παρέχουν εγκυρότητα και αξιοπιστία. Επιτρέπει την πρόγνωση για την εξέλιξη του μαθητή και για την ανταπόκριση του σε παρόμοιες διδακτικές μεθόδους.
- Δυναμική αξιολόγηση: Η αξιολόγηση αυτή επιδιώκει να αναδείξει το βαθμό και τον τρόπο με τον οποίο ο μαθητής ανταποκρίνεται στη διδασκαλία με μια ορισμένη διδακτική υποστήριξη. Στηρίζεται στη θεωρία του Vygotsky, ο οποίος επισημαίνει ότι η κατάλληλη βοήθεια και καθοδήγηση θα αποκαλύψει κάποιες αναδυόμενες λειτουργίες των οποίων η ανάπτυξη δεν έχει ολοκληρωθεί. Αυτές οι λειτουργίες αφορούν τη ζώνη επικείμενης ανάπτυξης, σε αντίθεση με εκείνες που έχει ήδη κατακτήσει ο μαθητής και βρίσκονται στη ζώνη της πραγματικής ανάπτυξης.
Συμπερασματικά, πρέπει να τονιστεί πως κάθε προσπάθεια παροχής εξατομικευμένης διδασκαλίας δεν είναι απαραίτητα αποτελεσματική. Αντιθέτως, μπορεί να είναι επιζήμια για το μαθητή. Περιορισμένα αποτελέσματα και μικρή βελτίωση της προόδου μπορεί να οδηγήσουν το μαθητή, αλλά και τον εκπαιδευτικό σε απογοήτευση και εγκατάλειψη της προσπάθειας. Επομένως, τα προγράμματα πρέπει να ελέγχονται συνεχώς για την αποτελεσματικότητά τους και να αναδιαμορφώνονται, έως ότου φτάσουν στο σημείο να έχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στο συντομότερο χρονικό διάστημα.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το άρθρο:
Αγαλιώτης, Ι. (2011). Εκπαιδευτική αξιολόγηση μαθητών με δυσκολίες μάθησης και προσαρμογής. Το Αξιολογικό Σύστημα Μαθησιακών Αναγκών. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.
