Η Αγγλοϊρλανδική Συνθήκη του 1921 υπογράφηκε μεταξύ της Μ. Βρετανίας και της Ιρλανδίας ύστερα από τον Ιρλανδικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας. Ήταν 6 Δεκεμβρίου 1921 όταν οι εκπρόσωποι της βρετανικής κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων και ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Ντέιβιντ Λόιντ Τζορτζ, προχώρησαν στην υπογραφή της συνθήκης με τους εκπροσώπους της Ιρλανδικής Δημοκρατίας μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση κατείχαν ο Μάικλ Κόλινς και ο Άρθουρ Γκρίφιθ. Η συνθήκη προέβλεπε την ίδρυση του Ιρλανδικού Ελεύθερου Κράτους ως αυτοδιοικούμενη κυριαρχία από τη Βρετανική Αυτοκρατορία. Από το ελεύθερο κράτος της Ιρλανδίας εξαιρούνταν η Βόρειος Ιρλανδία.
Η περίπτωση της Βορείου Ιρλανδίας
Η Βόρειος Ιρλανδία χρονολογεί τη δημιουργία της το 1921, ύστερα από τη διαφωνία του πληθυσμού της Ιρλανδίας σχετικά με το αν θα έπρεπε η χώρα να προχωρήσει στην ανεξαρτησία της ή να παραμείνει μια περιφέρεια του Ηνωμένου Βασιλείου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο είχαν ενσωματωθεί ορισμένες επαρχίες της ιρλανδικής νήσου, όπου επικράτησε η άποψη υπέρ της ” Ένωσης”. Σήμερα, οι περιοχές αυτές είναι γνωστές ως <<Βόρειος Ιρλανδία>>. Οι υπόλοιπες περιοχές διεκδίκησαν και πέτυχαν την ανεξαρτητοποίησή τους σχηματίζοντας την <<Δημοκρατία της Ιρλανδίας>>.
Η Συνθήκη
Η Αγγλοϊρλανδική Συνθήκη του 1921 ήταν εκείνη που έθεσε τέλος στον Ιρλανδικό Πόλεμο Ανεξαρτησίας του 1919 – 1921, ο οποίος μαινόταν μεταξύ της Ιρλανδικής Δημοκρατίας και της Βρετανίας. Η Συνθήκη όριζε τη δημιουργία ενός ιρλανδικού κράτους με δικό του στρατό και δική του αστυνομία, όπως επίσης και την επιστροφή της Βορείου Ιρλανδίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Συνθήκη δηλαδή, έβαζε τέλος στην ελπίδα μιας ενωμένης ανεξάρτητης δημοκρατίας για την οποία είχαν πολεμήσει πρωτύτερα οι εθνικιστές. Το Ιρλανδικό Ελεύθερο Κράτος θα ήταν μια αυτόνομη επαρχία της Βρετανικής Αυτοκρατορίας με τον Βρετανό μονάρχη να αποτελεί τον αρχηγό του κράτους. Ό,τι ακριβώς συνέβαινε δηλαδή εκείνη την εποχή στον Καναδά και την Αυστραλία.
Στις 18 Ιουνίου 1922 πραγματοποιήθηκαν γενικές εκλογές με το κόμμα υπέρ της Συνθήκης να κερδίζει με 239.193 ψήφους έναντι 133.864 ψήφων του κόμματος που τασσόταν εναντίον της Συνθήκης. 247.226 άτομα χάρισαν τη ψήφο τους σε άλλα κόμματα, τα περισσότερα όμως από τα οποία στήριζαν και αυτά τη συνθήκη. Συνεπώς, για την πλειοψηφία του ιρλανδικού εκλογικού σώματος η Αγγλοϊρλανδική Συνθήκη του 1921 γινόταν αποδεκτή, όπως επίσης και η ίδρυση του Ιρλανδικού Ελεύθερου Κράτους.
Απόρροιες της συνθήκης
Δυστυχώς, η Αγγλοϊρλανδική Συνθήκη του 1921 οδήγησε στον Ιρλανδικό εμφύλιο πόλεμο. Πολύ γρήγορα επήλθε στρατιωτική σύγκρουση στην επικράτεια της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας μεταξύ της προσωρινής δημοκρατικής κυβέρνησης της χώρας, η σύσταση της οποίας έλαβε χώρα μετά την επίτευξη της Ιρλανδικής ανεξαρτησίας από τη Μεγάλη Βρετανία, και των πολέμιων της συνθήκης ειρήνης. Οι πολέμιοι της συνθήκης εξέφραζαν τις αντιρρήσεις τους κυρίως κατά των εδαφικών ορών που όριζε η συμφωνία με τους Άγγλους. Ο εμφύλιος πόλεμος διήρκησε 11 συνεχόμενους μήνες, από τις 28 Ιουνίου 1922 μέχρι και τις 23 Μαΐου 1923. Νικήτρια δύναμη αποτέλεσε η προσωρινή κυβέρνηση της χώρας, την οποία είχε φροντίσει να ενισχύσει στρατιωτικά το Βασιλικό Ναυτικό. Τα θύματα του εμφυλίου ήταν περισσότερα από τους προηγούμενους αγώνες της Ιρλανδικής Ανεξαρτησίας, ανάμεσα στα οποία βρισκόταν και ο Μάικλ Κόλινς.
Πηγές:
Αγγλοϊρλανδική Συνθήκη. Ανακτήθηκε από https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B3%CE%B3%CE%BB%CE%BF%CF%8A%CF%81%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7_(1921) (τελευταία πρόσβαση: 18/04/24).
2009. Από τις <<ταραχές>> έως τον συμβιβασμό της Μεγάλης Παρασκευής. Ανακτήθηκε από https://www.kathimerini.gr/world/351926/apo-tis-taraches-eos-ton-symvivasmo-tis-megalis-paraskeyis/ (τελευταία πρόσβαση: 18/04/24).
Γκαϊδατζής, Ρ. (2021). Βόρεια Ιρλανδία: Το χρονικό μιας διαρκούς τραγωδίας. Ανακτήθηκε από https://parallaximag.gr/featured/voreia-irlandia-to-chroniko-mias-diarkous-tragodias (τελευταία πρόσβαση: 18/04/24).
A.V. Team. (2023). 100 χρόνια από τον εμφύλιο πόλεμο στην Ιρλανδία. Ανακτήθηκε από https://www.athensvoice.gr/epikairotita/diethni/797513/irlandikos-emfulios-polemos-100-hronia-apo-ton-pikro-emfulio-polemo/ (τελευταία πρόσβαση: 18/04/24).
