Η Marlene Dumas είναι η πρώτη σύγχρονη γυναίκα καλλιτέχνης, που εντάσσεται στη μόνιμη συλλογή του Λούβρου. Η Νοτιοαφρικανή ζωγράφος, κατόπιν πρόσκλησης από την πρόεδρο του Λούβρου Laurence des Cars, δημιούργησε το Liaisons (συνδέσεις). 9 πίνακες ειδικά σχεδιασμένοι για τον μεγάλο τοίχο του αίθριου της Πύλης των Λεόντων. Από τον Δεκέμβριο, οι πίνακες θα εκτίθενται μόνιμα στην είσοδο της Γκαλερί των Πέντε Ηπείρων και των αιθουσών ζωγραφικής. Οι εννέα μορφές είναι μίγμα παρελθόντος και παρόντος και είναι μια προσπάθεια αντανάκλασης των δεινών του κόσμου και της υπαρξιακής αποξένωσης. Τα χρώματά τους παραπέμπουν στα τέσσερα στοιχεία (γη, νερό, αέρα και φωτιά) και απεικονίζουν πρόσωπα «στοιχειωμένα». Κάποια είναι αφηρημένα και κάποια μοιάζουν με ίχνη σχεδίων. Η Marlene έδωσε αυτό το όνομα στην έκθεση, γιατί οι «συνδέσεις» ενώνουν τους τόπους και τους ανθρώπους.
«Τα πρόσωπά μου είναι ένα μείγμα παρελθόντος και παρόντος. Δεν μπορώ να ζωγραφίσω άμεσα τις φρίκες των συνεχιζόμενων γενοκτονιών της εποχής μας, αλλά οι σκιές τους επηρέασαν τη διάθεση υπό την οποία δημιουργήθηκαν αυτά τα πρόσωπα».
Ποια είναι η Marlene Dumas;
Γεννημένη στη Νότια Αφρική το 1953, η Marlene Dumas σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν στη Σχολή Καλών Τεχνών Michaelis και το 1976 έφυγε για την Ολλανδία, που ζει μέχρι και σήμερα. Κέρδισε μια υποτροφία σπουδών στο Ateliers 63, μια ανεξάρτητη σχολή τέχνης στο Χάρλεμ. Επιπλέον, σπούδασε ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ από το 1979 έως το 1980. Όλα τα βιώματά της αντικατοπτρίζονται στην τέχνη της ενώ συχνά ζωγραφίζει εμπνευσμένη από φωτογραφίες ειδήσεων και κινηματογραφικών στιγμιοτύπων.
«Η ζωγραφική είναι το αποτύπωμα της ανθρώπινης αφής», έχει πει.
Τα θέματα των έργων της ποικίλουν. Άγιοι, πορνοστάρ αλλά και πτώματα. Γυμνές φιγούρες και πορτραίτα.
«Η ζωγραφική σημαίνει να ξεκινάς μια μάχη, χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας· σημαίνει να παλεύεις με τα στοιχεία, με τη μπογιά και τον καμβά, να πιέζεις το σώμα σου στα όριά του, να αντιστέκεσαι στις δικές σου σκέψεις και προκαταλήψεις», έχει πει παλιότερα στη Le Monde.
Οι εκθέσεις και τα βραβεία της
Το 1979 πραγματοποίησε στο Παρίσι την πρώτη της ατομική έκθεση σε γκαλερί. 3 χρόνια αργότερα πήρε μέρος στην Documenta VII και το 1984, η Dumas δέχτηκε πρόσκληση από τη Μπιενάλε του Σίδνεϊ. Το 1985, 11 πορτραίτα της συμμετείχαν σε έκθεση μαζί με τον Paul Andriesse και στα τέλη της δεκαετίας του ΄90, συνεργάστηκε με τον φωτογράφο Anton Corbijn σε ένα πρότζεκτ για τα στριπτιτζάδικα του Άμστερνταμ, με τίτλο «Stripping Girls». Δεν ήταν λίγες οι φορές που κέρδισε βραβεία, όπως το Βραβείο David Roell, το 1998. Της απονεμήθηκε επίσης το Ολλανδικό Κρατικό Βραβείο για τις Τέχνες το 2012 και το 2017, έλαβε το Βραβείο Hans Theo Richter για το Σχέδιο και τις Γραφικές Τέχνες. Το 2007 ξεκίνησε η έκθεσή της από την Ιαπωνία με τίτλο Broken White και ταξίδεψε για 2 χρόνια σε 3 ηπείρους. Νότια Αφρική, Λος Άντζελες, Νέα Υόρκη.. Η Marlene Dumas σήμερα εκπροσωπείται από την γκαλερί David Zwirner και έργα της βρίσκονται σε πολλά σημαντικά μουσεία του κόσμου.
Η Miss January
Τον περασμένο Μάιο, η Marlene Dumas έσπασε ακόμα ένα ρεκόρ. Έγινε η πιο ακριβή εν ζωή γυναίκα καλλιτέχνης, αφού ο πίνακας της Miss January, πουλήθηκε έναντι 13,6 εκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια δημοπρασίας του οίκου Christie’s στη Νέα Υόρκη. Ο πίνακας αποτελεί μια επανεξέταση του πρώτου της γνωστού σχεδίου Miss World, που δημιούργησε όταν ήταν μόνο 10 ετών. Ζωγραφισμένο το 1997, το πορτραίτο ύψους 2,8 μέτρων, απεικονίζει μια ξανθιά γυναικεία φιγούρα γεμάτη αυτοπεποίθηση, γυμνή από τη μέση και κάτω, φορώντας μια μόνο ροζ κάλτσα.
Το Λούβρο για τη Marlene Dumas
Ζώντας στην Αφρική μέχρι τα 23 της, η Marlene δεν είχε καμία επαφή με το Λούβρο. Ως φοιτήτρια ενδιαφερόταν κυρίως για τη μοντέρνα τέχνη και το συναντούσε μόνο μέσα στα βιβλία. Τα χρόνια όμως των μεταπτυχιακών σπουδών της στην Ολλανδία αυτό άλλαξε.
«Το 1985 έστειλα στη μητέρα μου μια καρτ-ποστάλ με τη Νίκη της Σαμοθράκης. Της έγραψα για τα πολλά αγάλματα αγγέλων στη Γαλλία, ενώ στη Νότια Αφρική οι μοναδικοί άγγελοι από πέτρα βρίσκονται στα νεκροταφεία».
Πηγές άρθρου:
Mattei, S. (2024). Marlène Dumas: Portraits That Reveal Emotional States. Ανακτήθηκε από artmajeur.com. (τελευταία πρόσβαση 12/11/2025)
The Louvre announces the entrance in its collections of Liaisons, a work by Marlene Dumas, commissioned for the Porte des Lions (2025). Ανακτήθηκε από presse.louvre.fr. (τελευταία πρόσβαση 12/11/2025)
Gareth, H. (2025). Marlene Dumas becomes first contemporary woman artist to join Louvre’s permanent collection. Ανακτήθηκε από theartnewspaper.com. (τελευταία πρόσβαση 12/11/2025)
Marlene Dumas: First Contemporary Woman Artist Acquired for Louvre Permanent Collection (2025). Ανακτήθηκε από artlyst.com. (τελευταία πρόσβαση 12/11/2025)
Karen K. Ho (2025). Marlene Dumas Painting Sells for $13.6 M. at Christie’s, a Record for a Living Female Artist. Ανακτήθηκε από artnews.com. (τελευταία πρόσβαση 12/11/2025)
