Όταν ακούμε τη λέξη “φάτνη”, στο μυαλό μας έρχεται αυτόματα η εικόνα από ένα παχνί. Σε αυτό βρίσκονται συνήθως καθισμένοι ο Ιωσήφ με την Μαρία και ανάμεσά τους ο νεογέννητος Χριστός. Δίπλα τους τα ζώα ζεσταίνουν με τα χνώτα τους το βρέφος, ενώ οι βοσκοί πλησιάζουν για να προσκυνήσουν. Ψηλά στον ουρανό λάμπει το αστέρι που φωτίζει τη φάτνη και καθοδηγεί τους μάγους από μακριά.
Φέτος, όμως, ο γλύπτης Ρούντι Μπάνβαρντ αποφάσισε να δημιουργήσει μια τελείως διαφορετική φάτνη τοποθετώντας τον Ιωσήφ και την Μαρία σε μια… φυλακή.
Η φάτνη της φυλακής
Παρατηρώντας το έργο, καταλαβαίνουμε πως δεν πρόκειται για μια κλασική σκηνή γέννησης, αφού οι πρωταγωνιστές δεν βρίσκονται στο στάβλο αλλά στην αίθουσα επισκέψεων μιας φυλακής. Η Μαρία με το μωρό στην αγκαλιά επισκέπτονται τον φυλακισμένο Ιωσήφ. Δίπλα τους στέκονται δύο αστυνομικοί και ένας δικηγόρος με χαρτοφύλακα και γυαλιά ηλίου. Οι τρεις τους αντικαθιστούν τους βοσκούς της παραδοσιακής φάτνης και αποτελούν τους μάρτυρες του γεγονότος.
Η σκηνή τοποθετείται στο εσωτερικό μιας παλιάς τηλεόρασης. Επάνω της λάμπει το αστέρι της Βηθλεέμ δίπλα στο οποίο θα έπρεπε να εικονίζονται οι άγγελοι. Σε αυτήν την περίπτωση, οι άγγελοι έχουν αντικατασταθεί από δύο μουσικούς με λευκά ενδύματα, καπέλα, γυαλιά ηλίου και ηλεκτρικές κιθάρες. Ο καλλιτέχνης έχει εμπνευστεί τους μουσικούς από το αμερικανικό ροκ συγκρότημα ZZTop.
Η τηλεόραση αντικαθιστά το παχνί
Ο καθολικός ιερέας της φυλακής της Καρλσρούης δηλώνει πως η ιδέα της τηλεόρασης να χρησιμοποιηθεί ως παχνί ήταν “λαμπρή”. Η τηλεόραση άλλωστε σαν συσκευή είναι πολύ σημαντική για τους φυλακισμένους. Εκτός του ότι αποτελεί έναν τρόπο ενημέρωσης σχετικά με όσα συμβαίνουν στον έξω κόσμο, η εισαγωγή τους στις φυλακές μείωσαν δραματικά τις καθημερινές συγκρούσεις.
Το μήνυμα του καλλιτέχνη
Ο γλύπτης δήλωσε στην Ευαγγελική Υπηρεσία Τύπου (epd) πως στόχος του είναι να μεταφέρει την ιστορία, που έχει ειπωθεί αμέτρητες φορές, στη δική του εποχή. Εξάλλου, σύμφωνα με τον Λουκά, οι πρώτοι που επισκέφτηκαν τον Χριστό στη φάτνη ήταν οι βοσκοί, που εκείνη την εποχή θεωρούνταν ανέντιμοι και βρίσκονταν στο περιθώριο. Έτσι, ακριβώς και σήμερα υπάρχει μεγάλος αριθμός ανθρώπων που ζουν περιθωριοποιημένοι με κάποιους κιόλας να εκτίουν την ποινή τους στις φυλακές.
Πέραν αυτών, τονίζει πως η ιστορία της γέννηση του Ιησού δεν είναι μια “ρομαντική οικογενειακή ιστορία, αλλά μια σκληρή πραγματικότητα”. Αυτήν την πραγματικότητα καλούνται να αντιμετωπίσουν πολλοί άνθρωποι της εποχής μας. Έτσι, με το έργο του επιθυμεί να προκαλέσει τη σκέψη και την αντίδραση του κοινού.
Οι προηγούμενες δημιουργίες του καλλιτέχνη
Κάθε χρόνο, ο Γερμανός γλύπτης απεικονίζει τη χριστουγεννιάτικη ιστορία με διαφορετικό τρόπο. Έτσι, τα προηγούμενα χρόνια είχε επιλέξει ένα βενζινάδικο, έναν σιδηροδρομικό σταθμό και ένα εργοτάξιο, ενώ φέτος επέλεξε μια φυλακή. Ο ίδιος λαξεύει τις μορφές σε ξύλο φλαμουριάς και στο τέλος τις περνάει ένα γυαλιστερό χρώμα. Τα έργα του εκτίθενται σε διάφορα μουσεία, όπως το Βαυαρικό Εθνικό Μουσείο του Μονάχου.
Η “φάτνη της φυλακής” εκτίθεται στις φυλακές της Καρλσρούης από την Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό το άρθρο:
Ρηγούτσου Μ. (2020), Ο Ιωσήφ και η Μαρία στη φυλακή. Ανακτήθηκε από https://www.dw.com/el/ο-ιωσήφ-και-η-μαρία-στη-φυλακή/a-55800101 (τελευταία πρόσβαση 22/12/20)
Süß-Demuth C. (2020) Maria und Josef im Knast – Bildhauer Rudi Bannwarth verbindet Krippen-Schnitzkunst mit Sozialkritik. Ανακτήθηκε από sonntagsblatt.de/maria-josef-krippenkunst-rudi-bannwarth (τελευταία πρόσβαση 22/12/20)
