Ως προσωπικότητες διαφέρουμε με τους άλλους ανθρώπους, είτε λίγο, είτε πολύ. Κάποιοι επιθυμούν να κάνουν συγκεκριμένα πράγματα, χωρίς να τολμούν συνεχώς το κάτι διαφορετικό στην προσέγγισή τους. Για παράδειγμα, μπορεί να πηγαίνουν στη δουλειά το πρωί από τον ίδιο δρόμο, ή να ψωνίζουν από το ίδιο κατάστημα τις περισσότερες φορές. Κάποιοι άλλοι νιώθουν την ανάγκη να αλλάζουν τακτικά τον τρόπο που κάνουν κάτι ή/και να επιχειρούν να βιώσουν καινούριες καταστάσεις στη ζωή τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όταν κανείς ξεκινάει μία νέα δραστηριότητα ή όταν δοκιμάζει νέους τρόπους επίλυσης ενός προβλήματος που αντιμετώπισε στο παρελθόν. Αυτό έχει να κάνει με ένα χαρακτηριστικό προσωπικότητας, γνωστό ως δεκτικότητα στην εμπειρία.
Δεκτικότητα στην εμπειρία και μοντέλο προσωπικότητας των 5 παραγόντων:
Η δεκτικότητα στην εμπειρία συμπεριλαμβάνεται στο μοντέλο της προσωπικότητας των 5 παραγόντων (Five-Factor Model of Personality, ή αλλιώς Big Five). Εκτός από τη δεκτικότητα, οι υπόλοιποι παράγοντες είναι η εξωστρέφεια, ο νευρωτισμός, η προσήνεια και η ευσυνειδησία. Η έρευνα έχει δείξει ότι αυτό το μοντέλο μπορεί να προβλέψει την έκβαση της ζωής σε διάφορους τομείς, όπως την ψυχική και σωματική υγεία, την εργασία, το σχολείο και τις κοινωνικές σχέσεις. Η δεκτικότητα υποδηλώνει την προθυμία να βιώσουμε νέες καταστάσεις και ιδέες γενικότερα. Όσοι έχουν υψηλά ποσοστά αυτού του χαρακτηριστικού, επιδιώκουν μία πληθώρα από μη οικείες εμπειρίες και δίνουν προσοχή σε αυτά που αισθάνονται, σε σχέση με όσους δεν είναι τόσο ανοιχτοί στο νέο στοιχείο. Αντιθέτως, όσοι δεν προτιμούν την επιδίωξη νέων καταστάσεων, συνήθως αρέσκονται σε ρουτίνες και σε όσα νιώθουν οικεία.
Επίσης, όταν προσεγγίζουν νέα πράγματα, το κάνουν με προσοχή, προτιμώντας τη συνέπεια. Σε μία δραστηριότητα, πράττουν, δηλαδή, με τον τρόπο που γνωρίζουν, μένοντας συνεπείς σε αυτό. Τους είναι δύσκολο να έρθουν αντιμέτωποι με αλλαγές. Αυτό μπορεί να τους “στοιχίσει” σημαντικές ευκαιρίες για ανάπτυξη, όπως στα επαγγελματικά τους. Βέβαια και η αντίπερα όχθη χρειάζεται προσοχή. Συγκεκριμένα, όσοι έχουν μεγαλύτερα επίπεδα δεκτικότητας, είναι πιο πιθανό να πειραματιστούν με ναρκωτικά, κυρίως μαριχουάνα και έκσταση.
Χαρακτηριστικά δεκτικότητας στην εμπειρία:
Όσοι διακατέχονται από τη δεκτικότητα σε υψηλό βαθμό, έχουν περισσότερη φαντασία και δημιουργικότητα, καθώς τολμούν να οραματιστούν και να υλοποιήσουν αυτό που επιθυμούν, ακόμα και με ένα διαφορετικό τρόπο από τα συνηθισμένα. Ακόμη, επιδεικνύουν μεγάλη περιέργεια και έχουν μεγαλύτερη εκτίμηση για την αισθητική και την ομορφιά. Παράλληλα, ενδιαφέρονται για καλλιτεχνικές επιδιώξεις. Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί ότι είναι ευφυείς και γνώστες. Συγκεκριμένα, τους αρέσει να σκέφτονται αφηρημένες έννοιες, όπως η ελευθερία. Αυτό, με τη σειρά του, τους οδηγεί στην απόλαυση που εκδηλώνουν στο άκουσμα νέων ιδεών. Όπως είναι προφανές, είναι περιπετειώδεις, καθώς επιλέγουν να δοκιμάζουν νέες εμπειρίες και προκλήσεις.
Πηγές:
- Μοντέλο προσωπικότητας 5 παραγόντων: Η χρησιμότητά του στην εργασία. Ανακτήθηκε από https://www.psychology.gr/ (τελευταία πρόσβαση 14/02/2022 στις 20:30)
- How Openness Affects Your Behavior. Ανακτήθηκε από https://www.verywellmind.com/ (τελευταία πρόσβαση 14/02/2022 στις 20:30)
- Openness. Ανακτήθηκε από https://www.psychologytoday.com/intl (τελευταία πρόσβαση 14/02/2022 στις 20:30)
