Το νερό με χημικό τύπο Η2Ο, είναι το σημαντικότερο χημικό συστατικό που συμμετέχει στις λειτουργίες των ζώντων οργανισμών. Ένα διάστημα λίγων ωρών χωρίς ενυδάτωση αρκεί ώστε να χάσουν τη ζωή τους άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, όπως βρέφη. Ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται από 70% νερό, στα πρώτα στάδια της ζωής, το οποίο χάνει σταδιακά κατά την ενήλικη ζωή. Το νερό είναι δείκτης υγείας, όσο περισσότερο ενυδατωμένος είναι ο οργανισμός, συνήθως τόσο υγιείς είμαστε. Η επαρκής ενυδάτωση βελτιώνει και τη μεταβολική μας ηλικία.
Ανάγκες σε νερό
Ο μέσος ενήλικα χρειάζεται περίπου 2 λίτρα (γυναίκες) – 2,8 λίτρα (άνδρες) νερού ημερησίως. Οι ανάγκες αλλάζουν σύμφωνα με το σωματικό μέγεθος, την καθημερινή δραστηριότητα, την άσκηση, την εποχή, το κλίμα. Όταν το προσλαμβανόμενο νερό ισούται με το αποβαλλόμενο, τότε υπάρχει υδατική ισορροπία. Ο μέσος ενήλικας χρειάζεται 1 ml νερού για κάθε προσλαμβανόμενη θερμίδα ενέργειας.
Ρύθμιση νερού
Το νερό στον οργανισμό διατηρείται σε φυσιολογικά επίπεδα μέσω των νεφρών. Ενυδάτωση ή νορμοΫδάτωση υπάρχει όταν τα επίπεδα νερού στο σώμα μας είναι φυσιολογικά. Αφυδάτωση ή υποΫδάτωση υπάρχει όταν υφίσταται απώλεια νερού. Ενώ υπερυδάτωση συμβαίνει, όταν υπάρχει κατακράτηση νερού στους ιστούς, άνω των φυσιολογικών επιπέδων.
Υπάρχουν 4 υδατικά διαμερίσματα στον οργανισμό μας. Το ενδοκυττάριο το οποίο είναι σημαντικό για τις κυτταρικές λειτουργίες. Το διακυττάριο, το ενδοαγγειακό και τα διάφορα υδατικά διαμερίσματα (εγκεφαλονωτιαίο υγρό, υγρά οφθαλμών, υγρά ώτων ), τα οποία αποτελούν το εξωκυττάριο υγρό. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως ελάττωση του όγκου του αίματος μπορεί να επιδράσει αρνητικά στην ικανότητα αντοχής, σε άτομα που ασκούνται.
Αφυδάτωση
Είτε αν αυτή είναι απόρροια αυξημένης απώλειας νερού, είτε μειωμένης πρόσληψης. Όταν αφυδατωνόμαστε το αίμα συμπυκνώνεται , με αποτέλεσμα να γίνεται υπέρτονο. Το αίμα τείνει να απορροφήσει νερό από τα κύτταρα. Οι ωσμωυποδοχείς (κύτταρα του υποθαλάμου), αντιδρούν στη συμπύκνωση των υγρών, απελευθερώνοντας μία ορμόνη, την αντιδιουρητική ή ADH. Η ADH μέσω του αίματος φθάνει στους νεφρούς και τους «αναγκάζει» να απορροφήσουν περισσότερο νερό. Έτσι μειώνεται η διούρηση.
Η δίψα είναι συνήθως καλός δείκτης των αναγκών μας σε νερό, αλλά όχι πάντα. Κατά τη διάρκεια άσκησης σε θερμό περιβάλλον πρέπει να καταναλώνεται συστηματικά νερό.
Λειτουργίες νερού στο σώμα μας
- Το νερό αποτελεί το βασικό συστατικό του αίματος. Το οποίο είναι ο σημαντικότερος μεταφορέας οξυγόνου, θρεπτικών συστατικών και ορμονών προς τα κύτταρα.
- Το νερό είναι απαραίτητο για την ομαλή λειτουργία των αισθήσεων.
- Προστατεύει το νωτιαίο μυελό και τον εγκέφαλο, επειδή είναι ασυμπίεστο.
- Το νερό αποτελεί το βασικό δομικό συστατικό του κυτταροπλάσματος.
- Το νερό ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος. Αποτελεί το βασικό συστατικό του ιδρώτα, ο οποίος μέσω της εξάτμισης βοηθά στην αποβολή της περίσσειας θερμότητας από το σώμα. Εξαιρετικά σημαντική λειτουργία για όσους αθλούνται.
- Διατηρεί την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ νερού και ηλεκτρολυτών. Κάθε αλλαγή στη συγκέντρωση των ηλεκτρολυτών , επηρεάζει αρνητικά τις κυτταρικές λειτουργίες.
Ηλεκτρολύτες
Ονομάζονται οι ουσίες οι οποίες βρισκόμενες σε ένα διάλυμα μπορούν να δημιουργήσουν ηλεκτρικό ρεύμα. Τα οξέα, οι βάσεις και τα άλατα είναι ηλεκτρολύτες. Οι σπουδαιότεροι ηλεκτρολύτες στα σωματικά υγρά είναι το νάτριο, το κάλιο, το χλώριο, το μαγνήσιο, το ασβέστιο, το διττανθρακικό ιόν και το θειικό ιόν.
Το νάτριο, το κάλιο και το χλώριο βρίσκονται σε πόσιμα διαλύματα τα οποία χρησιμοποιούνται για την αφυδάτωση, κατά τη διάρκεια της άσκησης.
Νάτριο: θετικό ιόν στο εξωκυττάριο υγρό, συμβάλει στη μυϊκή συστολή και στην ομοιόσταση του όγκου του αίματος. Έλλειψή του, προκαλεί μυϊκές κράμπες, ναυτία, έμετο, ανορεξία, ίλιγγο, σπασμούς ακόμη και κώμα. Υπερπρόσληψη νατρίου, προκαλεί υπέρταση.
Χλώριο: το κυριότερο αρνητικό ιόν στο εξωκυττάριο υγρό. Σχηματίζει το υδροχλωρικό οξύ στο στόμαχο. Έλλειψή του, προκαλεί σπανίως έμετο με απώλεια υδροχλωρικού οξέος και σπασμούς. Υπερπρόσληψη χλωρίου, προκαλεί υπέρταση, συνδυαστικά με υπερπρόσληψη νατρίου.
Κάλιο: είναι το κυριότερο θετικό ιόν στο ενδοκυττάριο υγρό, μεταφέρει τη γλυκόζη στα κύτταρα. Έλλειψή του προκαλεί, υποκαλιαιμία, ανορεξία, μυϊκές κράμπες, απάθεια, παθολογική καρδιακή συχνότητα. Υπερπρόσληψη καλίου προκαλεί, αναστολή καρδιακής λειτουργίας.
Εξερχόμενοι σύνδεσμοι:https://www.iatropedia.gr/diatrofi/exi-tropoi-gia-na-apofygete-tin-afydatosi/107246/
Εσωτερικοί σύνδεσμοι:https://maxmag.gr/soma-igia/magnisio-kai-askisi/
Πηγές άρθρου:
Melvin H. Williams, Διατροφή Υγεία, Ευρωστία & Αθλητική Απόδοση, επιμέλεια: Συντώσης Λ., μτφρ.: Αναστασίου Κ., κεφ.: Νερό, Ηλεκτρολύτες και Θερμορύθμιση, εκδόσεις Π.Χ. ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ ΕΠΕ, Β’ Ανατύπωση (2010), Αθήνα
