Όλοι γνωρίζετε για την Γενοκτονία του Ελληνισμού το 1922 που ήταν από τις χειρότερες καταστροφές της παγκόσμιας ιστορίας του 20ου αιώνα. Τα τραγικά γεγονότα σημάδεψαν εκατομμύρια Έλληνες της Μικράς Ασίας, γνωστή η Μικρασιατική Καταστροφή. Έχουν γραφτεί πολλά ιστορικά βιβλία για το τι έγινε τότε. Κάποιοι συγγραφείς έχουν γράψει και αληθινές ιστορίες που συνέβησαν σε εκείνα τα χρόνια της γενοκτονίας. Οι αφηγήσεις από τους συγγενείς των απογόνων συγκινούν και οι μνήμες από εκείνα τα τραγικά γεγονότα μένουν για πάντα ζωντανές. Η λίστα των βιβλίων είναι μεγάλη που δεν γίνετε να τα γράψω μόνο σε ένα άρθρο. Ας δούμε λοιπόν κάποια από τα αριστουργήματα της ελληνικής λογοτεχνίας που μιλάνε για την προσφυγιά και την καταστροφή εκείνη της εποχής.
Το Δάκρυ της Ανατολής της Αναστασίας Κιλάρογλου
Η συγγραφέας μιλάει για μια αληθινή ιστορία. Την ιστορία του Μιχάλη που ήταν Αρμένιος από το Βιλαέτι της Σεβαστείας και της Αναστασίας από την Αραβησσό της Καππαδοκίας. Και οι δύο θύματα της γενοκτονίας όταν αποφάσισε η Οθωμανική Αυτοκρατορία να τους εξοντώσει. Η συγγραφέας μας ταξιδεύει σε εκείνα τα χρόνια στην Ανατολή όπου χριστιανοί και μουσουλμάνοι ζούσαν αρμονικά μαζί μέχρι που ήρθε βίαια η καταστροφή.
Απόσπασμα από το βιβλίο
Ποτάμια δάκρυα, δάκρυα με κραυγές δυνατές, και το βλέμμα του γίνεται βλέμμα απόγνωσης. Ελπίζει σε ένα τέλος, ελπίζει να μετανιώσουν αυτοί οι μοχθηροί άνθρωποι και να φύγουν κατάκοποι και αηδιασμένοι για την πράξη τους από εκείνο το σημείο. Μα κανείς δεν εγκαταλείπει. Ακούγονται τα σπαθιά μέσα στο σκοτάδι να χαράζουν και να τρυπούν σάρκες. Τα κοντάκια των όπλων να θρυμματίζουν κεφάλια και οι κραυγές του πόνου και της φρίκης να πνίγονται μέσα στη βροχή κάτω στο φαράγγι.
Το Πετράδι της Ιωνίας των Γιάννη & Μαρίνα Αλεξάνδρου
Το Πετράδι της Ιωνίας είναι ένα μυθιστόρημα που δεν θα θέλετε να αφήσετε απο τα χέρια σας. Ένα πολύ καθηλωτικό ιστορικό μυθιστόρημα! Οι συγγραφείς μας ταξιδεύουν μαζί με τους ήρωες στην Σμύρνη, στα βάθη της Ανατολής, στο Ισπαχάν και στην Αρμενία μέχρι που έρχεται η καταστροφή και όλα βάφονται κόκκινα.
Απόσπασμα από το βιβλίο
Πάρε το ρουμπίνι, φόρα το!!Φόρα το, αγάπη μου, κρύψ’το στον κόρφο σου και αν χαθούμε πούλα το για να ζήσεις εσύ και τα παιδιά. Να σωθείτε….Είναι σκληρό κι ανεκτίμητο πετράδι!!! Κόκκινο σαν το αίμα που τρέχει και χύνεται στους δρόμους της Σμύρνης. Λαμπερό σαν την φωτιά που καίει τα σπίτια, τις αποθήκες και το λιμάνι. Πολύτιμο σαν την αγάπη και τις θύμησες. Εγώ, Σοφίκα, στα στήθη είχα τη καρδιά, ήρθες και μου την πήρες.
Το Κορίτσι από την Σαμψούντα της Σόφης Θεοδωρίδου
Η συγγραφέας μας διηγείται την ιστορία της Καλλιόπης από την Σαμψούντα. Μια αληθινή ιστορία για τα παιδικά της χρόνια, τις κακουχίες που επιλέγει η μοίρα για εκείνη και φυσικά το δυνατό έρωτα που έρχεται να της δώσει φτερά. Επίσης μας διηγείται μέσω της ηρωίδας την ιστορία των ανθρώπων που ξεριζώθηκαν από τον τόπο τους και πάλεψαν.
Όταν οι Άγγελοι πέθαιναν στην Σμύρνη
Ο συγγραφέας διηγείται ιστορίες απλών ανθρώπων, Ελλήνων και Τούρκων, πριν και κατά τη διάρκεια της Καταστροφής. Στο ‘Όταν οι Άγγελοι πέθαιναν στην Σμύρνη ο συγγραφέας χρησιμοποιεί έναν τρόπο γραφής εμπλουτισμένο με θεατρικά στοιχεία, όπως οι πολλαπλοί διάλογοι, οι σκηνοθετικές πληροφορίες και οι λεπτομερείς περιγραφές. Επίσης παρουσιάζει τις ζωές Ελλήνων και Τούρκων της Μικράς Ασίας την εποχή της Μεγάλης Καταστροφής. Κυριαρχεί ο διάλογος και η περιγραφή της ζωής και των ρόλων των ηρώων. Οι αναδρομές στο παρελθόν μάς δίνονται από το συγγραφέα μέσω της ηρωίδας ‘Αντζελ Σάιμον-Συμεωνίδη, η οποία ερευνά τα αίτια της Τραγωδίας του 1922 στη σημερινή Σμύρνη.
Άγγιγμα από Πάγο της Δήμητρας Μανθεάκη
Η συγγραφέας μας διηγείται μια αληθινή ιστορία την περίοδο Αύγουστο-Σεπτέμβριο 1922. Το Άγγιγμα από Πάγο περιγράφει την ιστορία της οικογένειας της ηρωίδας Λουίζας και τον ξεριζωμό τους από την πατρίδα τους την Σμύρνη. Το βιβλίο είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που η συγγραφέας διηγείται με φόντο την μικρασιατική καταστροφή και τα χρόνια της προσφυγιάς που ακολούθησαν. Η συγγραφέας περιγράφει με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο τα συνταρακτικά γεγονότα που σημάδεψαν την καταστροφή της Σμύρνης.
Από το οπισθόφυλλο
Σμύρνη, Μάρτιος 1922. Ένα νεαρό, βαθιά ερωτευμένο ζευγάρι, η Λουίζα και ο Αλέξης, αρραβωνιάζεται. Την επόμενη το πρωί, ο Αλέξης συλλαμβάνεται ως λιποτάκτης του τουρκικού στρατού και στέλνεται στο μέτωπο, όπου χάνονται τα ίχνη του. Τούρκοι αρπάζουν τη δεκατριάχρονη αδελφή του και την οδηγούν στα βάθη της Ανατολίας…
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το άρθρο:
- Το Δάκρυ της Ανατολής. Ανακτήθηκε από: https://www.pna.gr/festival-peloponnisos/item/45661-diavasame-to-dakry-tis-anatolis-apo-tin-anastasia-kilaroglou (Τελευταία Πρόσβαση 25.09.2020).
- Το Πετράδι της Ιωνίας. Ανακτήθηκε από: https://www.ianos.gr/to-petradi-tis-ionias (Τελευταία Πρόσβαση 25.09.2020).
- Όταν οι Άγγελοι πέθαιναν στη Σμύρνη. Ανακτήθηκε από: http://www.greek-language.gr/digitalResources (Τελευταία Πρόσβαση 25.09.2020).
- Άγγιγμα από Πάγο. Ανακτήθηκε από: https://www.stathmosbooks.gr/aggigma-apo-pago (Τελευταία Πρόσβαση 25.09.2020).
