“Μειδιάστε παρακαλώ!” είπε ο φωτογράφος. Ήταν η στιγμή που η οικογένεια “συμμαζευόταν”: o σεβάσμιος πατήρ, βλοσυρός, ίσωνε τη γραβάτα του, ενώ η μήτηρ διόρθωνε το γιακά και το ψάθινο καπελάκι του υιού της, τη στιγμή που ο μικρός, από μέσα του, βλαστημούσε τη μαύρη του τη μοίρα για την ταλαιπωρία που τον υπέβαλε η μάνα του, ανυπομονώντας για τη στιγμή που θα πάει στην αλάνα να πάιξει ποδόσφαιρο ή στο σπίτι για να διαβάσει το Μικρό Ήρωα.
Το αποτέλεσμα αυτής της “ταλαιπωρίας” για το παιδί, ήταν η περίφημη οικογενειακή φωτογραφία. Αυτή που θα κοσμούσε, μαζί με τα σεμεδάκια, την κρυστάλλινη φρουτιέρα με τα φοντάν, και τη φωτογραφία του θείου στη Γερμανία, το “καλό σαλόνι” του σπιτιού -αυτό που άνοιγε τις πόρτες του μόνο σε γιορτές και “επίσημες περιστάσεις όπως ονομαστικές εορτές, προξενιά κλπ-.
Από τις εποχές εκείνες έχει περάσει πάνω από μισός αιώνας, και μέσα σε αυτή την περίοδο μεσολάβησε η επανάσταση στο χώρο της φωτογραφίας. Η φορητή φωτογραφική μηχανή μαζικοποιήθηκε και έγινε προσιτή στον καθένα, αργότερα εντάχθηκε στην κινητή τηλεφωνία, και με την επέλαση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και την εξέλιξη των φορητών τηλεφωνικών συσκευών, η φωτογραφία αποτελεί πλέον καθημερινό φαινόμενο.
Ο μέσος άνθρωπος καθημερινά τραβάει δεκάδες φωτογραφίες -από τον εαυτό του μέχρι το μεσημεριανό του γεύμα-, η πλειοψφία των οποίων καταλήγει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προς τέρψιν των διαδικτυακών φίλων, μα και της αυταρέσκειας του χρήστη. Και μάλιστα, αποτελέσματα ψυχιατρικών ερευνών απέδειξαν πως η τάση να βγάζουμε πολλές φορές την ημέρα φωτογραφίες τον εαυτό μας -οι γνωστές σε όλους “selfies”-, αποτελεί φαινόμενο άξιο ερεύνης από την επιστήμη… Ψυχική διαταραχή με λίγα λόγια.
Δε γνωρίζω προσωπικά κατά πόσο η συγκεκριμένη έρευνα ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αλλά μπορώ να πω με σιγουριά πως τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται από τους δημιουργούς της έχουν βάση, και αυτό γίνεται και εμφανές αν κοιτάξουμε κάποιες “selfies” εντός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης: φωτογραφίες προσεγμένες -ακόμη και αν υποτίθεται πως είναι αυθόρμητες-, με επιμελημένο μακιγιάζ ή χτένισμα, και επεξεργασμένες με ειδικά φίλτρα που εξαφανίζουν τυχόν ατέλειες και δίνουν λάμψη στο φωτογραφιζόμενο. Οι εταιρίες κατασκευής εφαρμογών έχουν γεμίσει για το σκοπό αυτό το διαδικτυακό κόσμο με τέτοιου είδους εφαρμογές. Έτσι, με μια προσεκτική ματιά, ο καθείς εξ ημών μπορεί να διαπιστώσει, πως ακόμη και σε περιπτώσεις που οι φωτογραφιζόμενοι φαίνονται ατημέλητοι, στην ουσία έχουν προετοιμαστεί κατάλληλα πριν τραβήξουν την εικόνα, και πολλές φορές το αποτέλεσμα έχει περαστεί από φίλτρο πριν ανέβει σε κάποιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Όλα αυτά τελικά αποτελούν κάποιου είδους “στήσιμο” της φωτογραφίας, έτσι ώστε να μοιάζει ιδανική, όπως ακριβώς “στηνόταν” και μία οικογένεια του παλιού καιρού για να φωτογραφηθεί από το φωτογράφο της γειτονιάς της, προς μεγάλη δυσαρέσκεια του μικρού γιου, ο οποίος δεν άντεχε την προετοιμασία και την ακινησία της στιγμής αυτής…
Μήπως όμως τελικά ο μικρός της εποχής εκείνης ήταν πολύ πιο χαλαρός και ήρεμος, από τον ενήλικα του σήμερα που προσπαθεί να βγάλει μία “selfie”; Ίσως! Γιατί κάποτε, αν και ενδιαφερόντουσαν για το φαίνεσθαι, δεν ήταν τόσο προσηλωμένοι σε αυτό όσο σήμερα…
https://www.youtube.com/watch?v=C96RAVQFxKA
