Το ιώδιο ανήκει στα υπέρ –ιχνοστοιχεία, αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται στο σώμα μας σε ελάχιστες ποσότητες, αλλά απαραίτητες για τον οργανισμό. Το ανθρώπινο σώμα περιέχει 20 – 30 mg ιωδίου. Άνω του 75% της ποσότητας του ιωδίου βρίσκεται στο θυρεοειδή αδένα. Το υπόλοιπο 25% κατανέμεται στο σώμα, ιδίως στο αίμα, στο μαστικό αδένα και στο γαστρικό βλεννογόνο.
ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΕΚΚΡΙΣΗ
Το ιώδιο βρίσκεται στο μεγαλύτερο ποσοστό του σε ελεύθερη μορφή, συνδεδεμένο με πρωτεΐνες. Το ιώδιο απεκκρίνεται μέσω της διούρησης και των κοπράνων.
ΤΡΟΠΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Το ιώδιο αποθηκεύεται στο θυρεοειδή αδένα, ο οποίος βρίσκεται στο λαιμό. Ανά πάσα στιγμή ρυθμίζει το μεταβολισμό, στο κρύο, τη ζέστη, την άσκηση, το θυμό, τη χαρά, το φόβο. Ο θυρεοειδής πήρε το όνομά του, λόγω του σχήματος του θυρέου (ασπίδα, οικόσημο). Από το θυρεοειδή το ιώδιο χρησιμοποιείται για τη σύνθεση δύο ορμονών, της Τ3 (τριιωδοθυρονίνης) και της Τ4 (θυροξίνης), οι αριθμοί 3 και 4 αναφέρονται στα άτομα ιωδίου που περιέχονται σε κάθε ορμόνη. Για το μεταβολισμό του ιωδίου σημαντικό (υπέρ) ιχνοστοιχείο αποτελεί το σελήνιο.
ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ
Για βρέφη έως 6 μήνες ζωής η επαρκής ποσότητα είναι ίση με 110 μg/ ημέρα. Για βρέφη άνω των 6 μηνών η ποσότητα ανέρχεται στα 130 μg/ ημέρα. Επαρκής ποσότητα για εφήβους και ενήλικες είναι τα 150 μg/ ημέρα. Για γυναίκες σε εγκυμοσύνη η ποσότητα ανέρχεται στα 220 μg/ ημέρα, ενώ για γυναίκες σε γαλουχία φθάνει τα 290 μg/ ημέρα.
ΠΗΓΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ
Το ιώδιο περιέχεται στο νερό, απαντάται στα θαλασσινά (στρείδια, χτένια), στα μαλακόστρακα (αστακός), σε ψάρια αλμυρού νερού (σαρδέλες, τόνος). Συγκεκριμένα τα ψάρια αλμυρού νερού περιέχουν 300-3000 μg/ kg, ενώ τα ψάρια γλυκού νερού περιέχουν 20- 40 μg/kg.
Το ιώδιο το συναντάμε στο γάλα και τα αυγά των ζώων, αλλά η περιεκτικότητά τους σε ιώδιο εξαρτάται από τη διατροφή τους. Κάτι που ίσως δεν είναι γνωστό, είναι πως το ιώδιο εισέρχεται στη διατροφή μας μέσω των ιωδοφόρων, τα οποία χρησιμοποιούνται ως απολυμαντικά στις γαλακτοβιομηχανίες ή ως χρωστικές.
Υπάρχει και ποσότητα ιωδίου στα λαχανικά, αλλά εξαρτάται από το ιώδιο του εδάφους στο οποίο έχουν καλλιεργηθεί. Φυσικά ιώδιο μπορούμε να προσλάβουμε και από την άλγη (φύκια), σημαντική πηγή για τους αυστηρά χορτοφάγους. Ένα εξαιρετικό εγχώριο προϊόν άλγης είναι η σπιρουλίνα.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΙΩΔΙΟ
Ιωδιούχο αλάτι (1 κ.γ.) : 400 μg
Μπακαλιάρος (90 γρ.) : έως 145 μg
Ψωμί με αλάτι και συνεχή ανάμειξη (1 φέτα) : 142 μg
Τυρί cottage 2% λιπαρά (1/2 κούπα) : έως 71 μg
Γαρίδες (90 γρ.) : έως 37 μg
Αυγό (1) : έως 26 μg
Μοσχαρίσιος κιμάς (90 γρ.) : 8 μg
ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ
Ανεπάρκεια μπορεί να μην εμφανίζεται γενικά ανά τον κόσμο, έχει σχεδόν εξαλειφθεί μέσω της προσθήκης ιωδίου στο αλάτι. Ωστόσο άτομα που κατοικούν σε πολύ ορεινές περιοχές ή σε περιοχές κοντά σε ποτάμια, φαίνεται πως έχουν μειωμένη πρόσληψη, λόγω της μειωμένης περιεκτικότητας του εδάφους σε ιώδιο. Κυρίως αυτά τα άτομα μπορούν να εμφανίσουν βρογχοκήλη, με την οποία διογκώνεται ο θυρεοειδής αδένας. Η βρογχοκήλη εμφανίζεται επίσης σε αυξημένες ανάγκες θυρεοειδών ορμονών (εφηβεία, εγκυμοσύνη, γαλουχία). Βρογχοκήλη επίσης μπορεί να εμφανισθεί έπειτα από πρόσληψη υψηλών ποσοτήτων ιωδίου. Τοξικότητα για ενήλικες άνω των 1000 μg/ ημέρα, για παιδιά άνω των 300 μg /ημέρα.
Σε παιδιά η ανεπάρκεια σε ιώδιο σχετίζεται με μειωμένες γνωσιακές ιδιότητες. Η προσθήκη ιωδίου στη δίαιτα και η εφόρου ζωής λήψη συμπληρωμάτων ιωδίου, έχει αποδειχθεί πως προλαμβάνει τη νοητική υστέρηση.
Ανεπάρκεια ιωδίου κατά την εγκυμοσύνη, μπορεί να εμφανίσει κρετινισμό στα βρέφη. Ο κρετινισμός χαρακτηρίζεται από νοητική υστέρηση, τετραπληγία, κώφωση, μειωμένη ανάπτυξη.
Πηγές άρθρου:
https://www.drtsoukalas.com/thireoeidis_o_rithmistis_tou_metabolismou-su-147.html
Kathleen Mahan L., Escott-Stump S. Krause’s Κλινική Διατροφή. Μτφρ.: Χανιώτης Δ., Κωνσταντινίδου Μ. Τα Θρεπτικά Συστατικά και ο Μεταβολισμός τους. Σύσταση του σώματος σε Ανόργανα Συστατικά. Υπερ- Ιχνοστοιχεία, Ιώδιο (127-129). ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΙΤΣΑ. Αθήνα: 2014
