Όχι, δεν πρόκειται για πλάκα, ούτε για μια απλή υπερβολή. Πρόκειται για την σοβαρά αστεία και αστειευόμενα σοβαρή ταινία του Quentin Dupieux ονόματι Rubber, γυρισμένη το 2010. Ένα δημιούργημα που πιέζει τα όρια του τι θεωρούμε κινηματογραφική αφήγηση και του πώς πρέπει να τοποθετούμαστε ως θεατές απέναντι στον ίδιο τον κινηματογράφο.
Η Πλοκή (;)
Αμερικανική έρημος. Οι καρέκλες έχουν στηθεί. Μετά από έναν πρόλογο που έχει να κάνει με το πώς η ζωή διατρέχεται από την λογική του “χωρίς λόγο (no reason)” οι θεατές θα προμηθευτούν με κυάλια και θα κοιτάξουν μακριά. Τι θα δουν; Την ίδια ταινία που θα παρακολουθήσουμε και εμείς, δηλαδή το πώς ένα λάστιχο αυτοκινήτου αφυπνίζεται, αρχίζει και πατάει διάφορα πράγματα και ζώα, και ξυπνάει μέσα του η θέληση για φόνο. Και όταν δεν μπορεί να λιώσει κάτι πατώντας το, θα χρησιμοποιήσει τηλεκίνηση για να το ανατινάξει. Έτσι, θα πάει να μείνει σε ένα ξενοδοχείο (όπου θα πλένεται και θα κοιμάται σε κρεβάτι κανονικά), ενώ ο αστυνομικός κλοιός θα σφίγγει γύρω του. Και όλα αυτά υπό το βλέμμα των θεατών οι οποίοι -χωρίς λόγο- δηλητηριάζονται από τους παραγωγούς της υποτιθέμενης ταινίας.
Η Κριτική
Αν μπερδευτήκατε με την πλοκή, δεν πειράζει. Έτσι κι αλλιώς, όπως εξαγγέλλει και το ίδιο, το Rubber δεν ενδιαφέρεται για μια λογική συνέχεια στην αφήγηση, ούτε για έναν κινηματογραφικό ρεαλισμό. Στην πραγματικότητα, η ταινία του Dupieux καταφέρεται εναντίον όλων αυτών και για αυτό κιόλας και η εξωφρενική πλοκή της. Το νόημα -αν υπάρχει- βρίσκεται ακριβώς στην απουσία νοήματος, στο Παράλογο, στο absurde.
Παράλληλα με τον ανοιχτό παραλογισμό του, το Rubber καταπιάνεται με την έννοια του θεατή. Ουσιαστικά βλέπουμε κάποιους θεατές να βλέπουν μια ταινία, και η ταινία υφίσταται μόνο όσο είναι ζωντανοί οι θεατές. Ο μόνος λόγος που συνεχίζει και δεν τελειώνει νωρίτερα, είναι γιατί ένας θεατής δεν δηλητηριάστηκε και συνέχισε να παρακολουθεί. Βλέπουμε να κυριαρχεί ο σολιψισμός και η υποκειμενικότητα: υπάρχει μόνο αυτό που παρατηρώ και -ίσως- υπάρχει μόνο όσο το παρατηρώ.
Όλα αυτά ίσως δίνουν την εντύπωση πως το Rubber είναι μια φιλοσοφική και δύσκολη ταινία. Σε καμία περίπτωση. Πρόκειται μάλλον για ένα fun exploitation που προσφέρει διασκέδαση. Γιατί άλλωστε πόσο συχνά βλέπετε ένα λάστιχο να ανατινάζει ανθρώπινα κεφάλια με τηλεκίνηση;
Έτσι το δημιούργημα του Dupieux πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα ματιά πάνω στην φύση του ίδιου του κινηματογράφου και του θεατή, ένα σχόλιο πάνω στον ίδιο τον κινηματογραφικό ρεαλισμό. Ακόμα και αν μερικές φορές χάνεται μέσα στις πρωτότυπες ιδέες του και στο πώς ουσιαστικά προέχουν έναντι όλων των άλλων πτυχών της ταινίας, το Rubber σίγουρα αξίζει μια ματιά.
