Καθένας από εμάς κάνει ανά διαστήματα ανεπιθύμητες σκέψεις. Ωστόσο, όταν οι ανεπιθύμητες σκέψεις είναι ιδιαίτερα έντονες μπορούν να σηματοδοτήσουν σοβαρές ψυχικές καταστάσεις όπως αναμνήσεις στην διαταραχή του μετατραυματικού στρες έως την εμμονή αρνητική σκέψη στην κατάθλιψη και τις ψευδαισθήσεις στη σχιζοφρένεια. «Αυτά είναι μερικά από τα πιο έντονα συμπτώματα» αναφέρει ο νευροεπιστήμονας Michael Anderson του Πανεπιστημίου του Cambridge.
Μια έρευνα με επικεφαλής τον Anderson και τον νευροεπιστήμονα Taylor Schmitz, στο πανεπιστήμιο McGill, υποστηρίζει ότι αυτά τα συμπτώματα μπορεί να προέρχονται από διαταραγμένο μηχανισμό του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνος για την καταστολή των σκέψεων. Οι ερευνητές που μελετούν αυτόν τον τομέα επικεντρώνονται συνήθως στον προμετωπιαίο φλοιό, ο οποίος είναι ένα κέντρο ελέγχου που κατευθύνει τη δραστηριότητα άλλων περιοχών του εγκεφάλου. Ο Άντερσον και οι συνάδελφοί του παρατήρησαν ότι οι καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από ενοχλητικές σκέψεις, όπως η σχιζοφρένεια, συχνά συνεπάγονται με αυξημένη δραστηριότητα στον ιππόκαμπο (σημαντική περιοχή για την μνήμη). Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων όπως οι ψευδαισθήσεις αυξάνεται επίσης με αυτήν την αυξημένη δραστηριότητα.
Σε νέα έρευνα ο Anderson και οι συνάδελφοι του έβαλαν μια ομάδα από υγιείς συμμετέχοντες να μάθουν μια σειρά από ζεύγη λέξεων. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάστηκαν στους συμμετέχοντες λέξεις και έπρεπε είτε να τις ανακαλέσουν είτε να τις καταστείλουν. Όταν οι συμμετέχοντες κατέστειλαν τις σκέψεις τους, η δραστηριότητα στον προμετωπιαίο φλοιό ήταν αυξημένη ενώ στον ιππόκαμπο μειωμένη. Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν τον περασμένο Νοέμβριο στο Nature Communications, είναι σύμφωνα με ένα κύκλωμα του εγκεφάλου στο οποίο μια εντολή “stop” από τον προμετωπιαίο φλοιό καταστέλλει την δραστηριότητα του ιππόκαμπου.
Με την χρήση της μαγνητικής τομογραφίας, η ομάδα διαπίστωσε επίσης ότι τα επίπεδα του νευροδιαβιβαστή GABA (κύρια χημική ουσία που αναστέλλει τα σήματα στον εγκέφαλο) στον ιππόκαμπο των συμμετεχόντων προέβλεπαν την ικανότητά τους να καταστέλλουν τις σκέψεις.
Η μελέτη βοηθά να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ της μοριακής νευροεπιστήμης και της ανθρώπινης συμπεριφοράς. “Είναι ένα μεγάλο βήμα”, λέει ο νευροεπιστήμονας Brendan Depue του Πανεπιστημίου της Louisville, ο οποίος δεν συμμετείχε στην εργασία. «Το επόμενο βήμα είναι να κάνουμε μια μελέτη φαρμάκων», λέει ο Άντερσον. «Θα μπορούσαμε να κάνουμε τους ανθρώπους καλύτερους (στην καταστολή των σκέψεων), δίνοντάς τους φάρμακα που ενισχύουν το GABA;»
