Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ) γνωστή και ως υπερκινητικό σύνδρομο, είναι η συνηθέστερη νευροσυμπεριφορική διαταραχή της παιδικής ηλικίας. Τα πυρηνικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ είναι η απροσεξία, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα, που εξελίσσονται και αλλάζουν με την ωρίμανση του ατόμου.
Συχνά εμφανίζουν μειωμένη προσοχή, υπερκινητικότητα και παρορμητική συμπεριφορά, η οποία είναι πιο έντονη σε παιδιά μικρότερης ηλικίας, δυσκολία στη συγκέντρωση και στην προσοχή, δυσκολία στον έλεγχο παρορμήσεων. Ειδικότερα, στη σχολική ηλικία που οι απαιτήσεις αυξάνονται τα παιδιά παρουσιάζουν μαθησιακές δυσκολίες όπως στην ανάγνωση, στα μαθηματικά και την ορθογραφία. Το παιδί δεν συγκεντρώνεται, διακόπτει το μάθημα με ερωτήσεις η απαντάει μόνο του, δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες, χάνει πράγματα, μιλάει στο διπλανό του, είναι τις περισσότερες φορές όρθιο, του πέφτει η γόμα και το μολύβι συνέχεια, θέλει να κρατάει κάτι και να ασχολείται με αυτό. Αυτά είναι κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα περιπτώσεων με διάσπαση προσοχής.
Ωστόσο αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί με ποικίλους τρόπους. Αρχικά, καλό θα ήταν για τα παιδιά με ΔΕΠΥ είναι να έχουν οργανωμένο πρόγραμμα με ξεκάθαρους κανόνες και ρουτίνες, που το παιδί τα γνωρίζει εκ των προτέρων. Οι γονείς, λοιπόν, μπορούν να φτιάξουν μία λίστα καθηκόντων που έχει να κάνει το παιδί για την επόμενη μέρα μέχρι το παιδί να ”σβήσει” όλες τις ασκήσεις που έχει να διεκπεραιώσει . Περάστε ανά τακτά χρονικά διαστήματα να βεβαιωθείτε ότι όλα βαίνουν καλώς και αν χρειάζεται κάποια βοήθεια. Αφού βοηθήσουμε το παιδί στην οργάνωση και την ησυχία στο σωστό χρόνο και χώρο τότε απομακρυνόμαστε από το παιδί για να μάθει να διαβάζει μόνο του. Αν το παιδί σας π.χ. κάνει ορθογραφικά λάθη, δείτε τα μαζί, συζητήστε τα, βοηθήστε το να εντοπίζει τα λάθη του και να τα διορθώνει. Δεν έχει σημασία να παρουσιάζει τα τέλεια γραπτά στο σχολείο, αλλά να μαθαίνει και να μην παρατάει μισές τις ασκήσεις να προσπαθεί και να πηγαίνει ”γραμμένος”. Σιγουρευτείτε ότι έχει βάλει τα απαραίτητα στην τσάντα του και ότι δεν έχει ξεχάσει τα τετράδια του στο σπίτι.
Επιπλέον προσπαθήστε να μην κρίνετε, δώστε μια δεύτερη ευκαιρία, μην το αποδοκιμάζετε . Εστιάστε στην επιθυμητή συμπεριφορά και επιβραβεύστε την καλή συμπεριφορά. Για την αντιμετώπιση αυτών των μαθησιακών δυσκολιών βοηθάει αρκετά οποιοδήποτε παιχνίδι που απαιτεί τη μνήμη και την προσοχή του παιδιού. Το παιδί περιμένει τη σειρά του και ακολουθεί κανόνες που βοηθούν στην αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ. Τέτοια παιχνίδια είναι η μονόπολη, το παζλ, το φιδάκι, μάντεψε ποιος, μικροί γιατροί, λαβύρινθοι κλπ. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι πρωταρχικός σκοπός του παιχνιδιού είναι να ψυχαγωγήσει το παιδί. Μέσα από το παιχνίδι συζητάμε τις επιτυχίες (ανέβασμα σκάλας) και τις αποτυχίες (κατέβασμα φιδιού) και γινόμαστε παράδειγμα με τη συμπεριφορά μας, ειδικά στις αποτυχίες. Βοηθάμε τα παιδιά να εξασκηθούν στη διαχείριση της αποτυχίας και τονίζουμε την ανάγκη να ξεπεράσουμε γρήγορα την απογοήτευση. Φυσικά αν καμία δραστηριότητα δε βοηθήσει πλήρως το παιδί απευθυνόμαστε σε κάποιο δημόσιο κέντρο διάγνωσης (ΚΕΔΔΥ) για ενισχυτική διδασκαλία με ειδικό θεραπευτή- παιδαγωγό. Αυτό πρέπει να γίνεται όσο το δυνατό πιο άμεσα και νωρίς ώστε να μην δημιουργούνται μεγάλα μαθησιακά κενά στο παιδί.
Εν κατακλείδι είτε ένα παιδί είναι λαμπρό, είτε είναι συμπονετικό, ή έχει φοβερή φαντασία, το διαφορετικό είναι καλό. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ μας θυμίζουν πως η διαφορετικότητα είναι το αλατοπίπερο της ζωής. Το να μάθουμε να εκτιμούμε και να δεχόμαστε πολλές διαφορετικές προσωπικότητες είναι μια κοινωνική ιικανότητα ζωής, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες!
