Monopoly
Η Monopoly είναι ένα από τα δημοφιλέστερα επιτραπέζια παιδικά παιχνίδια που μας συντροφεύει μέχρι και την ενήλικη ζωή μας. Στην σύγχρονη ιστορία έχει καταφέρει να αποκτήσει παγκόσμια απήχηση κερδίζοντας το ενδιαφέρον εκατομμυρίων παιδιών. Αυτό μάλιστα φαίνεται και από το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα εξελίσσεται και βγάζει στην αγορά και νέες εκδόσεις (Αυτοκρατορία, Casino, Disney, Star Wars, Spiderman, Θησαυροί της Ελλάδας κ.α.).
Η Monopoly είναι ένα παιχνίδι προσομοίωσης του τρόπου λειτουργίας της αγοράς. Μας μαθαίνει ήδη από μικρή ηλικία να αγαπάμε το ρίσκο και τον ανταγωνισμό. Μέσω του παιχνιδιού αναπτύσσουμε στρατηγικές δεξιότητες προκειμένου να συγκεντρώσουμε στα χέρια μας πολλά ακίνητα και πλούτο.
Ιστορία
Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή της δημιουργίας της ήταν έμπνευση του Charles Darrow. Ένας δραστήριος και πολυμήχανος νέος επιχειρηματίας, ο οποίος ήλπιζε ότι με αυτή την ανακάλυψη θα έβγαινε από τη συνθήκη φτώχειας (μέσα 1920) και θα αποκτούσε περιουσία.
H πραγματική ιστορία όμως είναι διαφορετική. Χρονολογείται στα τέλη του 1800 όταν μια δυναμική και μαχητική γυναίκα η Elizabeth Magie εργαζόταν ως στενογράφος και γραμματέας. Παράλληλα ασχολείτο με την ποίηση και πάλευε για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών.
Προσπάθησε μέσα από την καινοτόμα ανακάλυψή της του επιτραπέζιου παιχνιδιού να μεταλαμπαδεύσει την πολιτική και οικονομική φιλοσοφία του Henry George. Ήταν ένας αρκετά προοδευτικός διανοούμενος. Στόχευε να δείξει ότι ο τρόπος που λειτουργούσε η αγορά των ακινήτων ήταν εις βάρος εκατομμυρίων ανθρώπων. Ευνοούσε λίγους και οδηγούσε την πλειονότητα στη φτώχεια και το περιθώριο.
«Το παιχνίδι του σπιτονοικοκύρη»
Αρχικά ονομαζόταν «το παιχνίδι του σπιτονοικοκύρη». Σκοπός του, βάσει της Elizabeth Magie, ήταν «η πρακτική επίδειξη του ισχύοντος συστήματος αρπαγής της γης, με όλα τα συνήθη αποτελέσματα και τις συνέπειες της» αλλά και η καταδίκη της απληστίας. Μάλιστα είχε επινοήσει 2 τρόπους για να παίζεται το παιχνίδι. Έναν αντιμονοπωλιακό τρόπο στον οποίο από τη δημιουργία του πλούτου ανταμείβονταν όλοι οι παίκτες και έναν άλλο στον οποίο σκοπός ήταν η δημιουργία μονοπωλίων και η οικονομική εξόντωση των αντίπαλων παικτών.
Για εκείνη ο πρώτος τρόπος ανταποκρινόταν στις ανάγκες της κοινωνίας ως συνόλου και ήθελε να καταδείξει την ηθική ανωτερότητα αυτού. Τελικά επικράτησε ο δεύτερος τρόπος και εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι και σήμερα. Παρόλα αυτά ο πραγματικός λόγος ανακάλυψης της Monopoly έμεινε για χρόνια στην αφάνεια. Μερικά χρόνια μετά στο πλαίσιο μιας δικαστικής διαμάχης ενός καθηγητή οικονομικών, του Ralph Anspach, έφερε ξανά στο προσκήνιο αντιμονοπωλιακή εκδοχή του παιχνιδιού το 1973. Αυτό έγινε σε συνεργασία με τους αδελφούς Parker.
Η πρωτοποριακή και παράτολμη προσπάθεια της Ε. Magie να «ξεσκεπάσει» την απληστία της αγοράς και τη δημιουργία μονοπωλίων μέσω της επινόησης της Monopoly μας υπενθυμίζει ότι πίσω από τον ιδανικό κόσμο που αφθονεί από καινοτομίες και επενδύσεις πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που έπεσαν θύματα εκμετάλλευσης των επιχειρήσεων ή κάποιοι που προσπάθησαν να υποδείξουν αυτή την εκμετάλλευση.
Πηγές:
MONOPOLY: Η ιστορία μιας «καινοτομίας» – nostimonimar.gr (τελευταία πρόσβαση 18/02/2017)
Η δαχτυλήθρα, το ημίψηλο καπέλο και το παπούτσι: Η ιστορία πίσω από τα πιόνια της ΜONOPOLY – lifo.gr (Τελευταία πρόσβαση 05/11/2018)
