Η υπερβαρότητα και η σοβαρή μορφή της η παχυσαρκία ορίζονται ως η ανώμαλη ή υπερβολική συσσώρευση σωματικού λίπους στον οργανισμό που συνιστά κίνδυνο για την υγεία του. Στη σημερινή εποχή η υπερβαρότητα έχει καθολικώς αναγνωριστεί ως ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ, World Health Organization – WHO). Το πρόβλημα αυτό έχει καταστεί ζήτημα διεθνούς εμβέλειας και βαρύνουσας σημασίας για κάθε κράτος μεμονωμένα αλλά και συνολικά για τους οργανισμούς υγείας εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε χώρες με υψηλά, μεσαία ή χαμηλά εισοδήματα ούτε διαφοροποιείται στις ίδιες τις χώρες ανάμεσα στον αστικό και στον επαρχιακό πληθυσμό.
Ειδικότερα όσων αφορά τον ανήλικο πληθυσμό η παχυσαρκία προκαλεί τρόμο… Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ραγδαία αύξηση σε παγκόσμιο επίπεδο στον πληθυσμό παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία ιδίως σε σύγκριση με παλιότερα χρόνια. Συγκεκριμένα έρευνα του 2016 από τον NCD-RisC (Non – communicable Diseases Risc Factor Collaboration) έχει αποδείξει πως μόνο μέσα σε 40 χρόνια (1975-2016) ο αριθμός των παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία έχει σημειώσει αύξηση κάτι παραπάνω από 10 φορές, από 11 εκατομμύρια σε 131 εκατομμύρια. Για το 2024 μελέτες που διενεργήθηκαν από τον ΠΟΥ αποφάνθηκαν πως 35 εκατομμύρια παιδία κάτω των 5 έχουν υπερβαρότητα εκ των οποίων σχεδόν το ½ του ιδίου πληθυσμού των παιδιών της Ασίας και το ¼ του ιδίου πληθυσμού των παιδιών της Αφρικής.
Τα προαναφερθέντα στοιχεία προκαλούν βαθύτατο προβληματισμό όταν αναλογίζεται κανείς και τις σοβαρότατες επιπτώσεις της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους. Αναλυτικότερα η παιδική παχυσαρκία έχει συσχετιστεί με καρδιαγγειακά, ενδοκρινολογικά, αναπνευστικά, γαστρεντερικά, μυοσκελετικά, δερματολογικά, νευρολογικά και ψυχολογικά προβλήματα.
Η παιδική παχυσαρκία προκαλείται από ένα σύμπλεγμα παραγόντων που αρκετές φορές απομακρύνονται από τους ατομικούς παράγοντες που προσδιορίζουν τις διατροφικές προτιμήσεις αλλά και ένα λανθασμένο διατροφικό περιβάλλον που προάγει την ενεργειακή πρόσληψη και τη καθιστική ζωή. Πλέον στη συζήτηση της επιστημονικής κοινότητας για την αιτιολογία της παχυσαρκίας έχουν εισέλθει περιβαλλοντικοί, γενετικοί και ενδοκρινικοί παράγοντες καθώς και ο μη επαρκής ύπνος και η φαρμακευτική χορήγηση. Αν και δεν είναι απολύτως τεκμηριωμένο επιστημονικά τη μεγαλύτερη επιρροή στην εμφάνιση της νόσου έχουν οι παράγοντες που σχετίζονται με τη διατροφή. Οι κυριότερη εξ’ αυτών των παραγόντων σχετίζονται με την υπερβαρότητα/παχυσαρκία των γονέων, τον υποσιτισμό της μητέρας κατά τη περίοδο της εγκυμοσύνης, τον μη επαρκή θηλασμό, την ανεπαρκή συμπληρωματική χορήγηση τροφής παιδιών 6-24 μηνών, τα ανθυγιεινά διατροφικά πρότυπα και τα περιβάλλοντα που προάγουν τη παχυσαρκία.
Εξαιτίας της σοβαρότητας του εν λόγω ζητήματος οφείλουμε όλοι να αποδεχθούμε και να προωθήσουμε περαιτέρω στις νεότερες γενεές τη μεσογειακή διατροφή, μια πρότυπη και παγκοσμίως αποδεκτή διατροφή. Ο καθένας εξ’ ημών έχει υποχρέωση να παρέχει στο παιδί του διατροφή που να συντάσσεται με τον Εθνικό Διατροφικό Οδηγό για ανηλίκους. Βέβαια αν μη τι άλλο και η πολιτεία πρέπει να αναζητήσει τους τρόπους εκείνους με τους οποίους θα αμβλυνθεί το καίριο αυτό ζήτημα.
Stepping up action on childhood obesity | World Obesity Federation
