Έρωτας και υγεία: Από το χάος στην ευεξία

Η διάσταση δίχως αρχή, μέση και τέλος

Ο όρος έρωτας διακατέχεται από ποικίλες μορφές και προσεγγίσεις. Του έχουν δοθεί ερμηνείες και τίτλοι… Αν μη τι άλλο, στην ελληνική μυθολογία δεν ήταν απλώς ένας μύθος ή κάτι το οποίο ξεπερνούσε τα όρια των θνητών. Ήταν θεός! Και οι θεϊκές οντότητες, πέρα από τις δυνάμεις που τις χαρακτηρίζουν, μόνο μονόπλευρες δεν χαρακτηρίζονται. Όταν λοιπόν θεϊκά όντα αναμειγνύονται σε ανθρώπινες υποθέσεις ένα πράγμα θα ακολουθήσει σίγουρα: χάος! Όλα τα υπόλοιπα απλά αιωρούνται και πάλλονται δίχως να μπορούν να βρουν την αρχή τους, τη μέση και το τέλος. Και μέσα σε αυτό το χάος πρέπει να παραμείνεις ο εαυτός σου. Ή μήπως όχι;

Έρωτας: Ο θεός, ο άνθρωπος, το σύνολο και το απόλυτο χάος

Εάν οι θεϊκές οντότητες έχουν μία συγκεκριμένη δύναμη που είναι στέρεη στον χρόνο, είναι αυτή της διατάραξης της ανθρώπινης ηρεμίας! Είναι σαν να περιμένουν πότε κάποιος θα πει ότι επιτέλους ησυχία, ώρα για ύπνο και απλά εκεί σου βάζουν τέρμα το ηχείο! Κάπως έτσι λειτουργεί και ο έρωτας. Από εκεί που δεν το περιμένεις, ξαφνικά βρίσκεσαι ενώπιον όχι ενός αλλά δύο ατόμων που πρέπει να διαχειριστείς. Το ένα είναι ο ίδιος μας ο εαυτός, καθώς στην κυριολεξία χάνει τα λογικά του! Όσο για το άλλο άτομο, ο καθένας ξέρει μέσα του τι πραγματικά ποθεί και τι τον ελκυεί. Και όταν η αλήθεια του κάθε ανθρώπου φανερωθεί στον ίδιο, κανείς δεν έχει λόγο, παρά μόνο εάν και εφόσον είναι εφικτό, να στηρίξουν την αλήθεια αυτή να παραμείνει εκεί που είναι η πραγματική της θέση, στο φως. Ο κάθε άνθρωπος αντιδράει διαφορετικά στο άκουσμα του έρωτα. Υπάρχουν ακόμα και εκείνοι που θα χλευάσουν. Εκείνοι που θα χαρούν και εκείνοι που απλά θα αδιαφορήσουν. Όλα είναι υπαρκτά στο χάος του έρωτα. Το ζήτημα είναι ο ερωτευμένος πώς αντιδράει. Και εδώ δεν υπάρχει μια απλή απάντηση. Καθώς ο έρωτας έρχεται να διαταράξει το σύνολο του ανθρώπου και να το οδηγήσει στο χάος. Ποιον και τι να πρωτοακούσει; Τον ίδιο του τον εαυτό! Και το σώμα του. Ο έρωτας διαταράσει πρώτα την εσωτερική ομοιόσταση και αυτό μετέπειτα προβάλλεται προς τα έξω.

Πεταλούδες: Συμβολίζουν το απερχόμενο χάος ή την πυξίδα με προορισμό;

Αυτές οι πεταλούδες στο στομάχι! Πάντα υπάρχει το ερώτημα αν λάβουμε υπόψιν την εξελικτική διαδικασία της πεταλούδας, πώς από μία κάμπια έρχεται αυτό το πανέμορφο πλάσμα! Μήπως προϋπάρχουν οι κάμπιες μέσα μας και απλά στις κατάλληλες συνθήκες αναδύονται οι πεταλούδες; Δηλαδή πρώτα ερωτεύεται το σώμα μας και μετά εμείς; Ή μήπως ταυτόχρονα; Η αφετερία βρίσκεται στον εγκέφαλό μας. Για αρχή δεν μπορούμε να έχουμε μία καθαρή εικόνα απέναντι στο άτομο που ερωτευτήκαμε! Όπως παρατήρησαν ερευνητές, έστω και μια φωτογραφία να αντικρίσουμε από το άτομο εκείνο, ενεργοποιείται η λεγόμενη κοιλιακή καλυπτρική περιοχή η οποία ενεργοποιείται και όταν χρειαζόμαστε να καλύψουμε ανάγκες όπως δίψα και πείνα. Επιπλέον, αναφέρουν πως ακόμη άλλες 12 περιοχές του εγκεφάλου συνεργάζονται για να απελευθερώσουν χημικές ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η αδρεναλίνη αλλά και η οξυτοκίνη. Ορμόνες και νευροδιαβιβαστές που χαρακτηρίζονται ως “εσωτερικοί αγκαλίτσες” και προσφέρουν μία γενική ευφορία. Παρατήρησαν επίσης ότι το κύκλωμα ανταμοιβής του εγκεφάλου, το οποίο περιλαμβάνει την αμυγδαλή, τον ιππόκαμπο αλλά και τον προμετωπιαίο φλοιό, περιοχές που είναι επιρρεπείς στην επιρροή από συμπεριφορές που προκαλούν ευχαρίστηση, φαίνεται ότι “υπογραμμίζεται”  στις εγκεφαλικές σαρώσεις όταν γίνεται αναφορά για το αγαπημένο πρόσωπο, λόγω της αυξημένης ροής αίματος σε αυτές τις περιοχές.

Ποιος ερωτεύεται πραγματικά; Εμείς ή ο εγκέφαλός μας σε συνάρτηση με το σώμα μας;

Και πώς να καταλάβεις τον προορισμό όλων αυτών των αισθήσεων; Αφού ο έρωτας όχι απλά σε πάει στα ουράνια, αλλά σε τυφλώνει κιόλας! Και αυτό συμβαίνει επειδή, όπως αναφέρουν καθηγητές από το Χάρβαντ, πέραν των θετικών συναισθημάτων και με ό,τι συνεπάγεται από αυτά, η αγάπη στήνει μπλόκο στη νευρωνική οδό που καθοδηγεί τα αρνητικά συναισθήματα, όπως ο φόβος και η κοινωνική κρίση. Τα θετικά και αρνητικά συναισθήματα δεν περνάνε από τις ίδιες διαδρομές. Εκείνη που έχει ως πλοηγό τα θετικά συναισθήματα συνδέει τον προμετωπιαίο φλοιό με τον επικλινή πυρήνα, ενώ η άλλη, της οποίας αφετηρία είναι τα αρνητικά συναισθήματα, συνδέει τον επικλινή πυρήνα με την αμυγδαλή. Όταν στο GPS επιλέξουμε τον προορισμό “ρομαντική αγάπη”, ο νευρωνικός μηχανισμός που είναι υπεύθυνος για την κριτική αξιολόγηση των άλλων ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων εκείνων με τους οποίους έχουμε ρομαντική σχέση, δεν μπορεί να περάσει τον δρόμο λόγω μπλόκου από τον έρωτα…

Ο έρωτας ως ευχή και κατάρα

Δυνητικά μελλοντικοί ερωτευμένοι, μην τρομάξετε απέναντι στον έρωτα! Ό,τι συμβαίνει είναι απολύτως φυσιολογικό. Να θυμάστε πως ο εγκέφαλός μας και το σώμα μας είναι έτσι φτιαγμένα που έχουν επίκεντρο την επιβίωση με διάφορους τρόπους ανάλογα με την περίσταση. Όπως είχε αναφέρει σε μία συνέντευξη, ο Βρετανός καθηγητής νευροβιολογίας και νευροαισθητικής, “ο έρωτας είναι μια επιθυμητή καταστροφή”. Και εφόσον είναι επιθυμητή δεν χρειάζεται να σας τρομάζει. Ο άνθρωπος τρομοκρατείται απέναντι σε αυτά που δεν μπορεί να ελέγξει και που συνάμα δεν του είναι επιθυμητά. Και αφού για το μυαλό μας είναι όχι απλά επιθυμητό αλλά και αναγκαίο, αν αναλογιστούμε τις περιοχές που ενεργοποιούνται, δεν έχουμε παρά να ακολουθήσουμε τα χνάρια του έρωτα! Ο καλύτερος πλοηγός είναι ο ίδιος μας ο εαυτός! Εκείνος ξέρει καλύτερα από όλους. Μπορεί στην αρχή να σας βγάλει εκτός δρόμου. Μπορεί να σας κάνει να ξεχνάτε εύκολα. Δεν πειράζει. Αυτό είναι και το ωραίο της υπόθεσης! Να έρχεται κάτι τόσο δυνατό που μπορεί να διαταράσσει μια ρουτίνα δομημένη αλλά και συγκροτημένη. Και μην ξεχνάτε, πως δεν είσαστε μόνοι σας. Πλέον είστε δύο που ξεχνάτε αλλά και λαχταράτε ταυτόχρονα αυτήν την εσωτερική απομόνωση. Και γιατί πολύ απλά οι άλλες οδοί έχουν μπλόκα στη διαδρομή τους. Μέχρι να φύγουν αυτά τα μπλόκα,  απολαύστε το!

Πηγές:

Novotney, A. (2023, February 10). What happens in your brain when you’re in love? American Psychological Association. https://www.apa.org/topics/marriage-relationships/brain-on-love (Τελευταία ανάκτηση 12/01/2026)